نابینایان هم عضو خانه ملت می شوند/گزارشی از فرآیند اصلاح ماده ای که راه ورود معلولان با آسیب بینایی را به مجلس هموار می کند

اسفند سال‌جاری شاهد برگزاری دوره یازدهم انتخابات مجلس شورای اسلامی خواهیم بود. از این‌رو نمایندگان از همین آغازین روزهای سال، کار اصلاح قوانین انتخابات را برای دستیابی به نظام انتخاباتی جامع‌تر و عادلانه‌تر آغاز کرده‌اند.

یکی از تبعیض های به ظاهر قانونی که تاکنون مانع حضور و رقابت یکی از اقلیت‌های جامعه بود از میان برداشته شد. یعنی شرط سلامت بینایی برای نامزدی در انتخابات مجلس. به این ترتیب یک گام به «ارتقای شایسته گزینی» مد نظر رهبر معظم انقلاب که در سیاست‌های کلان انتخاباتی ابلاغ شده بود نزدیک‌تر شدیم. از دگرسو ملحق شدن ایران به کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت ایجاب می‌کرد حق مشارکت سیاسی کامل نابینایان فراهم شود.حضور موفق نابینایان در مجالس کشورهای دیگر و همچنین تجربه حضور دو نماینده نابینا در شورای شهر تهران دلیلی دیگر بر امکان پذیر بودن اجرای این تعهد است…
«ایران » به انگیزه بررسی و ارزیابی این اقدام مهم مجلس شورای اسلامی ، با دوتن از فعالان نابینا در عرصه حقوق و علوم اجتماعی گفت و گو کرد و ابعاد این تصمیم را مورد بررسی قرار داد که در ادامه می خوانید.
یکی از دلایلی که در دفعات قبل منجر به رأی نیاوردن این پیشنهاد می‌شد این بود که نمایندگان معتقد بودند نابینایان توانایی لازم را برای انجام وظایف نمایندگی به‌صورت مستقل و قائم به شخص ندارند این بار مجلس چگونه قانع شد؟
حسین عبدالملکی : این بار اصلاح قانون انتخابات از اسفند ماه در جریان بود و برای بررسی بیشتر به کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس ارجاع داده شده بود. از این‌رو وقتی در مجلس طرح شد چون کمیسیون و دولت هر دو با حذف قید سلامت بینایی برای اعلام نمایندگی موافق بودند نمایندگان بیشتری قانع شدند. البته این بار نیز مانند دو بار دیگری که این پیشنهاد در مجلس طرح شد رویکرد رفع تبعیض و اینکه دایره نمایندگی را باز کنیم تا همه بتوانند بیایند بیشتر ملموس بود. از سوی دیگر آشنایی نمایندگان با فناوری های روزی که به نابینایان برای دستیابی سریع به منابع اطلاعاتی یاری می‌رسانند و اینکه نابینایان می‌توانند به‌صورت مستقل وظایف نمایندگی را انجام دهند آنها را برای رأی دادن به این پیشنهاد ترغیب کرد.
داشتن چه توانایی‌هایی را برای یک نماینده نابینا ضروری می‌دانید؟
فرض کنیم نابینایی بتواند نامزد شرکت در انتخابات شود؛ از آنجا که انتخابات در کشور ما یک فرآیند است صلاحیت این فرد بعد از نامزدی باید تأیید شود. در مرحله بعد این فرد در رقابت انتخاباتی با افراد بینا روبه‌رو می‌شود. قطعاً موضوع نابینایی برای مردم سؤال می‌شود و چون جامعه هنوز با نابینایان آشنا نیست با این موضوع با تعجب روبه‌رو خواهد شد. در کنار همه این مسائل فرد نابینا باید برنامه‌هایش را طرح کند تا مردم آن را بررسی کنند و در صورت پذیرفتن به او رأی دهند. نابینایی که بتواند از همه این مراحل بگذرد و بر همه آنها غلبه کند قطعاً توانایی و قابلیتی بیش از افراد دیگر دارد و از نظر توانمندی دارای شاخصه‌هایی است که در سایر نامزدهای انتخاباتی وجود ندارد.
در نتیجه در این فرآیند نه تنها فرد ناتوانی وارد مجلس نمی‌شود بلکه با باز کردن فضا برای دیگران و نابینایان جامعه از بستر نخبگان خود بیشتر بهره برده است. زیرا اگر نابینایی بتواند از تمام این مراحل بگذرد نخبه است و این ماییم که تا حال خود را از توانایی او محروم ساخته‌ایم. با این راهکار می‌توانیم از درصد بیشتری از نخبگان جامعه استفاده کنیم.
به‌نظر شما اینکه فردی از جامعه معلولان وارد خانه ملت شود چقدر در طرح و حل مسائل این قشر مؤثر خواهد بود؟ زیرا بویژه در این دوره مجلس شاهد بودیم فراکسیون معلولان خیلی دیر تشکیل شد و ظاهراً همت خاصی برای بررسی امور معلولان در مجلس وجود نداشت؟
به‌نظر من ورود یک فرد نابینا به مجلس علاوه بر ورود یک فرد نخبه فواید دیگری هم دارد. این فرد از سویی می‌تواند در تصویب قوانین تخصصی برای معلولان نقش داشته باشد و هم برای اینکه شرایط معلولان در قوانین دیگر در نظر گرفته شود. به علاوه او می‌تواند شرایط و مشکلات معلولان را برای سایر نمایندگان باز کند و مهمتر از همه اینکه در پژوهش‌های مختلف گفته می‌شود همانگونه که مواجهه منفی با یک فرد معلول روی روح و روان فرد و بر نشاط اجتماعی تأثیرگذار است و احساسات را برمی‌انگیزد مواجهه مثبت با یک معلول توانا هم روی نشاط اجتماعی تأثیر می‌گذارد و هم باعث ایجاد انگیزه در دیگران می‌شود و هم دیگران از او الگو می‌گیرند. البته این حضور کارکرد پنهانی هم دارد که آن، این است که نگاه جامعه به معلولان تغییر می‌یابد.
اینکه فرد نابینا به چه توانایی‌هایی نیاز دارد برای اینکه بتواند در رقابت‌های انتخاباتی شرکت کند زیاد اهمیت ندارد. در نگاه اول شاید تا سال‌ها هیچ فرد نابینایی نداشته باشیم که بتواند در این بستر با دیگران رقابت کند ولی در حال حاضر این اهمیت دارد که این امکان به وجود آمده است. اما یک فرد نابینا برای اینکه بتواند وارد مجلس شود باید پیش نیازهای لازم برای ورود به این عرصه را بیش از دیگران دارا باشد از جمله بر سیاست‌ها و قوانین تا حدی تسلط داشته باشد؛ قطعاً دارای حوزه تخصصی باشد و در آن کار عملی و علمی کرده باشد؛ تجربیات اجرایی داشته باشد زیرا در کار اجرایی است که فرد متوجه می‌شود که جریان انجام کارها چگونه است، هم توان تبیین مواضع خود را داشته باشد و هم توان استدلال کردن را. بخوبی بتواند از فناوری‌ها استفاده کند و از همه مهم‌تر توان ایجاد ارتباط مؤثر با دیگران را داشته باشد؛ توان جذب منابع مختلف و بسیج منابع را داشته باشد و… اینها شرایطی است که باعث می‌شود فرد، نماینده‌ ایده آلی شود.
فکر می‌کنید شورای نگهبان چه نظری در مورد این اصلاحیه داشته باشد؟
البته این احتمال وجود دارد که این حذف در شورای نگهبان با مخالفت روبه‌رو شود. تا آن روز ما باید برخی از کارها را انجام دهیم از جمله انجمن ها و افراد نابینای مطلع هم باید با نماینده‌ها رایزنی کنند چون نماینده شورای نگهبان اصولاً در مجلس نیز رفت و آمد دارد و اگر نمایندگان بخوبی قانع شده باشند می‌توانند نماینده شورا را نیز با این موضوع آشنا کنند. دیگر اینکه تمام مواردی را که بر اساس آنها امکان رد این اصلاحیه وجود دارد  در رسانه‌ها بررسی کنیم. منظورم بحث‌های حقوقی و سیاستی است و حقوقدانان نابینا منصفانه و واقع گرایانه مواد قانونی را که بر اساس آنها امکان رد شدن این مصوبه وجود دارد طرح کنند و بگویند از نظر آنها به چه دلیل نباید رد شود. چون مشکلاتی که برای اقلیتی در جامعه ایجاد می‌شود تنها دلیلش این نیست که دیگران نمی‌خواهند حق آن اقلیت را به او بدهند بلکه دلیل اصلی این است که خود آن اقلیت برای گرفتن حق خود اقدام نکرده‌اند و نتوانسته‌اند شرایط خود را برای دیگران توضیح دهند.

حذف قید سلامت بینایی پیشنهاد آقای کامران نماینده اصفهان بود که می‌تواند نشانه تأثیر توانمندی نابینایان باشد و شاید خواست و اصرار نابینایان اصفهانی باعث ارائه این پیشنهاد از سوی او شده باشد. جالب است بدانید نمایندگان دیگری نیز پیشنهاد حذف بند ضرورت سلامت بینایی را به مجلس داده بودند اما چون نوبت آقای کامران جلوتر بود این پیشنهاد توسط او طرح شد. ما وظیفه داریم دست اندرکاران را قانع کنیم، فرد نابینا می‌تواند از عهده وظایف نمایندگی برآید و نابینایی نمی‌تواند به خودی خود مانع انجام این وظایف شود. به نظرم مسئولان انجمن‌های نابینایان باید با هر کس در شورای نگهبان یا مجلس ارتباط دارند رایزنی کنند. حضور نابینایان در مجامع حقوقی، دیدار نابینایان با نمایندگان خود در شهرهایشان بخصوص نمایندگانی که با این پیشنهاد مخالف بوده‌اند و استفاده از ظرفیت فراکسیون معلولان کارهایی هستند که در این برهه زمانی باید انجام شوند.
صحبت و رایزنی با نمایندگان باعث می‌شود اگر احیاناً این مصوبه در شورای نگهبان رد شد و دوباره به مجلس برگشت مجلس بر نظر خود اصرار کند تا روزی اختلاف نظر برطرف شود.
نظر شما در مورد حذف شرط شنوایی و گویایی برای نامزدی نمایندگی مجلس چیست؟
به‌نظر نمی‌رسد این شروط برداشته شوند هرچند در کنوانسیون روی حذف این شروط نیز تأکید شده است. به‌نظرم این کار باید قدم به قدم شروع و به پیش رود و نباید انتظار داشت فرصت‌های برابر اجتماعی به یکباره ایجاد شوند. حتی اگر برآیند فرصت‌های برابر را در جوامع دیگر هم بررسی کنید می‌بینید این بحث فرآیندی و تدریجی و زمانبر بوده است.
حذف شرط سلامت بینایی در انتخابات مجلس یک حق است
ناصر سرگران؛ حقوقدان نابینایی که دکترای حقوق بین‌الملل دارد در خصوص ضرورت توجه به حذف این قید و نتایج حاصل از آن می‌گوید: من این دستاورد را به جامعه نابینایان کشور و شهروندان دارای معلولیت تبریک می‌گویم اما ضرورت اصلاح بند 6 ماده 28 قانون انتخابات مصوب 1378 بیش از همه در این است که این یک حق است. ممکن است بسیاری از شهروندان با آسیب بینایی تمایل نداشته باشند نامزد انتخابات مجلس شورای اسلامی شوند. مهم این بود که این حق ولو اینکه سال‌های سال کسی در این جمع تمایل به شرکت نداشته باشد؛حقی که در کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت هم به رسمیت شناخته شده بود، نقض نشود اما انتظار نمی‌رود در همین دوره انتخابات مجلس، شهروندان دارای آسیب بینایی به هر اندازه، نامزد شوند اما اگر کسی شایستگی و توانایی دارد و احساس می‌کند در این حوزه می‌تواند برای جامعه خود مفید باشد می‌تواند از این حق خود بهره‌مند شود. اینجا مسأله احساس با حق پیوند می‌خورد و احساس می‌کنیم به حق مشارکت سیاسی خودمان دست یافته‌ایم.
در گذشته به این دلیل این قید برداشته نمی‌شد که نمایندگان معتقد بودند انجام وظایف نمایندگی قائم به شخص هستند و فرد نابینا از عهده انجام مستقل وظایف نمایندگی بر نمی‌آید؛ ادله شما برای رد این ادعا چیست؟
اولاً ما پیش از انقلاب، نماینده نابینا از میان شهروندان با آسیب بینایی داشته‌ایم کسی نمی‌تواند دکتر محمد خزائلی نماینده نابینای مردم اراک را فراموش کند.تازه حضور او در مجلس در زمانی بود که تکنولوژی هم برای نابینایان توسعه نیافته بود. اما الان در زمانه‌ای هستیم که شهروندان با آسیب بینایی می‌توانند تایپ کنند، بنویسند و کارهای شخصی خود را براحتی با استفاده از تکنولوژی‌های روز انجام دهند و در کارهای خودشان استقلال داشته باشند. نابینایان به این صورت در مسائل فکری می‌توانند براحتی فعالیت‌های خود را انجام دهند. از طرفی سایر نمایندگان که دارای معلولیت نیستند نیاز به همراهی دیگران و کار تیمی منسجم دارند. آنها مشاورانی پشت سر خود دارند؛ مدیر دفتر دارند و این همه با مسأله نمایندگی آنها تداخلی ندارد. شهروند نابینا هم به‌عنوان نماینده مجلس می‌تواند اندیشه و تفکر کند و رأی خود را اعلام کند. اگر احیاناً در مجلس سیستم‌هایی وجود دارد که امکان دسترسی نماینده نابینا را فراهم نمی‌سازد این به خاطر نابینا بودن نماینده نیست بلکه به‌دلیل مناسب‌سازی نشدن محیط است. اتفاقاً بسیار اهمیت دارد که در مجلس محیط مناسب‌سازی شود.
این تکلیفی است که به موجب کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت و هم سایر قوانین و مقررات داخلی کشور برعهده داریم اگر در جایی هم نماینده نتواند استقلال خود را حفظ کند مجلس باید شرایط مناسب را فراهم سازد.
شورای نگهبان می‌تواند دو ایراد به مصوبات بگیرد و بگوید مصوبه‌ای با قانون اساسی و شرع در تعارض است… در بررسی این مسأله مبنای خلاف فقه نمی‌بینیم. در خصوص قانون اساسی هم باید گفت اصلاح این بند اتفاقاً موافق قانون اساسی هست. اصل19 قانون اساسی می‌گوید همه افراد ملت صرف نظر از‌ نژاد و مذهب و زبان باید از حقوق برابر برخوردار باشند. واژه‌ای در اصل 19 هست که می‌گوید و غیره که می‌تواند شامل همه افراد اعم از افراد دارای آسیب بینایی و معلولیت هم باشد.
بند 9 اصل سوم قانون اساسی هم از منع تبعیض نام برده.  پس فقه در مسأله نمایندگی افراد نابینا ممنوعیتی ایجاد نکرده است. پس می‌بینید که‌ بند شش ماده 28 تاکنون در تعارض با قانون اساسی بوده است و اصل 19 قانون اساسی را نقض می‌کرده است و با این اصلاح الان داریم اصل 19 را به جایگاه واقعی خود بر می‌گردانیم.
تصویب این ماده تا چه حد جایگاه ما را در کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت محکم می‌سازد و اگر این اتفاق نمی‌افتاد وضعیت ما چه می‌شد؟
در آخرین گزارشی که ایران به دبیرخانه کمیته کنوانسیون داده بود یکی از ایرادات همین بود که شما مشارکت سیاسی شهروندان با آسیب بینایی را نادیده گرفته‌اید. طبیعتاً در گزارش بعد که دو سال آن گذشته باید ایرادات وارده را اصلاح کنیم؛ اصلاح این بند قانون می‌تواند در گزارش بعدی ایران به کنوانسیون فشار را از روی ما بردارد و امیدواریم بتدریج بقیه ایرادات نیز اصلاح شوند. به اعتقاد من این دستاورد در دبیرخانه کمیته کنوانسیون نشانه‌ای بر این ادعاست که ما داریم به تعهدات خود عمل می‌کنیم. این دستاورد پاسخی است در مقابل ایراداتی که نهادهای حقوق بشری و کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت و سایر نهادها به ما وارد می‌کنند.
فکر می‌کنید این دستاورد را در خصوص سایر جنبه‌های معلولیت مطروحه در این ماده شنوایی و گویایی نیز خواهیم داشت؟
من احساس می‌کنم جامعه آسیب بینایی، خود این مسأله را پیگیری کرد و به حق خود رسید. از آنجا که مسأله بینایی به‌همراه شنوایی و گویایی در یک بند آمده جا داشت آن مسائل نیز اصلاح شود. البته از حیث حقوقی این مسأله صددرصد باید اتفاق بیفتد این حق شهروندان با آسیب شنوایی هم هست که مشارکت سیاسی کامل داشته باشند ولی واقعیت این است که این فرآیند به تلاش جامعه هدف نیاز دارد و به‌صورت کلی همه افراد دارای معلولیت باید به‌دنبال این باشند که این قسمت از ماده هم اصلاح شود. متأسفانه شاید این مطالبه گری صورت نگرفته باشد. اما اینکه از حیث عملی اصلاح این موارد ممکن هست یا نه، من فکر می‌کنم بستگی به چند عامل دارد؛ اولاً شایستگی افراد خیلی تأثیرگذار است و دوم بسترهای محیطی که فراهم شده تا این افراد در آن رشد کنند و سوم مناسب‌سازی صحیح محیط مجلس است تا شهروند با آسیب شنوایی هم بتواند حق مشارکت سیاسی خود را به‌صورت کامل اعمال کند. اگر شورای نگهبان این مسأله را که در تعارض با قانون اساسی و شرع نیست تأیید کند بعداً می‌تواند در هنگام بررسی صلاحیت افراد؛ مورد به مورد، پاسخگوی شایستگی افراد باشد. با رد این بند قانونی ما جلوی همه افراد را به‌صورت کلی می‌گیریم در حالی که ممکن است در میان جامعه افراد با آسیب بینایی، فردی بسیار توانمند وجود داشته باشد و ما با رد این قانون جلوی همه و از آن جمله آن فرد توانمند را هم می‌گیریم.
ما یک تجربه تلخ دیگر داشته‌ایم، امیدواریم این تجربه تلخ دوباره تکرار نشود این مصوبه چند بار در مجلس طرح و رد شده است حال که به اینجا رسیده‌ایم نباید فکر کنیم کار تمام است همان‌طور که دو سال پیش که قانون حمایت از معلولان در مجلس تأیید شد مورد تأیید شورا قرار نگرفت و گفتند باید اصلاح شود و ایراداتی گرفتند که به حق بود ما باید با اعضای شورای نگهبان رایزنی‌های خودمان را شروع کنیم نه اینکه بخواهیم قانون را تحمیل کنیم و بخواهیم کار خلاف قانون اساسی و شرع انجام بدهند و این مصوبه را تصویب کنند اما طبیعی است که تلاش کنیم آنها را توجیه کنیم که افراد با آسیب بینایی می‌توانند مستقل از پس کار نمایندگی برآیند. این به نظرم تنها نکته‌ای است که ممکن است در شورا طرح شود که مغایر با قانون اساسی است.
حال باید منتظر ماند و دید نظر شورای نگهبان در مورد این اصلاحیه اجازه اجرایی شدن آن را برای اولین دوره در زمستان امسال خواهد داد تا بخش قابل توجهی از مردم یعنی قشر معلول که حدود 15درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند این بار برای انتخاب نماینده‌ای از بین خود که دردآشنای آنهاست پای صندوق‌های رأی بروند. نماینده‌ای که مشکلات آنها را نه از روی حدس و گمان که با گوشت و پوست خود حس کرده و از راستای تعامل با معلولان خواهد توانست راه حل‌های مناسبی برای حل مشکلاتشان ارائه دهد و آیا از بین نابینایان کسی خواهد توانست اعتماد جمعی را بر پایه علم و تجربه خود جلب نماید و نمایندگی مجلس را نه تنها برای معلولان بلکه برای آحاد جامعه به دست آورد.

منبع: ایران سپید

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در اخبار, اهم اخبار نابینایان در رسانه های داخلی., دسترس پذیری, گزارش ارسال و , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده − شش =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *