یادداشت: فروش خیال به رسانه ها: نگاهی به ابعاد واقعی عنوان سومی ورزش نابینایان در دنیا

نویسنده: امیر سرمدی

منبع: بیست و یکمین شماره ی ماهنامه ی نسل مانا

دانلود نسخه ی صوتی نوشته

مسابقات جهانی نابینایان پس از هشت سال وقفه در شهر بیرمنگام انگلستان برگزار شد که با کسب شانزده مدال رنگارنگ و کسب عنوان سومی دنیا برای کاروان ورزشی کشورمان به پایان رسید؛ به همین بهانه در این یادداشت قصد داریم نتایج ورزشکاران کشورمان در رشته های تیمی و انفرادی، حواشی پیش آمده پس از این رقابت ها برای ورزشکاران جودو و مبحث کیفیت گرایی در اعزام های ورزشکاران معلول به مسابقات بین المللی را مورد بررسی قرار دهیم.

نگاهی به نتایج و مدال های کاروان ورزشی ایران در مسابقات جهانی بیرمنگام

کاروان چهل و دونفرۀ ایران با بیست و هفت ورزشکار در رشته های گل بال آقایان، فوتبال پنج نفره، جودو و پاورلیفتینگ در مسابقات جهانی نابینایان در شهر بیرمنگام حاضر شد. هفتاد و دو کشور دنیا در ده رشتۀ ورزشی به مصاف هم رفتند که اوکراین با سی و یک طلا، یازده نقره و سه برنز در جایگاه نخست جدول رده بندی توزیع مدال ها ایستاد، لهستان با هفت طلا، پنج نقره و سه برنز دوم شد و ایران با شش طلا، شش نقره و چهار برنز عنوان سومی را از آنِ خود کرد. در رشتۀ پاورلیفتینگ، جواد قانع یک طلا و یک نقره، مهدی بهارزاده یک نقره و یک برنز، احد جواهری دو نقره، آرش حسن پور دو برنز، روحان احمدی دو طلا و رسول نصیری دو نقره به دست آوردند. در مجموع، تیم پاورلیفتینگ کشورمان با سه طلا، شش نقره و سه برنز عنوان قهرمانی این رشته را به دست آورد. در رشتۀ جودو که دو جودوکار نابینا و دو جودوکار کم بینا راهی انگلستان شده بودند، وحید نوری، وحید جدی و موسی غلامی مدال طلا و میثم بنی طبا، به مدال برنز دست یافت.

ملی پوشان ایران در رشته های تیمی نتوانستند انتظارات را برآورده کنند؛ تیم ملی گل بال کشورمان در جایگاه هفتم دنیا قرار گرفت و تیم ملی فوتبال پنج نفره با کسب عنوان ششمی، سهمیۀ حضور در پارالمپیک ۲۰۲۴ پاریس را از دست داد.

سومی دنیا جایگاه واقعی ورزش نابینایان ایران در سطح جهان نیست

اگر به نتایج کاروان کشورمان از منظر مقامات مسئول فدراسیون نابینایان نگاهی بیندازیم، نتایج بسیار درخشانی کسب شده و جمهوری اسلامی ایران در میان هفتاد و دو کشور شرکت کننده، عنوان سومی جهان را از آنِ خود کرده است، اما کسب این عنوان، نشان دهندۀ کیفیت واقعی ورزش نابینایان ایران در حوزۀ ورزش حرفه ای و قهرمانی در دنیا نیست. در تورنمنتی که صدر نشینان جدول رده بندی توزیع مدال هایش چین، بریتانیای میزبان و آمریکا هیچ جایگاهی ندارند و اوکراین جنگزده و لهستان عناوین اول و دوم را ازآن خود می کنند، خود گویای سطح کیفی کشور های شرکت کننده در این رویداد است.  واقعیت آن است که دوازده مدال به دست آمده در این رویداد، در رشتۀ پاورلیفتینگ است که از دید کمیتۀ بین المللی پارالمپیک اصلاً در ورزش نابینایان هیچ جایگاهی ندارد و در رقابت های پارا آسیایی و پارالمپیک به رسمیت شناخته نمی شود. چرا که کشور های کمی به این رشته می پردازند و همان تعداد اندک هم تابع قوانین و استاندارد های خواسته شدۀ کمیتۀ جهانی پارالمپیک (IPC) نیستند، پاورلیفتینگ تنها در مسابقات جهانی زیر نظر فدراسیون جهانی نابینایان (IBSA) شرکت داده می شود و از سال های دور، تیم کشورمان قهرمان بلامنازع این رشته در جهان بوده است. گفتنی است که علی رغم قهرمانی تیم پاورلیفتینگ ایران؛ آن هم با دوازده مدال، حتی در این رشته هم ما شاهد کاهش کیفیت مدال ها هستیم و این تیم فقط توانسته سه مدال طلا به دست آورد. لذا مانور تبلیغاتی از سوی مسئولان فدراسیون برای کسب عنوان سومی جهان، تنها فروش یک جایگاه خیالی به رسانه ها است و بیانگر سطح واقعی ورزش نابینایان ایران در دنیا نیست.

فاصلۀ معنادار گل بال ایران با رقبای آسیایی

تیم ملی گل بال کشورمان هم نتوانست انتظارات را برآورده کند؛ هرچند پیش از اعزام نیز توقع کسب سهمیۀ پارالمپیک از این رویداد برای تیم ملی گل بال مردان متصور نبود، اما نوع بازی و نتایج به دست آمده توسط کشور ما چنگی به دل نزد و درنهایت با کسب عنوان هفتمی در میان چهارده کشور شرکت کننده در این رشته برای ایران به پایان رسید. تنزل جایگاه گل بال کشورمان در سال های اخیر از آن منظر قابل توجه است که تیم گل بال ایران در حدود ده سال پیش، رقبای آسیایی خود را به راحتی و با ده گل اختلاف ضربه فنی می کرد، اما این روند در یک دهۀ اخیر، آن چنان به صورت معکوس طی شده است که فینال مسابقات جهانی بیرمنگام در رشتۀ گل بال مردان میان دو تیم ژاپن و کرۀ جنوبی برگزار می شود و درنهایت با قهرمانی ژاپنی ها به پایان می رسد؛ همان ژاپن که درست ده سال پیش و در مسابقات پاراآسیایی 2013 جوانان در مالزی، مغلوب گل بال کشورمان شده بود! چون در مسابقات پارا آسیایی هانگژو سهمیه ای برای پارالمپیک در رشتۀ گل بال در نظر گرفته نشده است، ملی پوشان گل بال کشورمان باید تنها شانس باقی ماندۀ خود را در مسابقات آسیا پاسیفیک امتحان کنند.

انتظار برای حضور مجدد در پارالمپیک به دوازده سال رسید

تیم ملی فوتبال پنج نفره که با کسب عنوان ششمی از میان شانزده تیم حاضر در بیرمنگام به کار خود خاتمه داد، دیگر رشتۀ ناکام در مسابقات جهانی نابینایان بود. با کسب این جایگاه آخرین فرصت برای کسب سهمیۀ پارالمپیک برای فوتبال نابینایان کشورمان نیز از دست رفت. پیش از مسابقات جهانی بیرمنگام، کشورهای چین، مراکش، ترکیه و فرانسه سهمیۀ حضور در پارالمپیک ۲۰۲۴ پاریس را به دست آورده بودند. با توجه به نایب قهرمانی تیم چین در این رقابت ها، در صورتی که تیم کشورمان در میان چهار تیم برتر دنیا قرار می گرفت، بلیت حضور در فرانسه را برای خود ذخیره می کرد، اما درنهایت سه تیم آرژانتین، برزیل و کلمبیا سه سهمیۀ دیگر پارالمپیک در فوتبال پنج نفره را به دست آوردند. فدراسیون نابینایان باید پاسخ دهد تیمی که در ۲۰۱۶ ریو عنوان نایب قهرمانی پارالمپیک را از آن خود می کند، حال چطور حتی از کسب سهمیۀ پارالمپیک عاجز مانده است؟

ادعای نایب رئیس سابق فدراسیون می تواند باعث تعلیق فدراسیون نابینایان شود

تیم ملی جودوی نابینایان نیز که به علت اتخاذ نگاه کیفیت مدار تنها با چهار ورزشکار عازم انگلستان شده بود، با سه مدال طلا و یک برنز به کار خود پایان داد و در بخش مردان عنوان قهرمانی و درمجموع مسابقات زنان و مردان، عنوان دومی را به خود اختصاص داد، اما پس از پایان مسابقات جهانی بیرمنگام، بار دیگر حواشی دامن این رشته را گرفت و این بار سخنان فائزه توسلی، نایب رئیس و عضو هیئت رئیسه فدراسیون نابینایان، که به تازگی از سمت خود استعفا کرده، بسیار جنجال برانگیز شده است.

توسلی در نامه ای که رونوشت آن به سرپرست وزارت ورزش و رئیس کمیتۀ المپیک ارسال شده مدعی شده است: وحید نوری و جدی به ظاهر کم بینا هستند. این دو جودوکار به راحتی و با داشتن گواهینامه، رانندگی می کنند. پیش تر آرش میر اسماعیلی، رئیس فدراسیون جودو، هم صحبت های مشابهی را مطرح کرده بود؛ تا جایی که سال گذشته و پس از مسابقات جهانی باکو، فدراسیون جودو از فدراسیون نابینایان به دلیل اعزام ورزشکار بینای این رشته به رقابت های جهانی نابینایان انتقاد کرد. در بیانیۀ فدراسیون جودو اشاره شده بود: وحید جدی در چند سال گذشته در اردو های تیم ملی جودو مردان ایران به صورت منظم و در صحت و سلامتی کامل حضور داشته و همراه با تیم ملی جودو کشورمان نیز در سال ۱۴۰۱، در سه رویداد بین المللی شامل تورنمنت چندجانبۀ بغداد، تورنمنت چهارجانبۀ روسیه و بازی های همبستگی کشورهای اسلامی قونیه به عنوان نمایندۀ تیم ملی جودو ایران حضور داشته است، اما وحید جدی در واکنش به این تخلف گفت: با وجود حضور در تیم ملی جودوی افراد بینا، کلاس بندی من بی2 است و هیچ مشکلی برای مسابقه در بخش نابینایان ندارم.

علی اصغر هادی زاده، مسئول کمیتۀ فنی فدراسیون نابینایان، در واکنش به این حواشی، در یک تسامح آشکار گفت: بارها دیده ام ورزشکاران ازبکستانی با اتومبیل های خود برای کلاس بندی می آیند و کلاس بندها نیز می بینند که این افراد رانندگی می کنند، اما قرار نیست آنها با عینک و لنز مسابقه دهند. وقتی این ورزشکاران عینک و لنز را بردارند، دیگر نمی بینند. وی افزود: من هم می گویم که برخی از اینها می بینند، ولی پزشک و متخصص این کار نیستم.

مراجع ذی صلاح سکوت نکنند

آنچه جای تأسف دارد، عدم رسیدگی به ادعا های مطرح شده از سوی مقامات رسمی کشور نسبت به این تخلف احتمالی فدراسیون نابینایان است. یا رئیس فدراسیون جودو و نایب رئیس سابق فدراسیون نابینایان خلاف واقع می گویند یا فدراسیون نابینایان در اعزام این جودوکاران دست به تقلبی آشکار زده است. از مراجع ذی صلاح انتظار می رود از کنار مسائل مطرح شده به این راحتی عبور نکنند و اجازه ندهند حق و حقوق ورزشکاران نابینا بیش از این تضییع شود؛ هرچند برخورد با این مسائل بخواهد خطر تعلیق فدراسیون نابینایان و ورزش کشورمان را به همراه داشته باشد. در سال های اخیر، انتقادهای فراوانی نسبت به عملکرد رئیس فدراسیون نابینایان مطرح شده است و نفرات بسیاری، از ورزشکاران گرفته تا مربیان، به صرف انتقاد از ایشان در اوج دوران ورزشی و مربیگری، از صحنۀ ورزش نابینایان محو شده اند. برخی از آنها حتی به دنبال افسردگی های ناشی از اجحاف های روا داشته شده از سوی فدراسیون، در دام اعتیاد گرفتار شده اند.

با کنار گذاشتن ورزشکاران، داوران و مربیان نخبه، ورزش نابینایان دچار خسارت های جدی شده است؛ به طوری که نایب رئیس مستعفی فدراسیون نابینایان نیز در مصاحبه با روزنامۀ اعتماد بر این ادعا ها صحه می گذارد و می گوید: گل بال رشتۀ اصلی نابینایان محسوب می شود، اما در حال حاضر جایگاه این رشته در بخش زنان و مردان کجاست؟ بهترین ورزشکاران و مربیان این رشته کنار گذاشته شده اند؛ بدون اینکه کسی علت آن را بیان کند. رئیس انجمن گل بال شخص آقای مظلومی است که نه نایب رئیس دارد و نه دبیر! او رشتۀ گل بال را با خودخواهی های خود به نابودی کشانده است. طی پنج سال اخیر سعی کردیم تخلفاتی را که توسط آقای مظلومی در سه حوزه صورت گرفته است، به صورت آبرو مندانه حل و فصل کنیم. چرا باید رئیس فدراسیون سی و هفت میلیون تومان حقوق بگیرد، اما همکاران من در فدراسیون دریافت های حداقلی داشته باشند؟ در تمام اعزام ها ایشان همراه تیم حضور دارند. وقتی می خواستم استعفا بدهم درِ اتاق من را قفل کرده بودند تا امکان دسترسی به سیستم نداشته باشم.

افراط در کیفیت گرایی آفت ورزش معلولان در سال های اخیر

یکی دیگر از مواردی که در یک دهۀ اخیر ورزش معلولان، خاصه نابینایان را دستخوش اتفاق های تلخ کرده و باعث از بین رفتن انگیزه در میان بسیاری از ورزشکاران حرفه ای شده، توجه افراط گونه به مبحث اعزام کیفی به رویداد های جهانی است. مسئولان کمیتۀ ملی پارالمپیک و فدراسیون نابینایان به اندازه ای در این بحث دچار افراط شدند که به دلایل واهی از اعزام تیم ملی فوتبال نابینایان به پارالمپیک ۲۰۲۰ توکیو، علی رغم کسب سهمیه و عنوان نایب قهرمانی در ۲۰۱۶ ریو جلوگیری کردند و خسارت های زیان بار آن تصمیم و دوری هفت سالۀ تیم ملی فوتبال نابینایان از رویداد های جهانی، باعث کسب نکردن سهمیه در ۲۰۲۴ پاریس شد. چه کسی باید پاسخ گوی شرکت نکردن دوازده سالۀ فوتبال نابینایان ایران در پارالمپیک و نابودی یک نسل باشد؟ در یک مثال دیگر فدراسیون نابینایان به دلیل کیفیت گرایی از اعزام کامل تیم ملی جودوی نابینایان به رقابت های جهانی بیرمنگام خودداری کرد؛ درصورتی که تیم ایران می توانست با هشت جودوکار در این رقابت ها حاضر شود و حتی در مسابقات تیمی نیز شرکت کند. اعزام ناقص تیم ملی جودو؛ آن هم با دو ورزشکار تقلبی، تنها یک معنا دارد؛ توسعۀ ورزش قهرمانی نابینایان برای آقایان کوچک ترین اهمیتی ندارد، بلکه تنها چیزی که از نظرشان اهمیت دارد، کسب انواع مدال ها است که به این وسیله رزومۀ مدیریتی آقایان را غنی تر کنند و بر تحقق نیافتن سیاست های زیربنایی ازجمله استعدادیابی در ردۀ پایه، پیشرفت رشته های تیمی و حضور فعال ورزشکاران در کلاس بی1، سرپوش بگذارند.

این در حالی است که در سایر کشورها، نگاه به ورزش معلولان بسیار متفاوت است. آنها در وهلۀ نخست ورزش را برای معلولان به عنوان یک ابزار توان بخشی و در اولویت های بعدی، شرکت در رویداد های جهانی را به منزلۀ یک دورهمی فرهنگی ورزشی برای معلولان قلمداد می کنند و کسب مدال، اولویت آخر آنها است. متأسفانه رویکرد کیفی گرایی همچنان در مسابقات پارا آسیایی پیش رو که در شهر هانگژو چین برگزار خواهد شد برای کاروان جانبازان و معلولان کشورمان لحاظ شده و کاروان نابینایان کشورمان با 62 ورزشکار در 6 رشته ورزشی اواخر مهرماه به مصاف حریفان خود خواهند رفت و به ادعای رئیس فدراسیون، جایگاه ورزشکاران نابینا و کم بینا که در دوره گذشته این مسابقات در جاکارتای اندونزی موفق به کسب 15 مدال طلا، 14 نقره و 19 برنز شده بودند، افت نخواهد کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

8 + هفت =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *