آموزش بکاپ گرفتن از آیفون آیپد و اپل واچ به کمک iTunes و iCloud

با دنبال کردن گام های ساده ای که در این مقاله بیان خواهیم کرد، قادر به پشتیبان گیری کامل از دستگاه های اپلی دارای iOS مانند آیفون و آیپد خواهید بود. ما را همراهی کنید تا نحوه ی پشتیبان گیری از دستگاه های اپلی در آیکلود و آیتونز را شرح دهیم.

اگر به تصاویر، ویدیوها و دیگر داده های شخصی موجود در دستگاه های اپلی خود اهمیت می دهید بهتر است با پشتیبان گیری کامل از آیفون، آیپد و داده های مربوط به فعالیت ورزشی خود در اپل واچ، مانع نابود شدن همیشگی آن ها شوید! در این مقاله نحوه ی پشتیبان گیری کامل از دستگاه های اپلی در آی کلاد و آیتونز را توضیح خواهیم داد تا با انجام این کار در زمان از دست دادن آیفون یا آیپد خود نسبت به حفظ داده های شخصی آرامش خاطر داشته باشید.

دلیل اهمیت پشتیبان گیری از آیفون و آیپد

آیفون و تبلت آیپد جزو مهم ترین و با ارزش ترین دارایی های موجود ما محسوب می شوند. جدا از ارزش مالی، آیفون یا آیپد قطعه ی کوچکی از آلومینیوم، سیلیکون و شیشه است که مخزن مرکزی اسناد مهم و خاطراتی همچون سوژه های خاص عکاسی است که ممکن است فقط یک بار در طول عمر با این سوژه های خاص مواجه شویم!

با پشتیبان گیری از داده های با ارزش خود، می توانید در مقابل مواردی همچون دزدیده شدن، آسیب دیدن یا فراموش کردن گوشی آیفون خود در صندلی عقب تاکسی، حفاظی مستحکم ایجاد کنید! همچنین در موقعیت هایی مانند تعویض آیفون قدیمی خود با یک مدل جدیدتر، قادر به انتقال سریع و ساده ی همه ی داده های خود به آیفون جدید خواهید بود. خوشبختانه راهکارهای زیادی برای ذخیره کردن اطلاعات در فضای ابری، رایانه ی ویندوزی و مک وجود دارد که بهره مندی از هر یک بسیار ساده و کاملا رایگان است.

با پشتیبان گیری مستمر از داده های با ارزش خود، می توانید جلوی آسیب دیدن آن ها را بگیرید.

با استفاده از سرویس آی کلاد اپل می توانید داده های مهم آیفون و آیپد خود را به طور دائمی با خدمات تحت وب همگام سازی (Sync) کنید. به علاوه، با بهره مندی از آیتونز هم می توانید با یک کلیک، به سادگی اقدام به پشتیبان گیری محلی و ابری از دستگاه اپلی خود کنید. علاوه بر موارد یاد شده، این روزها سرویس های سوم شخص دیگری هم وجود دارد که گزینه های مختلفی را در زمینه ی خدمات مبتنی  بر ابر به کاربران پیشنهاد می دهند. به منظور رعایت جانب احتیاط، پیشنهاد می کنیم که حداقل از دو راهکار دردسترس استفاده کنید تا در صورت وقوع اتفاقی غیرمنتظره و از بین رفتن یکی از نسخه های پشتیبان، قادر به بازگردانی داده های شخصی خود باشید.

تهیه نسخه پشتیبان از اطلاعات گوشی هوشمند کاربرد بسیار زیادی دارد. اپل ابزارهایی ساده را برای بکاپ گرفتن از آیفون در اختیار کاربران می گذارد.

تفاوت نسخه های پشتیبان آی کلاد و آیتونز

برای تهیه نسخه ی پشتیبان یا همان بکاپ گرفتن از دستگاه های iOS، راه های زیادی پیش روی کاربران قرار دارد که یکی از آن ها استفاده از سرویس آی کلاد است. البته iCloud محدودیت ها و نقاط ضعف زیادی دارد. به عنوان مثالی از چالش ها می توان به سیاست رمزنگاری داده ها اشاره کرد که کلید رمزگشایی را هم در اختیار اپل می گذارد. به علاوه، شما با محدودیت فضای پنج گیگابایتی آی کلاد رو به رو هستید که تنها با پرداخت هزینه می توان آن را به ۵۰ یا ۲۰۰ گیگابایت یا حتی دو ترابایت افزایش داد.

در بکاپ گرفتن با استفاده از آی کلاد، تاریخچه ی خرید اپلیکیشن، کتاب، فیلم، موسیقی و سریال کاربر ذخیره شده، اما پس از بازیابی نسخه ی پشتیبان، محتوای خریداری شده به صورت خودکار دانلود نمی شود. به علاوه، محتوای خریداری شده ازطریق آیتونز، عکس هایی که در اپلیکیشن محلی Photos ذخیره نشده  اند، تاریخچه ی تماس ها، پیکربندی ظاهر صفحه ی هوم و دیگر داده ها در فرایند بکاپ گرفتن با آی کلاد، ذخیره نمی شوند. درنهایت برای تهیه ی یک نسخه ی پشتیبان کامل از آیفون، به آیتونز نیاز پیدا می کنید.

اگر از مسیر آی کلاد برای بکاپ گرفتن استفاده کنید، روند ساده ای در پیش دارید. از طرفی به یک کامپیوتر مجزا نیاز پیدا نمی کنید و همچنین برخی از قابلیت های جدید iOS و نسخه های بعدی، بکاپ آی کلاد را تکمیل تر کرده اند. در نسخه  های جدید، موارد زیر هم ذخیره می شوند:

  • داده های اپلیکیشن
  • بکاپ های اپل واچ
  • تنظیمات دستگاه
  • سازمان دهی اپلیکیشن ها و صفحه ی هوم
  • پیام های SMS و MMS و iMessage
  • عکس ها و ویدیوها (مگر اینکه به صورت خودکار آن ها را در آی کلاد ذخیره کنید)
  • تاریخچه ی خرید از سرویس های اپل شامل موسیقی، فیلم، سریال، اپلیکیشن و کتاب (به جز اصل محتوای خریداری شده)
  • زنگ ها
  • رمز Visual Voicemail (که به سیم کارت اصلی استفاده شده در زمان تهیه ی بکاپ نیاز دارد)

همان طور که گفته شد، کلید رمزنگاری و رمزگشایی بکاپ آی کلاد در اختیار اپل قرار دارد. به همین دلیل استفاده از بکاپ آیتونز امنیت بیشتری برای شما در پی خواهد داشت، چون اپل به کلید رمزگشایی داده ها دسترسی ندارد. همچنین کلید رمزنگاری و رمزگشایی پیام های iMessage و دیگر انواع پیامک در آی کلاد در همان سرویس قرار دارد، مگر اینکه در بخش تنظیمات، کلید را در داخل دستگاه خود ذخیره کنید.

بکاپ آیتونز علاوه بر آیتم هایی که با آی کلاد قابل بکاپ گرفتن هستند، تاریخچه ی تماس و برخی داده های حیاتی دیگر را هم بکاپ می گیرد. البته داده های زیر در آیتونز بکاپ گرفته نمی شوند:

  • محتوای آیتونز و اپ استورها
  • فایل های PDF که به صورت مستقیم در Apple Books دانلود شده اند
  • محتوایی که از آیتونز با دستگاه هماهنگ شده است، مانند فایل های MP3 یا CD و ویدئو که از آیتونز به دستگاه وارد می شوند
  • داده هایی مانند عکس، یادداشت، فایل، یادآور و موارد دیگر که در آی کلاد ذخیره شده اند
  • پیام های SMS و MMS و iMessage که به صورت خودکار در آی کلاد ذخیره شده اند.
  • تنظیمات Face ID یا Touch ID
  • اطلاعات و تنظیمات اپل پی
  • داده های Apple Mail
  • داده های Activity و Health و Keychain (مگر اینکه گزینه ی بکاپ رمزنگاری شده ی آیتونز را انتخاب کنید)

اپلیکیشن ها، خریدهای آیتونز و فایل های PDF را می توان با استفاده از قابلیتی به نام Sync Content در آیتونز بازگردانی کرد. به همین دلیل است که بسیاری کارشناسان، بکاپ گرفتن تنها با استفاده از آی کلاد را تصمیمی مناسب نمی دانند. درنهایت بهترین تصمیم را می توان استفاده ی هم زمان از آیتونز و آی کلاد دانست که همه چیز را ذحیره می کند و می توانید به صورت روزانه و درصورت عدم دسترسی به کامپیوتر هم با استفاده از آی کلاد بکاپ تهیه کنید.

برای تهیه ی نسخه ی بکاپ از داده های آیفون در ویندوز و مک، مراحل زیر را دنبال کنید.

۱- به روزرسانی آیتونز در مک یا ویندوز

پیش از تهیه ی نسخه ی پشتیبان با استفاده از اپلیکیشن آیتونز در مک یا ویندوز، باید آخرین نسخه از آن را روی کامپیوتر خود نصب کنید. بسته به سیستم عاملی که استفاده می کنید، مراحل به روزرسانی و نصب تفاوت پیدا می کند.

نصب و به روزرسانی آیتونز در مک

پیش از بکاپ گرفتن مطمئن شوید که از نسخه ی به روز آیتونز استفاده می کنید

اگر از iOS 13 یا جدیدتر در اتصال به کامپیوتر مک استفاده می کنید، باید حداقل iTunes 12.9.5 داشته باشید که در سیستم  های عامل macOS Mojave 10.14.5 و 10.14.6 در دستس قرار دارد. برای بررسی نسخه های کنونی وارد System Preferences شوید و با انتخاب System Update، وضعیت به روزرسانی سیستم عامل و اپلیکیشن ها را مشاهده کنید. درصورت به روز نبودن سیستم عامل و اپلیکیشن ها، فرایند به صورت خودکار در مک اجرا می شود.

نصب و به روزرسانی آیتونز در ویندوز

اگر از iOS 13 یا جدیدتر برای اتصال به ویندوز استفاده می کنید، باید حداقل iTunes 12.10.7.3 را روی سیستم عامل نصب کرده باشید. می توانید جدیدترین نسخه ی آیتونز را از مایکروسافت استور دانلود کنید. اگر هم به مایکروسافت استور دسترسی نداشته یا ویندوزی غیر از ویندوز ۱۰ دارید، از وب سایت رسمی اپل اقدام به دانلود کنید.

اگر آیتونز را از مایکروسافت استور دریافت کرده باشید، به صورت خودکار عمل به روزرسانی را انجام می دهد. البته برای اطمینان هرچه بیشتر، در مایکروسافت استور وارد بخش Downloads and Updates شوید تا از به روز بودن اپلیکیشن خود اطمینان حاصل کنید. اگر هم اپلیکیشن را از وب سایت اپل دانلود کرده اید، در منوی خود آیتونز وارد Help و سپس Check for Updates شوید تا نسخه ی کنونی و نیاز به به روزرسانی را مشاهده کنید. همچنین می توان آیتونز را به گونه ای تنظیم کرد که به صورت خودکار آپدیت شود. برای این کار وارد منوی Edit و Preferences شوید و در تب Advanced، گزینه ی Check for new software updates automatically را فعال کنید.

۲- اتصال و پیدا کردن آیفون در مک یا ویندوز

با استفاده از کابل لایتنینگ، گوشی خود را به مک بوک، آی مک، مک پرو یا هر کامپیوتر مک دیگر متصل کنید. برای ویندوز هم همین مسیر طی می شود. بسته به دستگاه مورد استفاده، به کابل لایتنینگ به USB یا لایتنینگ به USB-C نیاز خواهید داشت. اگر اتصال موفق باشد، آیتونز به صورت خودکار در کامپیوتر شخصی اجرا خواهد شد. البته همیشه این گونه نیست و شاید مجبور به اجرای دستی اپلیکیشن شوید.

شاید پس از اتصال گوشی به کامپیوتر، با پیام Unlock iPhone to Use Accessories رو به رو شوید. در چنین مواقعی گوشی را با حسگر اثر انگشت یا چهره یا رمز عبور از حالت قفل خارج کنید. در ادامه شاید یک پیام دیگر هم روی گوشی ظاهر شود که باید گزینه ی Trust This Computer را روی آن انتخاب کنید.

در مرحله ی بعدی، روی دکمه با شکل آیفون در بالای آیتونز کلیک کنید. اگر این آیکن را مشاهده نمی کنید، احتمالا اتصال گوشی و کامپیوتر با مشکل مواجه است. پس از کلیک کردن روی آیکن، در پنجره ی جدید روی Summary کلیک کنید.

۳- انتخاب یک گزینه بکاپ

در پنجره ی جدید در بخش Backup دو گزینه برای تهیه ی نسخه ی پشتیبان به کمک آیتونز در پیش رو دارید: Automatically Back Up و Manually Backup and Restore که هرکدام بسته به نیاز شما کارایی مخصوصی دارند. برای تهیه ی بکاپ به صورت خودکار، چند گزینه دارید:

  • iCloud: بکاپ گرفتن از مهم ترین داده های شما در آیفون روی آی کلاد. این بکاپ شامل داده های اپلیکیشن، تنظیمات دستگاه، پیام ها، عکس ها و موارد دیگر می شود که در بالا شرح دادیم.
  • This Computer: یک نسخه ی پشتیبان کامل از آیفون روی کامپیوتر شخصی کنونی کپی می شود. این بکاپ شامل موسیقی و فیلم هایی هم می شود که ازطریق اپل موزیک خریداری یا دانلود نکرده اید. همچنین همه ی محتوایی که در آی کلاد بارگذاری نشده است هم بکاپ گرفته می شود. گزینه ی مذکور در زمانی که فضای زیادی در آی کلاد ندارید یا به دنبال یک بکاپ کامل پیش از پیوستن به فاز بتا هستید، بسیار کاربرد دارد.

برای بکاپ گرفتن آیفون روی کامپیوتر، گزینه ی This Computer را انتخاب کنید. اگر iCloud را هم انتخاب کنید، باز هم قابلیت تهیه ی نسخه ی پشتیبان به صورت دستی (manual) را خواهید داشت.

۴- رمزگذاری بکاپ های محلی (انتخابی)

اگر به دنبال امنیت و حریم خصوصی بیشتر در بکاپ گرفتن از داده های خود هستید، رمزگذاری داده های بکاپ پیشنهاد خوبی خواهد بود. گزینه ی Encrypto local backup یا Encrypt iPhone backup را در هنگام تهیه ی نسخه ی پشتیبان انتخاب کنید. این کار باعث می شود تا رمزهای عبور ذخیره شده در آیفون نیز در فرایند تهیه ی نسخه ی پشتیبان کپی شوند. بدین ترتیب در زمان بازگرداندن اپلیکیشن ها دیگر نیازی به وارد کردن مجدد رمزهای عبور ندارید. همچنین اطلاعات شخصی سلامت و فعالیت ورزشی هم درصورت فعال بودن رمزنگاری، ذخیره می شوند. اطلاعات اپل واچ، تاریخچه ی تماس ها، تاریخچه ی مرور وب و تنظیمات وای فای هم تنها در این حالت ذخیره خواهند شد.

فراموش نکنید تهیه ی بکاپ با رمزنگاری شامل اطلاعات رمز عبور دستگاه و Face ID و Touch ID نمی شود.

وقتی گزینه ی Encrypt local backup را انتخاب می کنید، آیتونز یک رمز از شما درخواست می کند تا در زمان رمزگشایی داده ها استفاده شود. روی گزینه ی Set Password کلیک کنید تا از این به بعد همه ی بکاپ ها با رمز عبور حفاظت شوند. رمز عبور را هیچ گاه فراموش نکنید چون در بازگرداندن بکاپ های رمزنگاری شده هیچ راه دیگری نخواهید داشت. برای تغییر رمز کنونی هم از همان بخش گزینه ی Change Password را انتخاب کنید.

۵- بکاپ گرفتن از آیفون

وقتی گزینه ی This Computer را انتخاب می کنید، صرف نظر از انتخاب یا عدم انتخاب گزینه ی رمزنگاری، با هر بار اتصال آیفون به کامپیوتر، فرایند خودکار تهیه ی نسخه ی پشتیبان شروع می شود. البته شما همیشه می توانید به صورت دستی از آیفون خود بکاپ بگیرید. برای بکاپ گرفتن به صورت دستی، در منوی Manually Back Up and Restore گزینه ی Back Up Now را انتخاب کنید. اگر رمزنگاری را فعال کرده باشید، برای شروع بکاپ گرفتن هم باید رمز را وارد کنید.

وقتی عملیات بکاپ گرفتن از آیفون تمام شود، زیر بخش Latest Backup تاریخ و زمان امروز را مشاهده می کنید.

اگر تمایل دارید که بدون اتصال کابلی فرایند بکاپ گرفتن از آیفون را روی کامپیوتر انجام دهید، در بخش Options و منوی Backup گزینه ی Sync with this iPhone over Wi-Fi را فعال کنید. با فعال کردن گزینه، هربار که آیفون شما به برق و همچنین وای فای یکسان با کامپیوتر مک یا ویندوز متصل باشد، داده های انتخابی بکاپ گرفته می شوند.

اگر می  خواهید فرایند بکاپ گرفتن خودکار از آیفون در مک را هرچه بیشتر ساده سازی کنید، در پایین بخش Summary گزینه ی Automatically sync when this iPhone is connected را فعال کنید.

۶- مدیریت بکاپ ها (انتخابی)

کامپیوتر شخصی فضای ذخیره سازی محدودی دارد و احتمالا شما هم نسخه های متعددی از بکاپ را روی آن ذخیره کرده اید. آیتونز این امکان را فراهم می کند که نسخه های قبلی را مدیریت کرده و حذف کنید.

پس از بازکردن آیتونز، روی منوی Edit یا iTunes کلیک کنید. سپس وارد منوی Preferences و تب Devices شوید. در پنجره ی جدید فهرستی از بکاپ های قبلی را مشاهده می کنید. نام دستگاه درکنار هر بکاپ دیده می شود، درنتیجه می توانید بکاپ های آیفون را از آیپد یا آیپاد تاج متمایز کنید. همچنین می توان بکاپ های جدید و قدیمی را هم از یکدیگر تشخیص داد. تاریخ و زمان آخرین بکاپ ها نیز برای هریک از دستگاه ها دیده می شود.

اگر درکنار نام یک بکاپ در فهرست تنظیمات علامت قفل را مشاهده می کنید، یعنی بکاپ مذکور آرشیو شده یا رمزنگاری شده است. برای حذف کردن هر بکاپ، روی آن کلیک کرده و سپس Delete Backup را انتخاب کنید. در منوی پاپ آپی که نمایش داده می شود، Delete را انتخاب کنید. همچنین می توانید با کلیک راست کردن روی بکاپ و انتخاب Delete، آن را حذف کنید.

۷- آرشیو کردن بکاپ ها (انتخابی)

در اکثر موارد آیتونز به صورت پیش فرض یک نسخه بکاپ از آیفون را روی کامپیوتر شما ذخیره می کند. هرگاه بکاپ جدیدی از دستگاه بگیرید، داده های موجود روی نسخه ی قبلی جایگزین می شوند، اما می توان هر بکاپ را آرشیو کرد تا حفاظت شود و درصورت نیاز به بازگرداندن بکاپ قدیمی مورد استفاده قرار بگیرد.

برای استفاده از قابلیت آرشیو وارد تب Devices در Preferences شوید و روی بکاپ مدنظر خود کلیک راست کنید. سپس با انتخاب گزینه ی Archive از منوی جدید، می  توانید بکاپ را قفل کنید تا جایگزین یا حذف نشود. همان طور که گفته شد، علامت قفل درکنار هر بکاپ نشان دهنده ی آرشیو یا قفل بودن آن است.

جمع بندی

همان طور که گفته شد، بکاپ گرفتن با آیتونز و آی کلاد از آیفون مزایا و معایب خاص خود را دارند. اگر به دنبال یک بکاپ کامل از گوشی هستید، آیتونز انتخاب بهتری خواهد بود. از طرفی محدودیت های پرداخت ارزی و هزینه ی زیاد اینترنت هم باعث می شود که انتخاب آی کلاد و افزایش فضای آن از گزینه های ما تاحدودی خارج شوند. درنهایت فراموش نکنید که نظم و دوره های زمانی مشخص در تهیه ی نسخه ی پشتیبان، اهمیت بیشتری نسبت به ابزار مورد استفاده دارد.

پشتیبان گیری از داده های فعالیت های ورزشی اپل واچ

اگر تحمل زحمت زیادی را ندارید و فکر می کنید که ایجاد پشتیبان گیری رمزگذاری شده ارزش زحمت ایجاد و به خاطر سپاری رمز عبور را ندارد، سخت در اشتباه هستید! به ویژه در صورتی که صاحب یک اپل واچ باشید، حتما باید از پشتیبان گیری رمزگذاری شده ی اپل استفاده کنید. فقط در پشتیبان گیری رمزگذاری شده است که داده های مربوط به نرم افزار Health، HomeKit و رمز عبور حساب های کاربری حفظ می شوند. ساعت هوشمند اپل همه ی داده های ورزشی را شامل می شود. از دست دادن این داده ها می تواند به شدت غم انگیز باشد اما در صورت داشتن نسخه ی پشتیبان رمزگذاری شده، خیالتان از هر جهت آسوده خواهد بود.

اگر نسخه ی پشتیبان رمزگذاری شده ای از آیفون قدیمی خود نداشته و قصد کوچ به آیفون جدیدی را دارید، می توانید داده های شخصی موجود در آیفون قدیمی را با استفاده از نسخه ی پشتیبان به آیفون جدید بازگردانی کنید. حال پس از پاک سازی عمیق (wipe) ساعت هوشمند اپل، آن را با آیفون جدید جفت کنید (pair) تا به همه ی داده های ورزشی جدید به دست آمده ی خود دسترسی داشته باشید.

داده های ورزشی قبلی باید در آیفون قدیمی شما ذخیره شده باشند. بنابراین اگر آیفون جدید را به طور عمیق پاک سازی کردید، نسخه ی پشتیبان رمزگذاری شده ای را از آیفون قدیمی خود تهیه کرده و با استفاده از آن، داده های خود را به آیفون جدید بازگردانی کنید. سپس ساعت هوشمند اپلی خود را به طور کامل پاک سازی کرده و با آیفون جدید جفت کنید تا بتوانید داده های فعالیت ورزشی قبلی خود را در اپل واچ مشاهده کنید.

پشتیبان گیری از آیفون و آیپد با استفاده از خدمات دهنده های سوم شخص

در حوزه ی امنیت داده موضوع مهمی وجود دارد که بر اساس آن گفته می شود: اگر فایلی فقط یک بار پشتیبان گیری شود، به هیچ وجه پشتیبان گیری محسوب نمی شود! ایجاد رونوشت چندگانه از داده واقعا تنها راهکاری است که امنیت آسیب ندیدن داده ها را تضمین می کند.

به رایگان در خدمات مبتنی  بر ابری مانند دراپ باکس (Dropbox)، فلیکر (Flicker)، گوگل درایو (Google Drive)، وان درایو (OneDrive) مایکروسافت و دیگر خدمات دهنده هایی که راهکاری ساده را به منظور ایمن نگه داشتن تصاویر، اسناد و دیگر فایل های شخصی شما فراهم می کنند، ثبت نام کنید (Sign up). تقریبا همه ی این خدمات دهنده ها دارای قابلیت همگام سازی خودکار بوده و در عملکرد آی کلاد هیچ مداخله ای نخواهند کرد!

پس از دریافت نرم افزار یک یا چند خدمات دهنده ی مبتنی  بر فضای ابری، دستورالعمل بهره مندی از آن را دنبال کنید تا به شبکه ی ذخیره سازی ایمنی که در حال اجرا در پس زمینه است، دسترسی داشته باشید. فقط در بخش تنظیمات نرم افزار هر خدمات دهنده، گزینه ی مربوط به استفاده از داده های سلولی (Cellular Data) را غیرفعال کنید؛ در غیر این صورت با مشاهده ی قبض تلفن خود، غافلگیر خواهید شد!

منبع: زومیت.

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در آموزشها و مطالب چند رسانه ای, آموزشی, تلفن همراه, سخت افزار, نرم افزار, کامپیوتر ارسال و , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − 14 =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *