احیای بینایی با ایمپلنت شبکیه

محققان موسسه پلی تکنیک فدرال لوزان واقع در سوییس فناوری جدیدی ارائه کرده اند که قابلیت احیای بخشی از حس بینایی را در افراد نابینا فراهم می کند.

این فناوری شامل یک عینک هوشمند مجهز به دوربین، یک میکروکامپیوتر و ایمپلنت است که درون شبکیه قرار می گیرد. این ایمپلنت به گونه ای طراحی شده است که با استفاده از الکترودها، سلول های مویی شبکیه را تحریک کرده و نوعی دید مصنوعی را در افراد نابینا ایجاد کند.

شبکیه داخلی ترین لایه چشم و شامل میلیون ها سلول  گیرنده نور و نورون است. این لایه بسیار نازک ۷۵ درصد مساحت کره چشم را در بر می گیرد. شبکیه یک لایه حساس به نور را تشکیل می دهد و با تبدیل جریان الکترومغناطیسی نور به پیام عصبی و انتقال آن از طریق عصب بینایی به مغز فرآیند بینایی را امکان پذیر می کند.

دوربین موجود در عینک هوشمند جدید محققان، تصاویر موجود در دامنه دید شخص را دریافت کرده و اطلاعات را برای میکروکامپیوتری که در انتهای دسته آن قرار دارد، ارسال می کند. میکروکامپیوتر داده ها را به سیگنال های نوری تبدیل کرده و آن ها را به الکترودهای درون ایمپلنت موجود در شبکیه مخابره می کند. این الکترودها نیز سلول های شبکیه را تحریک کرده و یک نسخه سیاه و سفید از تصویر را ایجاد می کنند.

این سیستم به دلیل زمانبر بودن فرایند اخذ مجوز آزمایش های انسانی، هنوز روی انسان آزمایش نشده است، اما محققان آن را با استفاده از یک نرم افزار واقعیت مجازی مورد آزمایش قرار داده و توانستند آنچه را کاربر مشاهده می کند، ببینند.

محققان بر این باورند که این عینک برای بازیابی بینایی برخی از بیماری های شبکیه کاربرد دارد.

برخی از مهمترین علائم بیماری های شبکیه:

بیماری های شبکیه بسیار متفاوت و متنوع هستند؛  ولی اکثر آنان با کاهش دید همراه هستند. بیماری های شبکیه می توانند در هر بخش از شبکیه چشم تاثیر بگذارند. برخی از بیماری های شبکیه درمان پذیر هستند، برخی روند درمانی کندی دارند و برخی دیگر منجر به نابینایی جزیی یا کامل می شوند. مشاهده نوارهای شناور یا تار عنکبوت، اعوجاج و تاری دید، نقص در دید جانبی و نابینایی از جمله مهمترین علائم بیماری های شبکیه هستند.

برخی از مهمترین بیماری های شبکیه عبارتند از :

پارگی شبکیه

پارگی شبکیه زمانی اتفاق می افتد که ماده شفاف و ژله مانند موجود در مرکز چشم (زجاجیه) کوچک و جمع و اتصال آن به شبکیه سست می شود. گاهی در زمان جدا شدن زجاجیه از شبکیه بخشی از شبکیه کشیده شده و پاره یا سوراخ می شود. معمولا بروز این حالت با فلش ناگهانی شدید در چشم همراه است.

جداشدگی شبکیه

این حالت معمولا بر اثر جداشدن شبکیه از لایه زیرین اتفاق می افتد. شبکیه مواد مغذی و اکسیژن مورد نیاز خود را از لایه ای به نام مشیمیه تامین می کند که اطراف شبکیه را دربرگرفته است و قطع ارتباط با این لایه به اختلال در عملکرد شبکیه و مشکلات بینایی منجر می شود.

رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی (DR) شایعترین بیماری چشمی مبتلایان به دیابت است. شبکیه (رتین) در قسمت انتهای کره چشم قرار دارد. نور وارد شده به چشم باعث تشکیل تصویر روی شبکیه می شود. تصویر ایجاد شده روی شبکیه به علائم عصبی تبدیل می شود و علائم به وسیله اعصاب بینایی به مغز ارسال می شود. دیابت باعث آسیب به شبکیه و ایجاد رتینوپاتی می شود. رتینوپاتی دیابتی در موارد شدید منجر به نابینایی بیمار می شود.

در بیماری رتینوپاتی، رگ های خونی غیر طبیعی جدیدی روی پرده شبکیه رشد می کنند و باعث کاهش بینایی یا نابینایی کامل می شوند.

در واقع در این عارضه با آسیب رگ های خونی، جریان خون کافی در اختیار سلول های عصبی شبکیه قرار نمی گیرد و کمبود اکسیژن منجر به مرگ این سلول ها می شود. در این حالت بدن سعی می کند با رشد رگ های خونی جدید، این مشکل را حل کند و از طرفی بیماری دیابت باعث می شود رشد عروق خونی به درستی انجام نگیرد و خونریزی کند و به شبکیه آسیب بزند. این آسیب به رشد بافت اسکار در شبکیه منجر می شود و بیمار به مرور زمان بینایی خود را از دست می دهد.

غشای اپی رتینال

غشای اپی رتینال یک بافت شبیه اسکار یا لایه ای مثل سلفون خرد شده در قسمت بالای شبکیه است. وجود این لایه منجر به اختلال یا تاری دید می شود.

دژنراسیون ماکولا

دژنراسیون ماکولا یا انحطاط ماکولا یکی از شایع ترین بیماری های چشمی است که باعث می شود فرد با افزایش سن، دید متمرکز خود را از دست دهد و انجام فعالیت  هایی مانند مطالعه و رانندگی غیر ممکن شود.

ماکولا یک ناحیه کوچک در شبکیه است که مسئول بینایی مرکزی است و باعث می شود چشم قادر به دیدن جزییات باشد. تاری تصاویر، مشاهده مناطق تیره و اعوجاج در دید مرکزی مهمترین علایم انحطاط ماکولای مرتبط با افزایش سن محسوب می شوند.

سوراخ ماکولا

این عارضه ممکن است بر اثر کشش غیر طبیعی بین زجاجیه و شبکیه به وجود آید.

ورم رنگیزه ای شبکیه

این بیماری ارثی است و به مرور زمان بینایی کاهش می یابد.

عوامل خطر بیماری های شبکیه

معمولا افزایش سن، دیابت، داروهای مختلف، ضربه و ترما، تصادف و سابقه خانوادگی فرد را در معرض بیماری های شبکیه قرار می دهد.

گزارش کامل این تحقیقات در نشریه Communications Materials منتشر شده است.

منبع: ایرنا.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده − 5 =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *