یادداشت: وبسایت های خالی و مراکز نیمه تعطیل، دستاورد سازمان بهزیستی

نویسنده: زهرا همت

منبع: نوزدهمین شماره ی ماهنامه ی نسل مانا

دانلود نسخه ی صوتی نوشته

تصمیم داشتیم به مناسبت هفته بزرگداشت بهزیستی، یادداشت آموزش و توان بخشی این شماره از ماهنامه نسل مانا را به معرفی خدمات توان بخشی سازمان بهزیستی اختصاص دهیم. بهزیستی نام برازنده ای است که ای  کاش روزی برسد که فعالیت هایش به زیبایی نامش باشد!

سال های بسیاری از شکل گیری سازمان بهزیستی می گذرد؛ سازمانی که یکی از متولیان ارائه خدمات به افراد دارای معلولیت به شمار می رود و البته با گذشت این زمان طولانی از تأسیس این سازمان، هنوز اطلاع صحیح و کاملی از شرح وظایف و مسئولیت های آن نداریم. ساده و خودمانی بگویم که انگار اطلاع از خدمات سازمان بهزیستی هنوز مثل گذشته های خیلی دور، به صورت شفاهی و سینه به سینه امکان پذیر است. برای آزمون این فرض، سری به وبگاه اطلاع رسانی سازمان بهزیستی کشور به نشانی www.behzisti.ir زدیم و به جستجوی شرح وظایف و مسئولیت های معاونت توان بخشی سازمان بهزیستی پرداختیم. در کمال ناباوری با پیوندی با عنوان «شرح وظایف» مواجه شدیم و در دل، از این همه انتقادی که به سازمان بهزیستی می شود، شرمسار شدیم. در این صفحه برای معاونت توان بخشی سازمان، سه زیر شاخه با عناوین دفتر امور توان بخشی روزانه و توان پزشکی، دفتر امور توانمند سازی معلولان و دفتر امور مراکز توان بخشی و مراقبتی ذکر و در بخش بعدی هم پیوندی با عنوان شرح وظایف و مأموریت های هر کدام از این سه دفتر، قرار داده شده است. در این اندیشه فرورفتم که ای کاش قبل از قضاوت کردن، کمی تحقیق کنیم! سپس مشتاقانه برای آشنایی دقیق تر با این دفترها روی لینک مربوط کلیک کردیم و در همین لحظه بود که خشم جای شرمساری را گرفت، چون متأسفانه با صفحه ای مواجه شدیم که تنها عنوانی را در خود جای داده و زیر عنوان اصلی صفحه هم دوباره عنوان «خبر» در هیبت یک لینک سرخ رنگ آورده شده است.

حدس بزنید کلیک روی لینک چه نتیجه ای در پی دارد؟ همان عنوان با صدای یک موتور صوتی خوانده می شود و فقط کافی است صفحه خوانتان را غیر فعال کنید و از شنیدن این صدای زیبا نهایت لذت را ببرید. درنهایت متأسفانه صفحه مربوط به دو دفتر توان بخشی روزانه و توان پزشکی و امور توانمندسازی معلولان خالی است و تنها صفحه مربوط به مراکز توان بخشی مراقبتی، اطلاعات اندکی را در اختیار مخاطب قرار می دهد. خب! این هم حاصل گشت و گذار ما در وبگاه سازمان بهزیستی کشور! البته از میزان مراعات استاندارد های دسترس پذیری این وبگاه سخنی به میان نمی آوریم و باز بر می گردیم و این بار خالی از احساس شرمساری، در هفته بهزیستی، به نقد چندین باره این سازمان می پردازیم. امید که صبح یکی از جمعه ها، مسئولان از کاستی های سازمان بهزیستی با خبر شوند.

تصور کنید کودکی با آسیب بینایی متولد می شود. پدر و مادر این کودک در ابتدا دچار شوک و ناباوری خواهند بود و به عبارتی با فرایندی مشابه سوگ مواجه خواهند بود و برای از سر گذراندن این بحران، نیاز به حمایت و همراهی دارند. به نظر می رسد بهزیستی می بایست برای رفع این مشکل چاره ای بیندیشد و مراجعی را برای آموزش والدین و حمایت و همراهی آنها در نظر بگیرد، اما متأسفانه در حال حاضر چنین مرکزی یا وجود ندارد یا به دلیل عدم اطلاع رسانی، کسی از وجود آن اطلاعی ندارد و درنهایت با بهانه نبود مراجعه کننده تعطیل می شود و نتیجه هم چیزی نخواهد بود جز سردرگمی والدین کودکان با آسیب بینایی که یا هیچ اطلاعی از چگونگی آموزش و توان بخشی کودک آسیب دیده بینایی ندارند یا اطلاعات را از منابع نامعتبر دریافت می کنند و در آموزش کودکانشان دچار اشتباه و کج روی می شوند و با هدر رفت زمان طلایی آموزش، کودکان بدون کسب مهارت های مورد نیاز، رشد می کنند و در آینده با مشکلات فراوانی مواجه می شوند. در ضمن بحران روانی حل نشده والدین را از یاد نبرید! بنا بر این آیا وجود مراکزی به منظور توان بخشی کودکان و آموزش صحیح والدین از وظایف سازمان بهزیستی نیست؟ ولی متأسفانه هر روز شاهد تعطیلی مراکز قدیمی موجود هستیم، البته داستان هایی که از نابینایان کهن سال می شنویم و مراکز توان بخشی پرشور و پر فایده ای را از گذشته های دور برایمان وصف می کنند؛ همچون افسانه هایی می ماند که دلمان را از این همه حرکت رو به عقب، بیش از پیش به درد می آورد.

در بخش اخبار پایگاه اطلاع رسانی سازمان بهزیستی، خبر های توزیع تعدادی سبد کمک معیشتی در بین مددجویان بهزیستی زیاد به چشم می خورد. آیا نیازهای یک فرد دارای معلولیت در عصر حاضر در خوراک خلاصه می شود؟ یعنی این قدر به عقب باز گشته ایم که به کف هرم نیاز ها رسیده ایم؟ تأمین خوراک؟!

حال که هیچ مرجع اطلاع رسانی فعال و قابل اطمینانی وجود ندارد، بیایید خودمان باهم مرور کنیم! چند وقت است که هیچ خبری از افتتاح یک مرکز توان بخشی جدید نشنیده ایم؟ چند وقت است که خبری از برگزاری دوره  های آموزشی مربیان توان بخشی نخوانده ایم؟ چند وقت است که سازمان بهزیستی هیچ تعاملی با مراکز دانشگاهی برای آموزش مددکاران و مربیان متخصص ندارد؟ چند وقت است که هیچ همایشی با موضوع توان بخشی برگزار نشده؟ چند وقت است که به کف هرم چسبیده ایم و توان فاصله گرفتن از تأمین نیاز های اولیه؛ آن هم فقط یک هوای ناپاک برای نفس کشیدن و یک وعده غذای نصفه و نیمه را نداریم؟

در مطلبی دیگری از پایگاه اطلاع رسانی سازمان بهزیستی خبر از توانمند شدن پنج هزار نفر از افراد دارای معلولیت در سال گذشته داده شده است و این نوید که این رقم در سال جاری به یازده هزار نفر می رسد! متأسفانه موفق نشدیم اطلاعات دقیقی از جزئیات طرح اجراشده یا دست کم یکی از افراد حاضر در طرح کسب کنیم، اما نیک می دانیم که افراد با آسیب بینایی پس از تحصیل و برای ورود به دنیای اشتغال، مانند هر فرد دیگری نیازمند حرفه آموزی و مهارت آموزی هستند، ولی به دلیل عدم اطلاع رسانی و فرهنگ سازی صحیح، اغلب نمی توانند این مهارت ها را در مؤسسه های عمومی کسب کنند و سازمان بهزیستی هم مطابق معمول، هیچ تمهیدی در این زمینه نیندیشیده و تنها به بخشی با عنوان «سامانه اشتغال» در وبگاه خود بسنده کرده است.

صحبت از اشتغال، ذهن را به سمت قانون استخدام 3درصد افراد دارای معلولیت می برد. در ماه گذشته، مرحله مصاحبه آزمون جذب آموزگار را گذراندیم و مطابق معمول، افراد با آسیب بینایی بازهم شاهد بی مهری سازمان بهزیستی بودند، البته آن طور که هر روز می بینیم؛ نه تنها قانون 3 درصد استخدام افراد دارای معلولیت، بلکه قانون جامع حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، اغلب از جانب نهادها و سازمان های گوناگون نادیده گرفته می شود و گناه این کم کاری و عدم پیگیری را به جز سازمان بهزیستی نمی توانیم بر گردن هیچ فرد یا گروهی بیندازیم.

سخن بسیار است و مجال اندک و متأسفانه فضای محدود این نوشته، اجازه بررسی تمام نیاز های برآورده نشده توان بخشی افراد با آسیب بینایی را نمی دهد. به نظر می رسد که مسئولین محترم حوزه توان بخشی سازمان بهزیستی، تصور صحیحی از توان بخشی افراد با آسیب بینایی ندارند و شاید دلیل خالی بودن صفحه شرح وظایف و مأموریت های دفتر توانمند سازی معلولان هم همین ذهن خالی باشد. کاش هرکسی در هر جایی مسئولیتی را بر عهده می گیرد، لا اقل تلاش کند حوزه مسئولیت و نیاز ها و انتظارهای جامعه ای را که قرار است با آن در ارتباط باشد بشناسد! ای کاش به جای یکی یکی تعطیل کردن مراکز توان بخشی یا به قول خودشان خصوصی سازی و کوچک سازی و… با راه اندازی مراکز تخصصی و تربیت نیروی متخصص، گامی مؤثر در مسیر توانمندسازی افراد دارای معلولیت، به ویژه افراد با آسیب بینایی و ساختن زندگی بهتر برای این قشر از جامعه بردارند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

6 − یک =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *