نویسنده: امیر سرمدی
منبع: چهل و نهمین شماره ی ماهنامه ی نسل مانا
مانا که ماهنامه الکترونیکی انجمن نابینایان ایران نام گرفت و از دی ماه سال 1399 کار خود را آغاز کرد، حالا وارد ششمین سال فعالیت خود شده است. البته از منظر حقوقی که جواز این نشریه از سوی معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دی ماه 1400 صادر شد و با نام نسل مانا فعالیت خود را ادامه داد، پنجمین سال حیات خود را آغاز کرده است. مانا در 60 شماره اخیر خود، قریب به یک هزار مطلب تولیدی، اختصاصی و تخصصی تولید کرده است و تحریریه آن در حال حاضر 31 عضو دارد. در مردادماه سال جاری، تیم تحریریه ماهنامه نسل مانا اقدام به برگزاری یک نظرسنجی از مخاطبان خود کرد. به بهانه آغاز به کار پنجمین سال فعالیت نسل مانا، داده های تحلیلی این نظرسنجی را از نظر می گذرانیم. این گزارش بر اساس داده های جمع آوری شده از 141 پاسخ دهنده تهیه شده است. نظرسنجی به بررسی جنبه های مختلف مانند وضعیت پاسخ دهندگان، روش های دسترسی، کیفیت محتوا، بخش های مورد علاقه و پیشنهادات برای بهبود پرداخته است. شایان توجه آن که، اعداد گرداوری شده در این نظرسنجی رند شده و اعداد اعشاری آن حذف شده است.
وضعیت پاسخ دهندگان در ارتباط با جامعه افراد دارای معلولیت بینایی
پاسخ دهندگان عمدتاً از جامعه نابینایان هستند،؛به طوری که ۸۵ درصد خود را نابینا یا کم بینا معرفی کرده اند. ۳۹درصد به افراد نابینا یا کم بینا آموزش می دهند و همین میزان در تعامل روزانه با این افراد در خانواده یا اجتماع هستند. همچنین ۳۴ درصد به موضوع نابینایی یا کم بینایی علاقه مند هستند. تنها 3درصد والدینِ فرزند نابینا یا کم بینا هستند، و حدود 3درصد مدیر آموزشگاه استثنایی معرفی شده اند. این توزیع نشان می دهد نظرسنجی عمدتاً صدای افراد درگیر با معلولیت بینایی را بازتاب می دهد.
روش دسترسی به ماهنامه
روش های دسترسی متنوع هستند و تمرکز آن بر روی نسخه های صوتی و الکترونیکی است. 44درصد مخاطبان از نسخه صوتی در کانال تلگرام استفاده می کنند، ۳۹درصد از نسخه الکترونیک در وب سایت، و ۲۴درصد نیز از نسخه بریل از طریق پست؛ همچنین 22درصد از مخاطبان نشریه را از طریق اطلاع رسانی در وب سایت محله نابینایان، 20درصد از نسخه صوتی در وب سایت نسل مانا، 8درصد از طریق اینستاگرام و 10درصد از سوی وب سایت انجمن این ماهنامه را پیگیری می کنند. این نتایج، دسترسی دیجیتال کاربران به نسل مانا را نشان می دهد.
دریافت به موقع نسخه بریل
اکثر پاسخ دهندگان (معادل 75 درصد) مشترک نسخه بریل نیستند. از میان 25درصد باقی مانده،10درصد نسخه بریل را همیشه به موقع دریافت می کنند، 8 درصد اکثراً به موقع،5 درصد گاهی با تأخیر و 2درصد اغلب با تأخیر؛ این امر نشان دهنده رضایت مخاطبان از ارسال سروقت نسخه بریل و نیاز احتمالی به بهبود توزیع پستی است.
میانگین دفعات مطالعه یا گوش دادن به ماهنامه
44درصد فقط عناوین مورد علاقه را مطالعه یا گوش می دهند،37 درصد تمامی مطالب را دنبال می کنند، 12درصد بیشتر مطالب و 7درصد حدود نیمی از مطالب را مطالعه می کنند. این توزیع بیانگر علاقه انتخابی به محتوا است، هرچند بیش از یک سوم خوانندگان وفادار کامل به تمامی مطالب نسل مانا هستند.
ستون های مورد علاقه کاربران
بخش فناوری (بررسی فناوری های جدید) با 56درصد محبوب ترین ستون نسل مانا است. پس از آن پیشخوان(شامل پادکست های خارجی و دستاوردهای جدید) با 54 درصد، ستون زندگی (چالش ها و تجربیات نابینایان) با 51 درصد، ستون طنز با 25 درصد و درنهایت نابینا و جامعه )مراحل رشد فرد نابینا) با 22 درصد در رده های بعدی قرار دارند. این اولویت بندی بر محتوای عملی و تجربی نویسندگان ماهنامه تأکید دارد که بیشتر با اقبال کاربران رو به رو شده است.
· کیفیت کلی محتوا
44 درصد کیفیت را خوب،31 درصد عالی و 25درصد از مخاطبان رضایت خود را متوسط ارزیابی کرده اند. نکته جالب توجه آن که هیچ پاسخی ضعیف نبوده و این امر حاکی از رضایت کلی مخاطبان از ماهنامه است.
· کاربردی و آموزنده بودن موضوعات نشریه
47درصد موضوعات را غالباً کاربردی و آموزنده،30 درصد تا حدودی،18درصد کاملاً کاربردی و 5درصد کمتر کاربردی می دانند. این نتایج بر ارزش آموزشی ماهنامه صحه می گذارد.
· دستیابی به اهداف ماهنامه
22 درصد از کاربران دستیابی به اهداف ماهنامه را کاملاً موفق، 44درصد موفق، 30 درصد تا حدودی موفق و 4درصد کمتر موفق دانسته اند. لذا 96 درصد از کاربران موفقیت دست اندرکاران ماهنامه را در دستیابی به اهداف نشریه اذعان کرده اند.
· رضایت 95 درصدی مخاطبان از نسل مانا
49 درصد از مخاطبان رضایت خود را از نسل مانا زیاد اعلام کرده اند. 21درصد بسیار زیاد، 25درصد متوسط و 5درصد از کاربران نیز از مطالب نشریه رضایت ندارند. بنابر این، 95درصد از مخاطبان نسل مانا از کلیه سرویس های این ماهنامه فرهنگی-اجتماعی راضی هستند.
· پیشنهاد برای بخشهای جدید و اضافه شدن موضوعات زیر در آینده
در این نظرسنجی، کاربران درخواست داده اند موارد زیر به نشریه اضافه شود و در سرویس های ماهنامه به این موضوعات پرداخته شود. معرفی مشاغل در راستای کسب درآمد، استقلال فردی به وسیله فناوری های کمکی، آموزش عملی برای بازی های ویژه نابینایان، پرداختن به مسائل ورزشی نابینایان، آشپزی، بررسی زندگی نابینایان موفق، آموزش جهت یابی، مشاوره شغلی و روانشناسی زوجین، چگونگی ورود به بازار کار و آموزش چگونگی برخورد با نابینایان برای افراد بینا.
· سایر داده های گزارش تحلیلی نظرسنجی نسل مانا
بیش از نیمی از کاربران درخواست کرده اند مطالب طنز مجدداً به ماهنامه اضافه گردد. حدود 70درصد از کاربران در کنار مطالعه سرویس های مختلف پادکست های نشریه را نیز دنبال می کنند و آن را برای خود مفید می دانند. 91درصد از کاربران از سرعت گفتار نسخه صوتی رضایت دارند و 62 درصد از کاربران دسترس پذیری وب سایت نسل مانا را مناسب ارزیابی کرده اند. 74درصد از خوانندگان نسل مانا کانال تلگرام را برای انتشار ماهنامه بسیار کافی و کافی دانسته و اعلام کرده اند این پیام رسان می تواند نیاز های آن ها در دستیابی به محتوا را برآورده سازد.
در پی درخواست های مطرح شده توسط مخاطبان، تغییراتی در محتوای ماهنامه ایجاد شده است؛ از جمله ایجاد ستونی با عنوان پیک تندرستی با تمرکز بر ورزش و حرکات اصلاحی مناسب برای افراد نابینا و کم بینا در موقعیت های مختلف، مصاحبه با افراد بینا و نابینای موفق در جهت بهبود کیفیت مهارت های ارتباطی و همچنین معرفی یک بازی کامپیوتری بر پایه صدا در همین شماره.
سایر درخواست ها از جمله جهت یابی، بازگشت ستون طنز و بررسی مشاغل ایرانی نیز در دست اقدام است.
نتیجهگیری
نظرسنجی نشان دهنده موفقیت ماهنامه در ارائه محتوای کاربردی است. تمرکز بر دسترسی دیجیتال و جذب بیشتر مشترکان بریل باید در دستور کار قرار گیرد. این نظرسنجی که وظیفه دست اندرکاران نسل مانا را سنگین تر می کند، می تواند پایه ای برای بهبود کیفیت مطالب این ماهنامه در آینده باشد. نسل مانا دست تمامی نابینایانی که برای تولید محتوا با این نشریه اعلام آمادگی می کنند، به گرمی می فشارد.