مروری بر نشریات و وبسایت های خارجی ویژه ی نابینایان

نویسنده: امید هاشمی: فعال رسانه ای

به یک اسم فکر می کردم برای صفحه ای که قرار است در آن به سراغ نشریات، وبسایت ها و وبلاگ های نابینایان آن سوی مرز ها بروم و آخرین مطالبشان را تورق و بازگو کنم. خودم را پشت یک پیشخوان تصور کردم در موقعیتی که نشریات را رویش ریخته ام و یکی یکی می گشایم و ورق می زنم و آنچه را که احساس می کنم برای مخاطبان آن سوی پیشخوان اندک جذابیتی دارد، باز می خوانم. این شد که تصمیم گرفتم اسم قرارگاه مجازیمان را پیشخوان بگذارم. پس، پیشخوان قرار است جایی باشد که من و شما هر ماه دورش جمع می شویم و آنچه را که در طول یک ماه گذشته برای نابینایان به انگلیسی منتشر شده با هم مرور می کنیم.

چون خودم از علاقمندان فناوری های ویژه نابینایانم، قبل از هر نشریه دیگری به سراغ Access World می روم. ماهنامه ای با محوریت فناوری که از سوی بنیاد نابینایان آمریکا، «AFB» منتشر می شود. Access world در آخرین شماره خود که در دسامبر ۲۰۲۰ منتشر شده در یک مقاله به طور مفصل به آخرین امکانات و به روز رسانی های WatchOS پرداخته است. منظورمان همان سیستم عامل ساعت های هوشمند شرکت Apple است. «Janet Ingber»، نویسنده این مقاله، ابتدا به تغییراتی که این سیستم عامل در حوزه دسترسی پذیری به خود دیده می پردازد. مواردی همچون افزوده شدن چند قابلیت تازه به Voiceover Rotor، امکان اعلام ثانیه موقع چک کردن زمان، قابلیت انتخاب زبانی به غیر از انگلیسی برای Voiceover و همچنین امکان انتخاب صدای Siri به عنوان صدای پیشفرض در Voiceover. او توضیحاتی را هم در باره فراهم شدن امکان اتصال نمایشگر بریل به ساعت هوشمند Apple ارائه داده و در آخر هم به روز رسانی های عمومی را مرور کرده است.

«Steven Kelley»، دیگر نویسنده AFB به معرفی عینک Patriot Viewpoint ویژه کاربران کم بینا پرداخته است. عینکی سه هزار دلاری که با استفاده از فناوری واقعیت مجازی، تجربه بی نظیری از دیدن را در اختیار کم بینا ها قرار می دهد. «Jamie Pauls» هم به انتشار یک بازی جدید مبتنی بر سیستم عامل ویندوز پرداخته است. بازی «Shades of Doom» یک بازی قدیمی از گروه GMA Games و متعلق به سال ۲۰۰۱ است که اخیراً نسخه جدیدی از آن منتشر شده که بر روی سیستم عامل ها و رایانه های امروزی هم قابل نصب است. علاوه بر همه این مطالب مرتبط با فناوری، یک مقاله با موضوع کاریابی و موفقیت های شغلی نابینایان هم در آخرین شماره از Access World منتشر شده است. مقاله ای در باره یک وکیل نابینا که بعد از سال ها کار در نهاد های دولتی تصمیم گرفته برای خودش کار کند.

دومین نشریه ای که به شکل مجازی آن را ورق می زنیم یک نشریه ۶۳ ساله است. به سراغ Braille Monitor می رویم. نشریه ای که فدراسیون ملی نابینایان آمریکا از سال ۱۹۵۷ آن را منتشر می کند. این نشریه هم مثل Access World ماهنامه است و سالی یازده شماره از آن بر روی وبسایت NFB قرار می گیرد. مطالبی که در این نشریه منتشر می شود عموماً حول محور فعالیت های فدراسیون می چرخد اما به هر حال می توان در میان خیل مطالب منتشر شده مقالات جالبی را پیدا کرد که با هدف ارتقا سطح کیفی زندگی نابینایان نوشته شده است. از آن جمله، نوشته ای از «Michael Colbrunn» است. یک تاجر نابینا که به تفصیل تعریف می کند چطور با راهنمایی های کارشناسان NFB و شرکت در جلسات انجمن تاجران نابینا توانسته از یک فروشنده ساده به یک تاجر کار کشته بدل شود. یکی دیگر از مطالب بسیار جالب توجه در ماهنامه Braille Monitor, نوشته ای است از «Ashley Neybert». اشلی، دانشجوی نابینای رشته شیمی است. او در این نوشته به مشقات کلاس های آنلاین، به خصوص آنجا که به آزمایشگاه می رسد می پردازد. اشلی در کنار مرور سختی های حضور آنلاین در آزمایشگاه، به امکاناتی هم اشاره می کند که شرایط این حضور را برای نابینایان فراهم کرده است. اشلی به نرم افزاری به نام Talking Labquest اشاره می کند که نسخه گویای نرم افزار معروف Labquest است و نابینایانی که در رشته های نظیر فیزیک، شیمی، زمینشناسی و … تحصیل می کنند می توانند به کمک آن از کلاس های آزمایشگاه بهره مند شوند. او توضیح می دهد که چنانچه معلم Talking Labquest و JAWS را بر روی رایانه اش نصب داشته باشد می تواند از طریق JAWS Tandom به رایانه دانشجوی نابینا متصل شود و کاربر نابینا تمامی داده ها و نتایج تحلیل ها را به صورت صوتی در اختیار داشته باشد.

معرفی یک کتاب، موضوع مطلب دیگری در شماره آخر Braille Monitor است. کتابی به قلم «Deborah Kent Stein». دِبی که خودش نابینا است با توجه به شرایط امروز آمریکا و بحث همه گیری ویروس کرونا و افزایش احتمال ابتلای نابینایان به انواع بیماری ها، کتابی را با موضوع محدودیت هایی که بینایی در مسیر درمان ایجاد می کند و راه حل های پیشنهادی برای نابینایانی که بیمار می شوند نوشته و National Braille Press آن را منتشر کرده است. دِبی در این کتاب توصیه هایی را برای موقعیت های گوناگون ارائه می کند؛ توصیه هایی از این دست که چطور به مراکز درمانی مراجعه و خدمات دریافت کنیم، نحوه تعاملمان با پرستار ها و پزشکان چگونه باشد، با دارو هایی که برچسب بریل ندارند چه کنیم و …

با وجود شروع واکسیناسیون در کشور آمریکا، کرونا هنوز سوژه داغ نشریات است. Braille Monitor هم از منظری جالب به این موضوع پرداخته است. در مطلبی به قلم «Maurice Peret»، به مسأله نابینایان و وضع و حالشان در شرایط همه گیری کرونا پرداخته شده است. موریس معتقد است فعالان حقوق نابینایان باید به دنبال آن باشند تا با تصویب قوانینی از آسیب اقتصادی-اجتماعی ناشی از کرونا بر جامعه نابینایان جلوگیری شود. او می گوید حتماً لازم است قوانین و بخشنامه هایی وضع شوند که متضمن دسترسی نابینایان به منابع تحصیلی باشند یا در عرصه های شغلی مانع از پایمال شدن حق نابینایان شوند. او همچنین در بخش دیگری از این نوشته به رکود اقتصادی سال ۲۰۰۸ آمریکا اشاره می کند و می گوید هنوز بسیاری از آسیب دیدگان آن سال نتوانسته اند زندگی را به سطح نرمال باز گردانند. حالا در باره آسیب دیدگان کرونا چه انتظاری می توان داشت؟ بسیاری از کسانی که به خاطر همه گیری دچار آسیب اقتصادی شده اند حالا دو یا سه شغل را به عهده گرفته اند تا خسارات پیش آمده را جبران کنند. حال در این شرایط نابینایانی که قبل از کرونا همان یک شغل را هم نداشته اند چطور می توانند خود را از این مهلکه برهانند؟ موریس معتقد است جبران آسیب های جانبی ناشی از کرونا ممکن است تا سال ها به طول انجامد و دولت باید نابینایان را در این مسیر حمایت کند.

در گشت و گذارمان در میان نشریات و وبسایت های انگلیسی زبان، فقط محض خوش آمدِ همکار هوا شناسمان امیر سرمدی، به سراغ وبسایت Blindabilities می رویم. این سایت محلی است برای انتشار پادکست هایی مرتبط با نابینایی. آخرین پادکستی که در این وبسایت منتشر شده، گفتگویی است با «Ryan Lucowicz». اما دخلش به امیر چیست؟ این که رایان هم مثل او یک هواشناس است. البته با این تفاوت که او تنها ۱۴ سال دارد. رایان چهار سال است که شب و روز در زمینه هواشناسی مطالعه می کند. الگو ها را وا می کاود و نرم افزار ها را زیر و رو می کند. او در ده سالگی یک صفحه فیسبوک مرتبط با هواشناسی راه انداخته و الآن هم از پادکستی موسوم به «فراتر از هواشناسی» میزبانی می کند. او در پادکستش هم راجع به پیشبینی وضع هوا با مخاطبانش صحبت می کند و هم از میهمانان گوناگون که عموماً شامل کارشناسان حوزه هواشناسی و هواشناسان شبکه های تلویزیونی محلی و ملی آمریکا می شوند، میزبانی می کند.

حالا که بحث پادکست ها پیش آمد بد نیست سری هم به پادکست هفتگی «EyesonSuccess» بزنیم. پیتر، میزبان آخرین شماره این پادکست است. مهمان این هفته پیتر، «David Bradburn»، مسؤول واحد فروش شرکت تجهیزات تکنولوژیکی Humanware است. او که بیش از ۳۵ سال است در این جایگاه فعالیت می کند، در باره روز های آغازین فعالیتش و اینکه دنیا آن روز ها چه جور جایی بوده با پیتر خاطره بازی می کند.

پیشخوان را با فناوری شروع کردیم. بد نیست توقفگاه پایانی ما هم وبلاگی مرتبط با فناوری های ویژه نابینایان باشد. به نظر می رسد آخرین پستی که بلاگ Freedom Scientific منتشر کرده یک پست تبلیغاتی باشد. این پست به اهمیت نور پردازی در زندگی افراد کم بینا می پردازد و مجموعه ای موسوم به «Stella Lighting solutions» را معرفی می کند که به شکل تخصصی به تولید انواع و اقسام لامپ ها می پردازد. در این پست لامپ های متعددی برای موقعیت های گوناگون پیشنهاد می شود. لامپ هایی که می تواند برای موقعیت هایی نظیر مطالعه، تماشای تلویزیون، محیط های کم نور، ساعات شب و غیره متناسب باشد.

کرکره پیشخوان را پایین می کشیم و پیش از خاتمه این نوشته از شما می خواهیم چنانچه به نشریه خاصی علاقمند هستید یا به هر دلیل تمایل دارید خود یا سایرین از جزئیات مطالبش خبردار باشند، ما را در جریان بگذارید؛ شاید در این راستا کمکی از دستمان ساخته باشد. در پادکست صوتی پیشخوان موضوعات بالا را با جزئیات بیشتری مورد بررسی قرار دادیم که شنیدنش برای علاقمندان خالی از لطف نخواهد بود.

دانلود پادکست.

منبع: ماهنامه ی مانا.

توسط شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 − دو =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *