از تهران تا کالیفرنیا، تفاوت میان نمایشگاه های ما و آن‌ها

نویسنده: امیر سرمدی: فعال رسانه ای

نمایشگاه تجهیزات توانبخشی معلولان سی اس یو ان (CSUN) آمریکا امسال هم پرشور و به علت شیوع کرونا به صورت آنلاین برگزار شد. باید از کرونا ممنون باشیم که با همه گرفتاری هایی که برایمان درست کرده در موقعیت هایی امتیازاتی را هم برایمان به وجود آورده است. یکی از این امتیازات، بر خط شدن بعضی رویداد های مهم است که همه ساله گوشه گوشه دنیا برگزار می شده و برای ما حکم خرمای نخیل را داشته. چه، حالا توانسته ایم به مدد آنلاین برگزار شدن این رویداد ها، ما هم بهره ای از آنها ببریم. سی و ششمین دوره نمایشگاه سالانه فناوری های کمک توانبخشی دانشگاه ایالتی کالیفرنیای آمریکا موسوم به «سی اس یو ان از جمله این رویداد ها است که ششم تا چهاردهم مارس سال جاری برگزار شد. این نمایشگاه از ششم ماه مارس با ارائه کنفرانس های آنلاین آغاز شد. در ادامه هم شرکت های مختلف دنیا آخرین دستآورد های تجهیزات کمک توانبخشی خود را به معرض نمایش گذاشتند. نکته جالب توجه آنکه امکانی در نظر گرفته شده بود تا با ثبت نام در این نمایشگاه، بتوان به صورت مجازی از غرفه های آن دیدن کرد و با مدیران شرکت ها در ساعات مشخص شده، به صورت صوتی، چَت متنی یا به صورت تصویری به گفت وگو پرداخت.

به همین بهانه، در این یادداشت قصد دارم به ارائه نکاتی کوتاه از برگزاری نمایشگاه های تجهیزات توانبخشی در کشورمان بپردازم. در این نوشتار، نقاط ضعف و قوت، کمبود های موجود و اهداف برپایی این نمایشگاه ها با سایر نقاط دنیا به ویژه رویداد جهانی CSUN را مقایسه خواهم کرد و در پایان این یادداشت هم به تکنولوژی های عرضه شده در CSUN 2020 و خبر های داغ از این نمایشگاه در سال 2021 که همین 6 روز پیش به پایان رسید، نگاهی خواهم انداخت.

نمایشگاههای تکراری

اساساً شاید مقایسه یک سری زیرساخت ها در کشور ما با ینگه دنیا قابل قیاس نباشد، اما متأسفانه در ایران استاندارد های حداقلی هم در زمینه برگزاری نمایشگاه های معلولان رعایت نمی شود. در کشور ما از سال 1394 تا 1398، پنج سال پیاپی نمایشگاهی تحت عنوان نمایشگاه بین المللی تخصصی تجهیزات  و خدمات توانبخشی معلولان و جانبازان برگزار شده است. این نمایشگاه که فقط نام بین المللی را یدک می کشد، علی الظاهر باید ارائه دهنده آخرین فناوری ها و جدیدترین تکنولوژی های  روز دنیا در حوزه ی تجهیزات توانبخشی معلولان باشد و به عنوان موتور پیش برنده تولیدکنندگان این لوازم به شمار آید، هر ساله درست به برازندگی نام خود، کاملاً نمایشگاهی و از سر رفع تکلیف برگزار می شود. دست آخر هم مسئولان دستگاه های متولی، نه به عدم قدرت خرید جامعه هدف توجهی می کنند و نه تمهیدی برای حمایت از معلولان برای استفاده بهینه از نمایشگاه می اندیشند. امسال هم که با شیوع کرونا، مسئولان برگزارکننده قید ظرفیت فضای مجازی را زدند و بسان کار های غیر ضرور، ششمین دوره ی نمایشگاه را تعطیل کردند.

آینده تکنولوژی های معلولان، در نمایشگاهها رقم میخورد

در نمایشگاهی مثل CSUN، شرکت ها از محصولاتی رونمایی می کنند که معرف آینده ی تکنولوژی های ویژه معلولان است. در واقع، اگر بخواهیم به چشم اندازی از تجهیزات کمک توانبخشی معلولان در سال های آتی نگاهی بیندازیم، آن را باید در همین نمایشگاه هایی مثل CSUN جست وجو کنیم. این در حالی است که در نمایشگاه های ما نه خبری از آینده نگری و افق های جدید است و پروژه های فناورانه آنقدر اندک هستند که باید با فانوس در تاریکی دنبالشان گشت. چه آنکه در تمام این پنج دوره اخیر، تنها برجسته نگار هوشمند شرکت پکتوس، نرم افزار پول شناس خانه نور ایرانیان بصیر و چاپگر بریل دارکوب و تیزکوب شرکت سفیر ثریا جز محصولات انگشت شمار حوزه فناوری در بخش نابینایان بودند که در نمایشگاه تجهیزات توانبخشی معلولان از این محصولات رونمایی شد و بعد هم به عنوان یک محصول قابل عرضه، روانه بازار شدند. به غیر از موارد فوق، بقیه شرکت های حاضر در نمایشگاه یا محصولات وارداتی تولیدی سایر کشور ها را به معرض نمایش گذاشته بودند یا ابزار ها و بازی های تکراری.

برگزاری کنفرانس  های جذاب در حاشیه نمایشگاه

نکته مهم دیگری که باید به آن اشاره کنم، برگزاری کنفرانس ها و معرفی مقالات پژوهشی در ارتباط با معلولان در حاشیه نمایشگاهی همچون سی اس یو ان است.

برای مثال، امسال در این نمایشگاه، در خصوص موضوعات جالبی از جمله: بلایای عمومی و افراد دارای معلولیت و تأثیر امنیت ملی بر زندگی معلولان کنفرانس های خوبی برگزار شد. اما مراسم افتتاحیه نمایشگاه ها در کشور ما، صرفاً با سخنرانی های تکراری معاون یا رئیس سازمان بهزیستی و آموزش و پرورش استثنایی یا ارائه آمار و ارقام پوشالی برگزار می شود.

نمایشگاهی به کام شرکت  ها

اساساً نمایشگاه تجهیزات توانبخشی در کشور ما، به جای آنکه دستاورد مشخصی برای اعضای جامعه هدف داشته باشد، محلی برای جلب نظر کارشناسان بهزیستی  یا سایر نهاد ها برای فروش محصولات شرکت های حاضر در نمایشگاه است. همان هم البته عمدتاً محقق نمی شود. چرا که اولاً بخشی از کارشناسان سازمان بهزیستی در آن حاضر نمی شوند و آن بخشی هم که در نمایشگاه حضور پیدا می کنند، یا از روی رفع تکلیف است یا موارد دیگری به جز نگاه تخصصی. کارشناسان نهاد های حمایتی به نمایشگاه هایی از این دست، به چشم یک تفریح و سرگرمی نگاه می کنند تا یک دغدغه شغلی و کارشناسی. در همه ادوار نمایشگاه که حاضر بودم، کمتر کارشناسانی را دیدم که خواهان توضیح جزئیات کامل درباره محصولات باشند. تنها دو سه دقیقه گوش می کنند، سری تکان می دهند و عبور می کنند. بدون اینکه متوجه شوند محصولات ارائه شده برای رفع کدام یک از نیاز های تخصصی معلولان است.

استقبال از ایده  های برتر فناورانه

در نمایشگاهی مثل سی اس یو ان، در حاشیه کنفرانس ها، از افراد صاحب نظر دعوت می کنند تا در ارتباط با نیاز های تجهیزاتی معلولان، ایده های نو بدهند. برای مثال، در سال گذشته و همزمان با برگزاری سی و پنجمین دوره نمایشگاه سی اس یو ان، کمپانی «اسمیت کِتِلوِل»، به عنوان یک مؤسسه تحقیقاتی، پروژه ای به نام «اودیوم» را معرفی کرد تا با کمک راهنما های شنیداری، شناسایی محیط های در بسته نظیر اتاق ها یا ساختمان ها را برای نابینایان تسهیل کند. این ابزار در واقع متشکل از  یک اپلیکیشن مبتنی بر وب بود که به کمک نشانه های سه بُعدی صوتی و برخی دیگر از علائم واقعیت مجازی، سعی داشت فضا های مختلف را برای نابینایان شبیه سازی کند و مختصات ساختمان ها را به آنها بیاموزد. به کمک این برنامه نابینایان می توانستند به شکل مجازی، تمام قسمت های یک ساختمان را واکاوی کنند. در حالی که در نمایشگاه تجهیزات توانبخشی در کشور ما، هیچ بخشی برای معرفی ایده  های فناورانه وجود ندارد که می  تواند در دوره  های بعدی نمایشگاه اضافه شود.

پیوند دانشگاه با شرکت های تولیدی

پیوند دانشگاه با شرکت های تولید کننده تجهیزات توانبخشی، یکی دیگر از موضوعات حائز اهمیتی است که در نمایشگاهی مثل سی اس یو ان شاهد آن هستیم. برگزاری بزرگترین رویداد جهانی تجهیزات توانبخشی توسط یکی از دانشگاه های معتبر آمریکا، گواه این مدعا است. در آمریکا دانشگاه ایالتی کالیفرنیا با همکاری شرکت ها نمایشگاه برگزار می کند، این در حالی است که دانشگاه های ما هیچ ارتباط مستقیمی با شرکت های تولید کننده ندارند. پیوند دانشگاه با این شرکت ها و بهره گیری از ظرفیت نخبگان دانشگاهی، بی تردید باعث افزایش تولید تجهیزات مورد نیاز معلولان و بهبود کیفیت محصولات خواهد شد.

نبود زیرساخت های مناسب در نمایشگاه  های داخلی

سی اس یو ان حتی امسال که به صورت حضوری پذیرای علاقمندان نبود، از طریق وبسایت خود، زمینه بازدید سایر مردم از سراسر جهان به صورت آنلاین را فراهم کرد. این در حالی است که نمایشگاه های ما نه وبسایت مشخصی دارند، نه خبری از بروشور های بریل و درشت خط است و نه می توانید شماره غرفه ی شرکت های مورد علاقه خود را پیدا کنید. مکان برگزاری نمایشگاه آنقدر غیر قابل دسترس است که خیلی از معلولان قید حضور در آن را می زنند و عطایش را به لقایش می بخشند.

مجموع نکاتی که در بالا اشاره شد، جذابیت حضور در نمایشگاه را به قدری کاهش می دهد که مخاطب تمایلی برای شرکت در آن ندارد.

اگر دولت حمایت کند، هزینه ها کاهش مییابد

واقعیت آن است که در زمینه تولید تجهیزات کمک توانبخشی نباید فقط شرکت های تولیدی را مقصر دانست. در تمام دنیا، شرکت های عرضه کننده تجهیزات معلولان، مورد حمایت مستقیم و غیر مستقیم دولت ها هستند. چرا که تولید محصولات سخت افزاری و نرم افزاری برای قشری که جزو اقلیت محسوب می شوند و عمدتاً از اقشار آسیب پذیر هم هستند، اگر در کوتاه مدت سودآور باشد، نمی تواند پایدار بماند. لذا این شرکت ها، به دلیل عدم برخورداری از حمایت دولت، مجبورند قیمت تجهیزات تولیدی خود را افزایش دهند تا بتوانند تنها به حیات خود ادامه دهند. اگر دولت، سازمان های متولی معلولان یا جانبازان سیاست های مشخصی برای حمایت از تولیدکنندگان می داشتند، تجهیزات با قیمت به مراتب کمتری به دست افراد متقاضی می رسید و در عوض، از هزینه های درمانی دولت در خصوص ابتلا به معلولیت های ثانویه آنها در آینده می کاست. در این صورت، هم معلولان انگیزه ی بیشتری برای بازدید از نمایشگاه هایی ازین دست و خرید تجهیزات مورد نیاز خود داشتند، هم شرکت های تولیدی با رغبت بیشتری به سمت تولید تجهیزات فناورانه، بروز و اثربخش برای اعضای جامعه هدف می رفتند.

نگاهی به محصولات عرضه شده در سال 2020 CSUN

در ادامه این یادداشت، به آخرین تجهیزات توانبخشی تولیدی شرکت های بزرگ دنیا برای نابینایان که پارسال و امسال در کالیفرنیا عرضه شد، نگاهی می اندازیم.

نمایشگاه CSUN به معنای واقعی کلمه بین المللی است. برای مثال، در سال 2020، شرکت هیمز از کره جنوبی، یک دستگاه همه کاره را با خود به کالیفرنیا آورده بود. دستگاهی که یک لپتاپ و یک نمایشگر بریل را با هم تلفیق کرده بود. این محصول را شرکت اماراتی ناطق که شریک تجاری هیمز در امارات است در کره جنوبی تولید کرده و هیمز عرضه اش می کند. نابینایان می توانند این دستگاه را به سلیقه خود سفارش دهند. از ترکیب یک لپتاپ با پردازنده مبایلی و حافظه ۶۴ گیگابایتی و نمایشگر ۱۶ سلولی با قیمت ۲۷۰۰ دلار گرفته تا دستگاهی با پردازنده Core I7 و حافظه یک ترابایتی و نمایشگر ۴۰ سلولی که ناقابل، با قیمت ۵۲۰۰ دلار عرضه شده بود.

فنلاندی ها هم با یک اپلیکیشن اختصاصی برای علاقمندان به کتاب آمده بودند.

پراتسام, نام اپلیکیشنی بود که می توانست آخرین و جدید ترین کتاب های صوتی را به کمک بلندگوی گوگل، برای نابینایان بخواند. ترکیب این نرم افزار با بلندگوی گوگل، به نابینایان امکان می داد که به کمک فرمان های صوتی، جدید ترین و پر فروش ترین کتاب های روز را پیدا کنند و گوگل، آن کتب را برایشان بخواند.

هندی ها هم پارسال دستِ پر به نمایشگاه آمده بودند. آنها یک صفحه کلید بریل موسوم به «اوربیت رایتر» به آمریکا آورده بودند که توسط شرکت اوربیت ریسِرچ تولید شده بود. صفحه کلیدی جمع و جور و سبک با قطری معادل یک چهارم اینچ که به سادگی درون یک جیب با عمق متوسط جا می شد. این دستگاه به کمک بلوتوث به مبایل، رایانه یا هر دستگاه هوشمند دیگری متصل می شد و نابینایان می توانستند به کمک آن متون را به شکل بریل تایپ کنند یا دستگاه را به وسیله دستورات مرسوم، کنترل کنند.

اخبار داغ از نمایشگاه CSUN  2021

کنفرانس «سی اس یو ان» همه ساله در قالب نمایشگاه و به شکل یک رویداد تلفیقی برگزار می شود؛ رویدادی مرکب از برنامه های نمایشگاهی، انبوهی کنفرانس و کارگاه و نشست.

امسال، دانشگاه ایالتی کالیفرنیا همه این اتفاقات را آنلاین برگزار کرد. ما هم توانستیم بازدیدی از این نمایشگاه داشته باشیم و آنچه می خوانید، حاصل واکاوی غرفه هایی است که محصولات ویژه افراد نابینا و کم بینا را عرضه می کردند.

سه محصول پیشرو در زمینه نمایشگر های بریل

ایجاد تنوع در چگونگی دسترسی آسیب دیدگان بینایی به منابع بریل به یکی از دغدغه های  این سال های تولید کنندگان بدل شده است. امسال هم در نمایشگاه دو سه شرکت در این زمینه تولیداتی را عرضه کرده بودند. بیشترین تبلیغات رسانه ای را دستگاه «بریلنوت تاچ پلاس» از محصولات تازه شرکت «هیومنوِر» به خود اختصاص داده بود. این دستگاه از یک نمایشگر بریل ۳۲ یا ۱۸ سلولی تشکیل شده که به یک تبلت اندرویدی متصل شده است. تبلت، تمامی دسترسی های دستگاه های اندرویدی را دارد و همین به نوعی برگ برنده این دستگاه هم محسوب می شود. کاربر می تواند به همه ابزار ها و اپلیکیشن های اندرویدی دسترسی داشته باشد و همزمان، یک نمایشگر بریل هم نوشته ها را برایش برجسته کند. بر روی این دستگاه از اندروید ۸.۱ استفاده شده و برای دستگاه ۱۸ سلولی قیمت ۴۳۰۰ دلار در نظر گرفته شده و قیمت دستگاه ۳۲ سلولی هم ۵۸۰۰ است. این محصول احتمالاً به درد دانشجویان و دانشآموزان نابینا هم خواهد خورد؛ چه، تبلت به مدرسان و معلمان امکان می دهد فعالیت های دانش آموز نابینا را رصد کنند و دانش آموز هم قادر خواهد بود تکالیفی را که انجام می دهد، با پسوند های رایج ذخیره و بر روی یک حافظه یو اس بی کپی کند و در اختیار معلمش بگذارد.

نمونه دیگری از نمایشگر بریل هم با ایده مشابه مورد بالا طراحی و عرضه شده است. «اینسایدوان» نام این نمایشگر بریل است که به جای تبلت اندرویدی، به یک تبلت با سیستم عامل ویندوز ۱۰ متصل شده است و کاربر می تواند از قابلیت های این سیستم عامل در یک دستگاه سبک و قابل حمل استفاده کند. وزن این دستگاه چیزی حدود ۱.۳ کیلوگرم است.

از آنجا که بازار گجت ها و ابزار های پوشیدنی هم همیشه داغ است و این محصولات طرفداران سینه چاکی هم دارند، یک شرکت کره ای اقدام به طراحی یک ساعت هوشمند برای نابینایان کرده است. ساعت هوشمندی که پیغام ها را به بریل نمایش می دهد. ساعت هوشمندِ «دات» (DOT) به روایتی نخستین ساعت هوشمند بریل در دنیا است که از طریق بلوتوث به گوشی کاربر نابینا متصل می شود و تقریباً تمامی امکانات ساعت های هوشمند را در اختیار کاربر می گذارد. امکاناتی نظیر ارسال و دریافت پیامک، مشاهده نام تماس گیرنده و قابلیت برقراری تماس و مکالمه، مشاهده اعلان های پیام رسان ها و حتی مسیریابی از طریق نقشه گوگل. نکته مهم و قابل توجه در باره این ساعت هوشمند، قیمت آن است که در مقایسه با ساعت های هوشمند موجود در بازار، منطقی به نظر می رسد. طراحان برای این ساعت قیمت ۲۹۰ دلار را در نظر گرفته اند.

قابلیت های تازه در مسیریابی نابینایان با استفاده از گودمپ

مرسوم شدن استفاده از فناوری «لیدار» (LiDAR) در ابزار هایی که برای مسیریابی نابینایان طراحی می شوند، می تواند نویدبخش اخبار خوشی باشد. با استفاده از این فناوری، مسیریاب ها می توانند راهنمایی های دقیق تری را حتی در قالب سه بُعدی در اختیار نابینایان بگذارند. نقشه و مسیریاب «گودمپ» بر همین اساس و با همین فناوری توسعه یافته است. این مسیریاب، نه تنها در محیط های بیرونی و زیر سقف آسمان، که حتی قادر است در محیط های داخل ساختمان ها هم کاربران را راهنمایی کند. البته به شرط آنکه نقشه ساختمان برای برنامه تعریف شده باشد. این مسیریاب به همت خانه چاپ بریل آمریکا (APH) توسعه یافته است.

خانه چاپ بریل آمریکا که عمر فعالیت هایش به ۱۶۳ سال می رسد، با یک برنامه دیگر هم در این نمایشگاه خبر ساز شد. این مرکز، برنامه ای را تحت عنوان «مسیر برنامه نویس شدن» کلید زده که در آن قرار است امکاناتی را فراهم کند تا کودکان نابینا بتوانند مثل سایر کودکان در سنین پیش دبستان و دبستان، منطق برنامه نویسی را درک کنند و در بزرگسالی راحت تر بتوانند وارد این حرفه شوند. نمونه فعالیت های این مرکز را در همکاری با مایکروسافت در زمینه طراحی و تولید «کد جامپر» قبلاً شاهد بودیم. این مرکز حالا با یک اپلیکیشن برای آیپد در این نمایشگاه حاضر شد. «کُدکوئِست» نام نرم افزاری برای خردسالان نابینا است که اندیشه ورزی، منطق و حل مسئله را به کودکان می آموزد.

ترس از قانون، دلیل رونق بازار دسترسی پذیری

یکی از نکات عجیب این دوره از نمایشگاه، تعدد شرکت هایی بود که در زمینه ترویج یا تسهیل دسترسی پذیری وبسایت ها، اپلیکیشن ها یا اسناد مکتوب فعالیت می کردند. در توضیحاتی که هر کدام از این شرکت ها به عنوان تبلیغ کارشان ارائه می کردند، حتماً به این قضیه اشاره می شد که اگر کار دسترسی پذیری سایت یا اسنادتان را به ما بسپارید، خیالتان راحت خواهد بود که دیگر کسی بابت عدم رعایت استاندارد های دسترسی پذیری از شما شکایت نمی کند. گویی بازار شکایت از شرکت هایی که این استاندارد ها را رعایت نمی کنند در آمریکا خیلی داغ است.

به طور مشخص امسال چهار غرفه به عرضه محصولات مرتبط با دسترسی پذیری می پرداختند؛ «ایکوئیداکس» نام یکی از این شرکت ها است که یک نرم افزار جهت استاندارد سازی پرونده های پی دی اف عرضه می کند. کاربران می توانند فایل های پی دی اف را در اختیار این شرکت بگذارند تا نرم افزار ایکوئیداکس آنها را بررسی کند و موارد عدم مطابقت با استاندارد های دسترسی پذیری را به صاحب پرونده گزارش دهد. نمونه مشابه دیگر، «اکسسیبیلیتینو» از محصولات شرکت کروفورد است که علاوه بر اسناد پی دی اف، پسوند های دیگر را هم تحت پوشش دارد و غیر از آن، مدعی است می تواند دسترسی پذیری وبسایت ها را هم بررسی کند و موارد عدم رعایت استاندارد ها را به صاحبان کسب و کار های اینترنتی گزارش دهد. کار شرکت «کامِنلوک» هم همین است و افزون بر این، کامنلوک یک نرم افزار با نام «کامنلوک ولیدیتر» هم عرضه می کند که غیر از رفع اشکال مناسبسازی اسناد پی دی اف، گواهی رعایت استاندارد های مناسبسازی را هم در اختیار شرکت های گوناگون قرار می دهد که بتوانند در محاکم و سایر مراجع رسمی از آن استفاده کنند. «مونسیدو» هم تقریباً کار مشابه بقیه را انجام می دهد. با این تفاوت که تمرکزش بر روی دسترسی پذیری وبسایت ها است. این شرکت مدعی است می تواند وبسایت ها را بررسی کند و تمامی اشکالات موجود اعم از اشکال در طراحی رابط کاربری و مشکلات مربوط به دسترسی پذیری را به صاحبان وبسایت ها اعلام کند و راه هایی برای رفع اشکالات به آنها پیشنهاد دهد.

گشت و گذارمان در نمایشگاه بین المللی CSUN 2021 پایان یافت. با تشکر از امید هاشمی عزیز که از طرف مجله مانا، به صورت مجازی در این نمایشگاه حاضر شد، اخبار را داغِ داغ به شماره سوم مانا رساند و حاصل بازدید امید از این رویداد جهانی، در شماره چهارم پادکست پیشخوان بازتاب بیشتری خواهد داشت.

منبع: ماهنامه ی مانا.

توسط شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 2 =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *