ایست،،، این عصای سفید است. گزارشی از قانون عصای سفید هنگام عبور نابینایان از معابر عمومی

عصای سفید نماد استقلال نابینایان است به این معنا که قرار است نابینایی که در شهر با عصا تردد می‌کند از سوانح و خطرات ایمن بماند. هرچند رفت و آمد در پیاده رو خطرات و دشواری‌های کمتری به‌همراه دارد اما عبور از خیابان همچنان با مخاطرات جانی فراوانی روبه‌رو است. آیا مدیران شهری برای عبور از خیابان چاره‌ای می‌اندیشند؟از نابینایان که می‌پرسی از نگرانی‌های خود برای عبور از خیابان می‌گویند و اینکه احساس ناامنی موجب شده کمتر به تردد مستقل در خیابان اقدام کنند و این مسأله باعث شده که کمتر در شهرها نابینایی را ببینی که عصا به دست؛ خود از خیابان بگذرد یا شرایط مناسبی برای عبورش فراهم شده باشد. بر اساس ماده ۱۳۰ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی رانندگان وسایل نقلیه هنگام عبور از معابر و گذرگاه‌های تنگ یا پر جمعیت یا هنگامی که بیشتر از ۵۰ متر مقابل آنها دیده نمی‌‌شود، مکلفند آهسته و با سرعت مطمئن حرکت کنند و در صورت احتمال وقوع حادثه یا اخلال در نظم و مزاحمت برای پیاده‌ها، برحسب مورد،حرکت وسیله نقلیه را کند یا متوقف سازند.هرچند افراد کم توان و دارای شرایط خاص به‌صورت ضمنی در این ماده دیده می‌شوند اما تا مهر ۹۶ که تبصره‌ای به پیشنهاد راهنمایی و رانندگی به این ماده اضافه و به تصویب هیأت دولت می‌رسد اجرای این ماده گنگ و در هاله‌ای از ابهام باقی می‌ماند. بر اساس این تبصره الحاقی رانندگان موظفند در صورت نزدیک شدن به فرد استفاده‌کننده از عصای سفید که عصای خود را به علامت ایست به‌صورت افقی به رانندگان نشان می‌دهد، توقف کرده و پس از عبور آن فرد، به حرکت خود ادامه دهند.اما آیا این قانون در بین مردم هم مانند کتاب قانون شناخته شده است. اصلاً منظور از افقی نگه داشتن عصا بدرستی چیست؟ آیا رانندگانی که از این پس گواهینامه خواهند گرفت با این تبصره آشنا خواهند شد؟ تکلیف رانندگان قدیمی چیست و چگونه در جریان این اصلاحیه قرار خواهند گرفت؟ به‌دنبال پاسخی برای پرسش‌هایمان بررسی‌ها را شروع کردیم.

رانندگان با قانون «ایست» عصای سفید آشنا نیستند
در قدم اول به سراغ رانندگان می‌رویم که از نظر ما نابینایان صاحبان اصلی خیابان‌ها هستند و بیشتر وقت شان را در خیابان‌های شهر می‌گذرانند.
حسن قدیانی از رانندگان با سابقه‌ای که به‌دلیل آشنایی با شرایط تردد نابینایان نسبت به این موضوع دقت نظر بیشتری دارد در این باره می‌گوید: اکثر تقاطع‌ها مجهز به دوربین هستند از این‌رو به‌نظرم بهتر است افراد نابینا برای گذشتن از عرض خیابان از خط عابر پیاده استفاده کنند هرچند در جاهای دیگر هم راننده‌ها باید دقت بیشتری داشته باشند. او می‌افزاید: من تا حال با این تبصره در آیین‌نامه برخورد نداشته‌ام و در این رابطه تبلیغ یا آموزشی در رسانه‌ها هم ندیده‌ام البته مضمون آن را از دیگران شنیده بودم اما تا به حال در تخلفات هیچ راننده‌ای ندیده‌ام کسی به‌دلیل توجه نکردن به عصای سفید جریمه شده باشد.او در مورد لفظ افقی گرفتن عصا می‌افزاید: به‌نظرم اگر عصا در همان حالتی که نابینا موقع راه رفتن در دست دارد باشد راننده متوجه قصد او برای عبور از خیابان می‌شود این یا یک نشانه دیگر می‌تواند کدی باشد بین راننده و فرد نابینا که او متوجه قصد فرد نابینا برای عبور شود. قدیانی معتقد است اگر این موضوع یک هفته در صدا و سیما و شبکه‌های مجازی تبلیغ شود در فرهنگ ترافیکی ما نیز جا می‌افتد.
رضا فردوسی نیز از راننده‌های با سابقه خطی در تهران است. او می‌گوید: من تا به حال با نابینایی که به تنهایی بخواهد از خیابان عبور کند برخورد نداشته‌ام ولی اگر کسی را با عصا در حال عبور ببینم هرچند کس دیگری هم همراه او باشد قطعاً بیشتر احتیاط خواهم کرد.
حق تقدم افراد نابینا در قوانین سایر کشورها
در کشورهای دیگر به‌عنوان مثال ایالت های مختلف امریکا نیز به حق تقدم افراد نابینا توجه می‌شود و کسانی که به حق تقدم نابینایان توجه نکنند جریمه‌هایی از ۱۰۰ دلار تا ۱۰ روز زندان در نظر گرفته می‌شود. میزان این جریمه بسته به شرایط تخلف متغیر است و به‌طور مثال رانندگان خودروهای الکتریکی که صدای کمتری برای جلب توجه فرد نابینا دارند باید دقت بیشتری داشته باشند و بی‌توجهی آنان به تقدم عبور عابر نابینا جریمه بیشتری به‌دنبال خواهد داشت.
در قوانین این کشور وقتی راننده می‌بیند که نابینایی به خیابان نزدیک می‌شود باید بایستد و در این شرایط راننده حق ندارد با حرف زدن فرد نابینا را راهنمایی کند و اگر متوجه شد فرد نابینا قصد عبور ندارد نیازی نیست خیلی منتظر بماند و باید بگذرد همچنین اگر دید فرد نابینا عقب می‌رود یا عصایش را جمع می‌کند می‌تواند بگذرد. بوق زدن در موقع دیدن عصای سفید که موجب سردرگمی فرد نابینا می‌شود نیز ممنوع است و از طرف دیگر خودرو نباید روی خط عابر پیاده بایستد زیرا فرد نابینا مجبور می‌شود ماشین را دور بزند و وارد مسیر جدیدی برای ادامه حرکت شودکه خود گیج‌کننده است.
نابینایان در عبور از خیابان چه تجربه‌هایی دارند
کمیل نوبختی نابینای مطلق و کارمند دانشگاه تهران است او نیز تا به حال در مورد این تبصره قانونی نشنیده است اما می‌گوید از دوستانم شنیده‌ام در آلمان نیز اگر نابینایی هنگام عبور از خیابان عصایش را به‌صورت مستقیم و عمودی نگه دارد راننده‌ها باید ترمز کنند تا او از خیابان عبور کند حتی اگر باعث ترافیک شود. نوبختی از بی‌توجهی رانندگان به عبور امن افراد نابینا گله‌مند است و می‌گوید وقتی می‌خواهم از خیابان بگذرم گاه سرشان را بیرون می‌آورند و به من می‌گویند چرا تنها رد می‌شوی.
لیلا والایی وکیل نابینای دادگستری نیز می‌گوید: راننده‌ها به عصا خیلی توجه نمی‌کنند مگر اینکه عصا را خیلی بالا بیاوری و در شرایطی که خودروها سر چهارراه بین دو خط کشی بدون توجه به چراغ، دور می‌زنند و به عابران توجه ندارندچه توقعی هست متوجه عصای سفید شوند. والایی ادامه می‌دهد: من تا به حال با این قضیه برخورد نکرده‌ام که راننده‌ای که عصای سفید عبور می‌کند توسط افسری جریمه شود. به‌نظرم اغلب رانندگان نیز با این قانون آشنا نیستند و اگر راننده‌ای جلوی عصای سفید بایستد از سر دلسوزی اوست گاه نیز عابران دیگر در مسیر می‌ایستند و سدی می‌سازند تا ما از خیابان بگذریم.
والایی می‌افزاید: به نظرم رسانه‌ها مکلفند در این قضیه اطلاع رسانی خوبی داشته باشند بخصوص صدا و سیما و برنامه‌های گزارشی در شهر. زیرا در این تخلف جان یک شهروند در معرض خطر قرار می‌گیرد. از این‌رو باید به آن به طور ویژه توجه شود. البته مسئولان و مردم باید بدانند در نبود چنین قوانین حمایتی است که معلولان کمتر در شهرها تردد می‌کنند و اگر هم بخواهند به جایی بروند مجبور می‌شوند کسی را همراه داشته باشند. این وکیل در مورد تجربه‌اش در عبور از خیابان نیز می‌گوید: وقتی اطمینان پیدا می‌کنم که در خیابان هستم عصایم را بالاتر می گیرم و کمی اریب. مانند حالت راه رفتن روی سطح زمین اما در وسط خیابان هم نمی‌توان به‌هموار بودن آسفالت اطمینان داشت و عصا را تا پایان عرض خیابان بالا نگه داشت چون برایم پیش آمده در وسط خیابان پایم داخل گودی افتاده. به‌نظر او اما افقی نگه داشتن عصا موقع شروع حرکت ناممکن است زیرا ممکن است کاپوت ماشین از زیر عصا بگذرد و چرخ آن روی پای فرد نابینا برود. او یک صحبتی هم با دوستان نابینایش دارد: وقتی کمتر به خیابان بیاییم و از حقمان دفاع نکنیم وضعیتمان از اینی‌که هست بهتر نخواهد شد.
هدف از ایست عصای سفید حفظ جان نابیناست
بی شک بهزیستی یک پای ثابت برای بررسی و کارشناسی همه قوانینی است که در مورد معلولان تصویب می‌شود. علی مشیری رئیس گروه دسترس‌پذیری و مناسب سازی دفتر توانمندسازی معلولان بهزیستی کشور در مورد دستور ایست عصای سفید می‌گوید: سال گذشته در آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی دو تغییر ایجاد شد. اول اینکه ویلچر حتی اگر موتوری باشد دیگر وسیله نقلیه به‌شمار نمی‌رود بلکه یک عابر پیاده خواهد بود و دیگر اینکه عصای سفید وقتی در گذرگاه‌ها به‌صورت افقی نگه داشته شود به‌منزله چراغ قرمز است یعنی وسایل نقلیه باید با دیدن آن کاملاً بایستند و اگر خودرویی نایستد پلیس می‌تواند راننده را جریمه کند. البته ممکن است خلافی انجام شود و دیده نشود اما مهم دیده شدن این تخلف در آیین‌نامه است و اینکه از این پس هر کس بخواهد گواهینامه بگیرد باید این مطلب را بیاموزد و امتحان بدهد.در این یک سال هم پلیس روی این قضیه خیلی مانور داد و آن را رسانه‌ای کرد.
اما نکته‌ای که شاید برای نابینایان و هم رانندگان سوء‌تعبیری به‌وجود آورد لفظ افقی بودن عصاست با توجه به اینکه عصا بیش از یک متر طول دارد به‌نظر نمی‌رسد بتوان آن را در عرض خیابان افقی نگه داشت. مشیری در مورد استناداتی که به این شرح در قانون انجامید می‌گوید: این لفظ یک شناسه بین‌المللی است که پلیس به آن استناد کرده. از قبل از تصویب این قانون چه در مورد عصا و چه در مورد ویلچر در مناطق آزاد تجاری قوانین راهنمایی و رانندگی بین‌المللی اجرا می‌شده است اما در سایر مناطق کشور قوانین داخلی جاری است.البته بعضی چیزها بنا به اقتضائات و شرایط خاص در کشور ما انجام می‌شود در شهر شلوغی مثل تهران شاید افقی نگه داشتن عصا باعث شود عصا به کس دیگری هم بخورد مانند عابر پیاده‌ای که عبور می‌کند اما پلیس باید قانون و نشانه‌ای را تصویب کند که بین‌المللی است. موقع بررسی‌های کارشناسی ما با مسئولان راهنمایی و رانندگی کسی از یکی از شرکت‌ها آمد و پیشنهاد کرد برای مشخص شدن عبور فرد نابینا پرچمی به عصا وصل شود ولی ما در بحث های کارشناسی بهتر دیدیم چیزی به عصا اضافه نکنیم. چون بسیاری از نابینایان در ایران خود در دست داشتن عصا را نوعی برچسب‌گذاری اجتماعی می‌دانند چه برسد به اینکه چیز دیگری هم بخواهد به آن اضافه شود.البته هدف قانونگذار حفظ جان فرد نابیناست نه صدمه ندیدن عصا و… البته ما در بسیاری از موضوعات شهر قانونمندی نداریم. ازدحام جمعیت بیش از حد است و موتورها و آدم‌ها به تندی رد می‌شوند و با فاصله میلیمتری از جلوی ما می‌گذرند در حالی که در خیلی از کشورها ماشین ها قبل از خط عابر می‌ایستند. ما بیش از هرچیز به فرهنگسازی و اصلاح رفتار شهروندی نیاز داریم. و ممکن است جریمه بتواند به این تغییر رفتار کمک کند.
مشیری در مورد چاله‌ها و موانع احتمالی در عرض خیابان نیز توضیح می‌دهد: عبور از خیابان باید برای راننده کاملاً واضح باشد حال اگر در عرض خیابان نیز چاله وجود دارد این به شرکای دیگر کاری مثل شهرداری بر می‌گردد. البته نابینایان به اقتضای شرایطی که در آن قرار می‌گیرند می‌گویند بالا نگه داشتن عصا در خیابان خطرناک است ولی نابینا باید به شکل آشکار به راننده بگوید می‌خواهد عبور کند اگر عصا با زاویه نگه داشته شود ممکن است راننده فکر کند فرد نابینا مشغول کار دیگری هست مثلاً کیفش را جا به جا می‌کند.
آموزش‌های تحرک و جهت‌یابی یکپارچه نیستند
نابینایان برای تردد امن با عصای سفید در کوچه و خیابان آموزش‌هایی می‌بینند اما مشکلی که این آموزش‌ها دارند این است که به‌دلیل سلیقه‌ای بودن از فردی به فرد دیگر و از شهری به شهر دیگر متفاوتند ولی همه این آموزش‌ها با هدف ایجاد امنیت در تردد نابینایان ارائه می‌شوند. ابراهیم کربلایی یکی از معلمان سابق مدارس نابینایی که در زمینه آموزش‌های تحرک و جهت‌یابی نیز فعالیت می‌کند درباره استفاده از عصا برای عبور از خیابان می‌گوید: در آموزش‌های تحرک و جهت‌یابی این را داریم که هنگام عبور از خیابان عصا نباید کاملاً افقی باشد چون در این صورت مزاحم عابران دیگر و به‌عنوان مثال موتورها می‌شود همچنین عصا باید کاملاً بالا و در معرض دید رانندگان گرفته شود. او ادامه می‌دهد: وقتی فرد نابینا از روی صدا متوجه شد ماشین‌ها برای عبور او ایستاده‌اند باید عصایش را روی زمین بگذارد و با حرکت زیکزاک به سمت دیگر خیابان برود. حرکت زیکزاک عصا موجب می‌شود فرد متوجه کنده کاری و چاله‌ها شود و وقتی به لبه جدول وسط خیابان یا انتهای خیابان می‌رسد خیلی زود متوجه آن شود این برای نابینایان یک اصل است که در شرایط اضطراب آور که ممکن است روی نحوه عصا زدن او تأثیر بگذارد عصایش روی زمین تکیه کند. کربلایی تأکید می‌کند؛ هنگام آماده شدن برای عبور از خیابان دستی که عصا دارد نباید خیلی جلوتر از فرد باشد چون ممکن است برای دیگران مزاحمت ایجاد کند.
دستور ایست عصای سفید حق شهروند نابیناست
در محیط ترافیک بعضی از افراد نیاز به حمایت‌های ویژه‌ای دارند که این از حقوق شهروندی آنان به حساب می‌آید. اما ببینیم قانونگذار و راهنمایی و رانندگی چه هدفی از وضع این قانون داشته و قرار است آن را چگونه اجرایی کند؟
سرهنگ محمد ترحمی رئیس اداره حقوقی راهور ناجا در این زمینه می‌گوید: نابینایان با استفاده از عصای سفید محیط اطراف خود را رصد می‌کنند از این‌رو قانون عصای سفید در دنیا و در عرصه بین‌المللی سابقه‌ای طولانی دارد. در برخی از کشورها نابینایان با کمک گرفتن از سگ های راهنما در شهرها رفت و آمد می‌کنند اما ما در کشورمان صرفاً می‌توانیم از عصای سفید استفاده کنیم. عصایی که در همه کشورها به منزله نمادی از شهروندی است که به وسیله قدرت بینایی خود اطراف را رصد نمی‌ کند و وظیفه سایر شهروندان این است که در مقابل آنها احتیاط بیشتری داشته باشند و این احتیاط بیشتر سایر شهروندان از حقوق فرد نابینا به حساب می‌آید.ترحمی ادامه می‌دهد: از این‌رو سال گذشته نیروی انتظامی در تبصره یک ماده ۱۳۰ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی این موضوع را پیشنهاد کرد که در هیأت دولت تصویب شد که فرد نابینایی که قصد عبور از عرض خیابان را دارد اگر عصای خود را به‌صورت افقی نگه دارد همه رانندگان مکلف به توقف هستند و باید اجازه عبور را به سمع و اطلاع او برسانند حتی در جدول جریمه‌ها برای عدم توجه به دستور ایست عصای سفید جریمه‌ای ۱۰۰ هزار تومانی در نظر گرفته‌ایم تا اگر راننده‌ای اطاعت‌پذیری نداشت و در قبال علامتی که نابینا می‌دهد متوقف نشد پلیس یا مأموران کنترل نامحسوس که در محیط‌های ترافیک حضور دارند آن را رصد و راننده را جریمه کنند. این میزان جریمه پیشنهاد شده و در روند تصویب قرارگرفته است. او ادامه می‌دهد: البته در حال حاضر این موضوع در آیین‌نامه به‌عنوان وظیفه رانندگان قید شده است اما برای داشتن ضمانت اجرایی جریمه ۱۰۰ هزار تومانی هم برای آن در نظر گرفته‌ایم و در حال دفاع از این پیشنهاد هستیم که به نظر نمی‌رسد با مشکلی روبه‌رو شود. در حال حاضر نیز هر چند این جریمه تعلق نمی‌گیرد اما رانندگان موظف به انجام آن هستند و اگر راننده‌ای در انجام این وظیفه اهمال کرد به هنگام تصادفات رانندگی کارشناسان در صحنه او را مقصر می‌شناسند.
رئیس اداره حقوقی راهور ناجا ادامه می‌دهد: ما مردم انساندوست و خوبی داریم و اگر این قانون اجرا شود نمادی از انساندوستی ما ایرانیان خواهد بود. شاید درصد اندکی از رانندگان حق تقدم عصای سفید را رعایت نکنند که برای آنها باید ضمانت اجرایی هم گذاشته شود.
ترحمی در مورد قید شدن این نکته که هنگام عبور عصا باید افقی گرفته شود نیز توضیح می‌دهد:
در جلسات کارشناسی این قانون کارشناسان سازمان بهزیستی و وزارت تعاون،کار و رفاه اجتماعی نیز حضور داشتند. البته همواره گلایه ما این بود که کاش در زمان تصویب قانون؛ سازمان بهزیستی فرد نابینایی که خودش از عصا استفاده می‌کند را معرفی می‌کرد چون ما خودمان پلیس نابینا نداریم که از او مشورت بگیریم. ما دوست داشتیم نابینایانی که پلیس قصد داشته با وضع این قانون از آنها حمایت کند بگویند قانون نقصی دارد یا نه؟ با این همه من به رانندگان و هم نابینایان می‌گویم افقی نگه داشتن به معنای موازی خیابان نگه داشتن نیست بلکه منظور این است که فرد نابینا باید عصای خود را به راننده نشان دهد. ما شروع به‌کار قانون را هم در یکی از مدارس نابینایان اعلام کردیم. سیاق قانون و هدف ما از لفظ افقی نگه داشتن عصا این است که عصای سفید به راننده نشان داده شود چون اگر فرد نابینا عصا را در کنارش نگه دارد راننده متوجه نمی‌شود قصد فرد چیست؟ از این‌رو نشان دادن عصا به راننده قصد او را مثل روز روشن نشان می‌دهد.
در این مدت الزامی شدن ایست در برابر عصای سفید؛ افسران و کارشناسان ما در استان فارس هم در یک مورد راننده‌ای را که با دیدن عصا متوقف نشده و این کار منجر به حادثه شده بود مقصر اعلام کردند.در حال حاضر آیین‌نامه اجرایی این قانون ابلاغ شده و همه مأموران راهنمایی و رانندگی آموزش لازم را دیده‌اند.
ترحمی در مورد آموزش رانندگانی که سال‌های قبل گواهینامه گرفته‌اند می‌گوید: مردم از طریق رسانه‌ها و روزنامه‌ها از قانون اطلاع پیدا می‌کنند متأسفانه رسانه ملی برای آموزش مردم مطالبات مالی زیادی دارد و پلیس هم منبعی برای این گونه مطالبات ندارد. از این روست که همه آموزش‌های فرهنگ ترافیک در سطح پلیس قطع شده آموزش‌هایی که ما داوطلبانه شروع کرده بودیم تا حوادث ترافیکی کاهش یابد. این جای گلایه دارد از کسانی که مسئول آموزش مردم هستند.
سرهنگ ترحمی در پاسخ به این سؤال که آیا قرار است این گونه تخلفات تنها از طریق دوربین‌ها در گذرگاه‌ها ثبت شوند یا مردم نیز می‌توانند آنها را گزارش دهند؟
توضیح می‌دهد: برابر قانون افرادی که لیسانسه باشند و مورد وثوق پلیس قرار بگیرند می‌توانند تخلفات را ثبت و حتی جریمه کنند برای این افراد کدی در نظر گرفته شده و در سامانه ثبت تخلف از طریق تلفن همراه شان این کار را انجام می‌دهند الان جمعیت زیادی از این افراد به‌صورت داوطلبانه و بدون اینکه متخلف متوجه شود، تخلف او را گزارش می‌دهند. این افراد احساس مسئولیت اجتماعی بالایی دارند و به پلیس مراجعه کرده‌اند و پلیس هم طبق قانون این وظیفه را به آنها محول کرده است. این مأموران نامحسوس از طریق پلیس راهور هر استان و از طریق مراجعه به اطلاعات کنترل ترافیک همکاری خود را با ما آغاز می‌کنند.
احتیاط؛ ویلچر در حال عبور است
در تبصره دیگری ذیل ماده ۱۳۰ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی از این پس افرادی که روی ویلچر نشسته‌اند نیز به منزله عابر پیاده هستند و حقوق یک عابر در هنگام عبور از خیابان برایشان متصور خواهد بود.
منبع: ایران سپید

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در اخبار, اهم اخبار نابینایان در رسانه های داخلی., گزارش, گفت و گو ارسال و , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *