دراین مقاله به این پرسشها پاسخ میدهیم:
تصور نابینایان از شرایط جنگی چگونه است؟
آیا در شرایط جنگی، کمک کردن به یک فرد نابینا با یک فرد بینا تفاوت دارد؟
در هنگام کمک کردن به فرد نابینا در شرایط جنگی، باید به چه نکتههایی توجه کنم؟
اصول نحوه صحیح راهنمایی فرد نابینا در شرایط جنگی چیست؟
چرا باید با نحوه صحیح راهنمایی افراد نابینا در شرایط جنگی آشنا باشیم؟
جنگ، یکی از دشوارترین و ناگوارترین پدیدههایی است که بشر در برهههای مختلف زمانی، علیرغم میل خود آن را تجربه کرده و میکند.
سخن گفتن از شرایط جنگی نیز برای هیچ کدام از ما خوشایند نیست؛ با این حال، متأسفانه جو حاکم بر جهان امروز به گونهای رقم خورده است که جنگی ناخواسته را بر ملت قهرمان ایران تحمیل کرده است و عقل و دور اندیشی، حکم میکند، افزون بر آنکه به پایان یافتن این نبرد با پیروزی رزمندگان اسلام، امیدواریم، شیوه صحیح حفاظت از خود و نزدیکانمان را در شرایط بحرانی ناشی از جنگ بیاموزیم.
در این میان، نابینایان و کمبینایان، علیرغم همه توانمندیهای خود از شرایط ویژهای برخوردارند که راهنمایی، همراهی و رفتار صحیح با آنان را در شرایط جنگی، اندکی متفاوت میسازد. ناآگاهی ما از اصول ساده نحوه صحیح راهنمایی نابینایان در شرایط جنگی، میتواند صدمات جسمی و روحی جبرانناپذیری را به آنان وارد آورد.
از این رو، در این مقاله کوتاه بر آنیم که چند اصل سآده اما مهم و کاربردی را در خصوص شیوه صحیح راهنمایی نابینایان در هنگام جنگ، با شما به اشتراک بگذاریم.
تصور نابینایان از شرایط جنگی چگونه است؟
افراد نابینا نیز مانند افراد بینا میتوانند اخبار جنگ را بخوانند، بشنوند و تحلیل کنند؛ اما در شرایط بحرانی قبل، حین و پس از حملات جنگی، به دلیل ویژگیهای جسمی خود شرایط متفاوتی را تجربه میکنند؛ که مهمترین آنها بدین قرار است:
۱- نابینایان صداها را با شدت بیشتری درمییابند و بنابرین ممکن است واکنش شدیدتری نسبت به آنها نشان دهند.
۲- سکوتهای ناگهانی نیز ممکن است برای آنان اضطرابآور باشد؛ چون دلیل وقوع این سکوت را نمیبینند. به همین دلیل ممکن است شروع به پرسیدن سؤالات متعدد کنند.
۳- قدرت لامسه و بویایی نابینایان نیز از حساسیت بیشتری برخوردار است و بر همین اساس، ممکن است به لرزشها و بوهای ضعیف نیز واکنش نشان دهند که البته در موارد بسیاری، کمککننده نیز هست و خطری بزرگ مانند نشت گاز را گوشزد میکند.
۴- در شرایط بحرانی، بخش قابل توجهی از فرایند یافتن جای امن، گریز و نجات از خطر، با استفاده از اطلاعات بصری صورت میگیرد که در اختیار افراد نابینا نیست؛ بنابرین طبیعی است که گیج شوند و ندانند که باید به کجا بروند.
۵- آنان نگران موانع پیشبینی نشدهای هستند که ممکن است به دلیل بروز حمله و جابهجایی اشیاء، در مسیر آشنایشان قرار گرفته باشد؛ بنابرین طبیعتاً، یا در جای خود، بیحرکت، میایستند و یا با اکراه و به آهستگی حرکت میکنند.
۶- در شرایط بحرانی که سرعت عمل، نقش مهمی در حفظ بقا و سلامت دارد، ناتوانی یا کندی فرد نابینا در حرکت و انجام امور شخصی، او را کلافه و نا امید میکند.
۷- افراد نابینا، اطلاعات، اضطراب و آرامش خود را تنها از طریق صدا و لمس دریافت میکنند نه تصاویر.
وجود این تفاوتها، مسلماً نحوه رفتار با نابینایان و کمکرسانی به آنان را در شرایط جنگی متفاوت خواهد کرد که در ادامه، به مهمترین آنها اشاره خواهیم کرد.
اصول نحوه صحیح راهنمایی فرد نابینا در شرایط جنگی
رفتار صحیح با نابینایان در شرایط جنگی را میتوان در سه دوره قبل، حین و پس از بروز حمله، مورد بررسی قرار داد.
پیش از وقوع حمله
۱- شناخت کاملی را از تواناییهای نابینایان و کمبینایان اطراف خود به دست آورید؛ مثلاً از ضریب هوشی، مقدار و نحوه دید، میزان استقلال، مقدار آشنایی آنان با مهارتهای جهتیابی و خودیاری و… آگاه باشید.
۲- با کمک فرد نابینا، وسایل ضروری او مانند عصای سفید، آب، دارو، شماره تلفنهای ضروری و… را در یک کیف سبک و کوچک بگذارید و محل آن را به وی اطلاع دهید.
۳- مسیرهای مهم را به او نشان دهید.
۴- محلهای امن خانه یا محل کار را به صورت عملی، به وی معرفی کنید.
۵- فرایند گریز و پناهگیری را با هم تمرین کنید.
در هنگام بروز حمله
۱- آرامش خود را حفظ کنید؛ زیرا اضطراب شما از طریق صدا و لحنتان، با شدت، به او منتقل میشود.
۲- او را بدون اطلاع، رها نکنید یا تنها نگذارید؛ حتی برای چند دقیقه.
۳- صبور باشید چون فرد نابینا، با احتیاط بیشتری حرکت میکند و بنابرین سرعت کمتری دارد. او ممکن است برای آگاهی از جزئیات موقعیت فعلی، سؤالات زیادی هم بپرسد.
۴- محیط را با جملات کوتاه برایش توصیف کنید؛ مثلاً، سمت راست، یک تل آوار است یا پنج قدم دیگر به یک محیط پر از دود میرسیم.
۵- با جملات کوتاه، به او بگویید که در حال انجام چه کاری هستید؛ مثلاً داریم به پناهگاه میرویم. دارم شیشه خردهها را کنار میزنم.
۶- به طور ناگهانی، دست او را نگیرید؛ چون استرس بسیار شدیدی را متحمل خواهد شد. قبل از کمک، حتماً اطلاع دهید یا اجازه بگیرید؛ مثلاً بگویید: الآن دستت را میگیرم و با هم به سرعت از خانه خارج میشویم.
۷- پیش از رسیدن به موانع و تغییرات مسیر، حتماً به او اطلاع دهید تا حرکت خود را تنظیم کند؛ مثلاً بگویید: اینجا راه، باریک میشود. یا سه پله پایین میرویم.
۸- ممکن است در اثر استرس و فقدان بینایی، تفسیر غلطی از صداهای اطراف داشته باشد. آن را تصحیح کنید؛ مثلاً بگویید: این صدای ماشین بود؛ نگران نباش.
۹- با صدای آرام، فشردن دستان و حضور مداوم فیزیکی، به او آرامش بدهید.
۱۰- احترام گذاشتن به شخصیت انسانی فرد نابینا را از یاد نبرید؛ مثلاً هرگز با عصبانیت و لحن حقارتآمیز، او را راهنمایی نکنید.
پس از حمله
۱- با بیان مطالب و خاطرات متفاوت و طنز، تمرکز او را از روی شرایط بحرانی منحرف کنید تا آرام شود.
۲- نشانههای بازگشت آرامش به محیط را صادقانه، برای او شرح دهید؛ مثلاً بگویید: امدادگرها همه مصدومها را نجات دادند. آتش، کاملاً خاموش شدهاست.
۳- محیط امن و آشنایی را برای او فراهم کنید؛ مثلاً وسایل مورد نیاز وی را در دسترسش قرار دهید.
۴- فرد نابینا را تشویق کنید که به روال عادی زندگی و انجام مستقل امور شخصی خود باز گردد.
۵- اگر مهارت یا دانش خاصی دارد، با سپردن امور مرتبط، حس توانمندی و مفید بودن را به وی باز گردانید.
به یاد داشته باشید که در شرایط جنگی و بحرانی، اولویت با حفظ بقا و امنیت است؛ اما برای آنکه فرایند نجات از خطر با سهولت و صحت بیشتری انجام شود و سلامت جسمی و روحی فرد نابینا در معرض آسیب قرار نگیرد، بهتر است نکات یادشده را مورد توجه قرار دهیم.
***
نویسنده: مائده نعمتی
منبع: سایت https://gooshkon.ir