اسباب بازی برای کودکان نابینا، چه ویژگی هایی باید داشته باشد

سیما میرلو پزشک و روانشناس بالینی: تفریح یکی از پنج نیاز اصلی انسان است که باعث ایجاد حس لذت در او می شود. کودک و بزرگسال با تفریح حال بهتری پیدا می کند. یکی از تفریحات بازی کردن است. در بازی این حس یادگیری است که ایجاد لذت می کند پس هر چه بازی آموزنده تر باشد حس بهتری پیدا می کنیم. کودک در بستر بازی شرایط مختلف زندگی را درک می کند. و اتفاقات زندگی را در بازی تجربه می کند. کودک در بازی فکر می کند و افکار، تصورات و تخیلاتش را در محیطی امن پیاده می سازد این در حالیست که مادر او هنگام بازی چیزی را جدی نمی گیرد و تنها با او  بازی می کند.بچه در خاله بازی، خرید  و دکتربازی مسائلی که در زندگی روزمره می بیند و اتفاقاتی که بین پدر و مادرش می افتد را بازسازی می کند. پس بازی راهی برای پرورش فکر، احساس، جسم و روابط اجتماعی او ایجاد می کند. بهتر است وقتی می خواهیم بازی را با بچه شروع کنیم در ذهن خود هدفمان از بازی را بدانیم مثلا به این خاطر با فرزندم بازی می کنم که دستورزی او را قوی کنم. چون در این حال از اسباب بازیهایی استفاده می کنم که دستش را قوی کند یا می خواهم روابط اجتماعی را به او آموزش دهم. که برای این منظور می توانم در بازی با او قهر کنم تا یاد بگیرد چگونه با کسی که قهر کرده ارتباط بگیرد. یا می خواهم احساسات را بروز بدهم مثلا در بازی سعی می کنم کمی عصبانی شوم  تا ببینم واکنش او نسبت به احساسات طرف مقابلش چیست و چگونه آن را بروز می دهد؟ پس بچه در بازی خود را می شناسد و می تواند احساسات خودش را درک کند. حتی می تواند احساسات طرف مقابل را هم درک کند  و با او همدلی کند.پس بازی خیلی فراتر از لذت بردن و تفریح است. البته برخی از مادران بازی را خیلی جدی می گیرند و آنقدر جنبه آموزشی آن را قوی می کنند که یادشان می رود اولین هدف در بازی، تفریح کردن است و هدف دوم آموزش است. پس اگر بچه از بازی لذت نبرد مطمئن باشید آموزش را هم فرا نمی گیرد. ما در پرورش بچه دو هدف داریم حفاظت و رشد کودک. اما گاه بین بچه و والدین تعارض به وجود می آید مادر می خواهد بچه رشد کند ولی بچه می خواهد محیط امنی داشته باشد. وقتی این تعارض به وجود می آید بچه و مادر نمی توانند با هم به خوبی بازی کنند.حالاکه بازی را به مثابه بستری برای رشد بچه دانستیم اگر این بستر را با وسایل مختلف که همان اسباب بازیها هستند غنی کنیم، خیلی بهتر می توانیم به هدف خودمان برسیم. در انتخاب اسباب بازیها باید به نکاتی توجه کنیم. اول اینکه بهتر است اسباب بازی بر اساس شخصیت کودک انتخاب شود.مثلا کودکان شخصیتی خجالتی، زودرنج، کنجکاو، خونسرد، پر هیجان و پر شوردارند. همچنین در انتخاب اسباب بازی بهتر است تواناییهای کودک را در نظر بگیریم. مثلا برای بچه نابینا نباید اسباب بازیهایی انتخاب شود که نیاز به دیدن دارند مثل تفنگ که باید با آن هدفی زده شود. یا برای بچه ای که کم جان  است نباید اسباب بازی یک ماشین بزرگ و سنگین را بگیرید که نتواند بلندش کند و راحت با آن بازی کند یا برای بچه نابینا نباید اسباب بازی نوک تیز گرفته شود که ممکن است به او آسیب بزند. اسباب بازی بهتر است بر اساس میزان هوش کودک انتخاب شود گاه مادران این اشتباه را مرتکب می شوند و فرزندشان را بیش از حد باهوش می بینند و نوعی از بازی فکری را برای او می گیرند که در توان و مناسب سن بچه نیست و آن وقت که کلمه من نمی توانم در ذهن بچه برده می شود این بر اعتماد به نفس بچه تاثیر می گذارد.نکته دیگر این است که بچه باید با اسباب بازی ارتباط برقرار کند وقتی می بینید بچه ای از یک اسباب بازی خوشش نمی آید اصرار نکنید و مرتب نگویید ما پول زیادی برای این اسباب بازی داده ایم و باید حتما با این بازی بکنی. چون اگر بچه از چیزی لذت نبرد آن را کنار می گذارد و نمی تواند مانند بزرگسالان عاقلانه فکر کند. حالا برای انتخاب اسباب بازی برای کودکی نابینا ، بهتر است اسباب بازی صدا داشته باشد. مثلا زنگوله داشته باشد که بچه بتواند با اسباب بازی ارتباط بگیرد برای اینکه بچه با اسباب بازی آشنا شود اسباب بازی را به دستش بدهید تا لمس کند و آن را به او معرفی کنید مثلا این ماشین است این چرخهایش است این لامپ و این درش است یا این کاپوتش است. باید وارد دنیای فرزندتان شوید حتی می توانید خودتان چشمهایتان را ببندید و اسباب بازی را لمس کنید و بعد به دست بچه بدهید. تا متوجه شوید فرزندتان چه حسی را دریافت می کند. به خصوص برای بچه های کم بینا بهتر است اسباب بازی روشن باشد و در آن از رنگهای شاد استفاده شده باشد حتی نورانی باشد مثل اسباب بازیهایی که باطری دارند و نورانی هستند یا اسباب بازیهایی که شبرنگ هستند .. دیگر اینکه بهتر است اسباب بازی سطوحی برجسته داشته باشد مانند تلفن که دکمه دکمه است. یا توپهایی که رویشان زبر است. مثل توپ بسکتبال . که بچه آن را لمس کند و کاملا جزئیات را حس کند. توجه داشته باشید که فرزند شما قرار است در آینده خط بریل را بخواند. پس تا می توانید نوک انگشتان او را تقویت کنید. نکته دیگر اینکه بهتر است اسباب بازی متحرک باشد. شاید بگویید اگر اسباب بازی مثل توپ متحرک باشد بچه باید دنبالش این طرف و آن طرف بدود و به در و دیوار برخورد می کند. این درست است اما می توانید در مواقعی که خودتان مواظبش هستید در اتاقی که وسایل زیادی ندارد که به آنها برخورد کند به او اجازه بازی با توپ را بدهید یا به او بگویید بنشینیم  و پاهایتان را از روبرو به هم بچسبانید و بگویید توپ را به سمت هم بیندازیم. بچه باید تحرک را بفهمد. بعضی از مادران چون نگران هستند فرزندشان آسیب ببیند جلوی رشد فرزندشان را می گیرند. یعنی نه اجازه می دهند از پله ها بالا و پایین برود و نه می گذارند با توپ بازی کند و نه اینکه بدود . این رفتارها باعث می شود بچه کم کم گوشه گیر شود. در حالیکه هدف ما این است که فرزندمان را وارد جامعه کنیم. پس باید از کودکی او را حمایت کنیم تا کم کم با محیط بیرون آشنا شود. بهتر است اسباب بازی به شکل وسایل خانه باشد مثل کارد، کاسه و بشقاب اسباب بازی و با آنها خاله بازی کنید. یا وسایل دیگر خانه که مدل اسباب بازی آن وجود دارد. چون می خواهیم با کمک اسباب بازی بچه وارد اجتماع شود و باید با آنها دنیا را در ابعادی کوچکتر به او نشان دهیم. پس بهتر است اول اسباب بازی را به او نشان دهیم تا آشنا شود بعد ببینید آن اسباب بازی را می پذیرد و در مرحله بعد خودتان با آن اسباب بازی با او بازی کنید و به او آموزش دهید تا کم کم احساس امنیت کند. آن وقت خواهید دید این بچه ها چه کارهای خلاقانه ای با اسباب بازیهای خود انجام می دهند. بچه ها استفاده هایی از اسباب بازی می کنند که اصلا به ذهن شما نمی آید. مثلا ما فکر می کنیم توپ فقط برای قل خوردن است ولی بچه شما توپ را از دور توی سبد می اندازد. یا مثلا می توانید توپ را به دستش بدهید و شما به او آدرس دهید برو چپ، راست حالا سبد آنجاست و توپ را توی سبد بینداز و کودک ذوق می کند. شما با اسباب بازی می توانید کاری کنید که کودکتان به کلمه من می توانم، برسد و اعتماد به نفسش بالا برود. شما با کمک اسباب بازی می توانید یک بار زندگی کردن را به او نشان بدهید و برای این کار اصلا نیاز ندارید اسباب بازی گران تهیه کنید. هر چند اسباب بازیهایی داریم که برای کودکان نابینا تهیه شده اند ولی اگر مادر بداند هدفش از بازی با کودک چیست؟ می تواند به خوبی خلاقیت نشان بدهد. پس اسباب بازی کودک نابینا باید مناسب سازی شده، بر اساس توانایی فکری ، شخصیت او مثل درون گرا یا برون گرا بودن و همچنین بر اساس توانایی، هوش و علاقه کودک انتخاب شود.
منبع: ایران سپید

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در اهم اخبار نابینایان در رسانه های داخلی., بازی ارسال و , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

12 − 10 =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *