تازه‌های IOS ۱۳ از منظر کاربران نابینا

مقدمه

 

سپتامبر یکی از ماه‌های مورد علاقه Apple باز‌ها است. معمولاً سیستم عامل IOS در این ماه به‌روز می‌شود و با هر به‌روز‌رسانی، کاربران با اتفاقات جالب توجهی رو به رو می‌شوند. امسال هم این اتفاق رخ داده و Apple به تازگی IOS ۱۳ را عرضه کرده است. سیستم عاملی که دستخوش چند تغییر عمده شده که احتمالاً آنهایی که پیگیر اتفاقات Apple‌باشند جزئیات این تغییرات را در وبسایت‌ها و وبلاگ‌های مختلف خوانده‌اند. تغییراتی که از نظر کاربران، مهم‌ترینش اضافه کردن حالت تاریک یا Dark Mode به کل سیستم Apple است. در این نسخه از IOS, همچنین شرکت اپل بالاخره راضی شده امکان پشتیبانی از فلش‌ها و سایر حافظه‌های USB را هم در اختیار کاربران بگذارد. Quick path keyboard, دیگر قابلیتی است که به IOS ۱۳ اضافه شده و کاربران می‌توانند با استفاده از این امکان، به وسیله سوایپ کردن، کلمات را تایپ کنند. گفته می‌شود این قابلیت قرار است سرعت نوشتن را افزایش دهد. همچنین اپل به تازگی امکان ایجاد لیست سیاه برای مسدود کردن شماره‌های مزاحم را هم به IOS اضافه کرده است. شما می‌توانید جزئیات تمام این قابلیت‌های تازه را در وبسایت‌های دیگر بخوانید اما آنچه در این مطلب نسبتاً طولانی به آن خواهیم پرداخت، تغییراتی است که در حوزه دسترسی نابینایان در این نسخه اضافه شده است. از آنجا که نه خودِ Apple به طور مستقل به این موضوع پرداخته و نه در جای دیگری چنین موضوعی مورد بررسی قرار گرفته، بر آن شدیم تا این جزئیات را با شما در میان بگذاریم. گفتنی آنکه این جزئیات، از تجربه یکی از کاربران نابینا اقتباس شده که آنرا در وبسایت Applevis به اشتراک گذاشته بود. باشد که برای کاربران Apple مفید واقع شود و برای سایر کاربران هم منشأ ایده‌های نو گردد.

 

پیش از انجام به‌روز‌رسانی، تحقیق کنید

 

قبل از اینکه به جزئیات مورد نظرمان بپردازیم، ذکر این نکته ضروری است که گویا برخی از کاربران نابینا بعد از به‌روز کردن IOS به نسخه ۱۳ دچار مشکلاتی شده‌اند و به باگ‌هایی برخورده‌اند که آنها را به زحمت انداخته. پس، چنانچه قصد انجام به‌روز‌رسانی دارید اول سری به این مطلب در وبسایت Applevis بزنید و مشروح باگ‌ها و راه حل آنها را مطالعه کنید.

 

تغییرات کلی

حذف گزینه Accessibility از منو general

 

کاربران برای پیدا کردن گزینه Accessibility دیگر نیازی به رفتن به قسمت General ندارند و در همان اولین صفحه از بخش Settings می‌توانند این گزینه را پیدا کنند. این کار دسترسی به Accessibility را به شکلی سریع و آسان، فراهم کرده است.

نسخه جدید و صدای تازه برای Siri

 

در IOS ۱۳، صدای جدیدی به دستگاه شما اضافه شده است. این یک صدای زنانه است و Apple سعی کرده با افزودن نواختِ بیشتر به این صدا، آن را طبیعی‌تر و انسانی‌تر جلوه دهد. البته این صدا تقریباً شبیه همان صدایی است که در IOS ۱۲ هم در اختیار کاربران قرار داشت. با ذکر این نکته که صدای جدید فعلاً فقط برای زبان انگلیسی، آن هم با لهجه آمریکایی قابل استفاده است.

توسعه  قابلیت املا کردن

 

حالا دیگر املا کردن یا در واقع گفتنِ هر آنچه که باید نوشته شود، دیگر به کادر‌های ویرایش ایمیل و پیامک و مواردی از این دست خلاصه نمی‌شود و تقریباً در همه جا این کار امکان‌پذیر شده است. در کنار هر کادر جستجو یک دکمه Dictate قرار داده شده که کاربران می‌توانند به وسیله آن موردی را که می‌خواهند جستجو کنند، به صورت صوتی اعلام کنند.

با من حرف بزن

 

یکی دیگر از قابلیت‌های جالب در IOS ۱۳ امکان تازه‌ای است که در کنترل صوتی به وجود آمده است. این امکان به صورت پیشفرض خاموش است. شما می‌توانید برای فعال کردنش به بخش Voice Control بروید. برای این کار می‌توانید به سادگی به Siri بگویید Open Settings for Voice Control, یا خودتان به مسیر Settings > Accessibility > Voice Control بروید و این قابلیت را روشن کنید. وقتی Voice Control را روشن می‌کنید، از شما خواسته می‌شود که به وایفای وصل شوید تا ۲۵۰ مگابایت داده‌هایی که برای استفاده از این قابلیت نیاز است، دانلود شود. با بارگیری این ۲۵۰ مگ حتی بدون اینترنت هم می‌توانید از Voice Control استفاده کنید.

بعد از دانلود، می‌توانید با رفتن به گزینه اول، توضیحاتی را در مورد کاری که Voice control انجام می‌دهد، مطالعه کنید. در گزینه کناری، می‌توانید زبانی را که قرار است با آن به IOS دستور بدهید، تعیین کنید که خب طبعاً فارسی در میان زبان‌های پیشنهادی جای ندارد. در ادامه این صفحه با گزینه‌هایی  همچون Customize Commands, Command Feedback, Vocabulary, Show Confirmation, Play Sound, Show Hints, Overlay و یک گزینه برای کمک به اپل به منظور بهبود کیفیت Voice control مشاهده خواهید کرد. در ادامه به کاربرد برخی از این دکمه‌ها مختصراً اشاره‌ای می‌کنیم.

از طریق گزینه Customize command نه تنها می‌توانید ببینید چه فرمانی منجر به انجام کدام کار از طریق voice control می‌شود، بلکه حتی می‌توانید فرمان‌های دلخواه خود را هم ایجاد کنید. با انتخاب هر کدام از گزینه‌ّای این منو، فرمان‌های موجود برای آن گزینه را مشاهده خواهید کرد. همچنین می‌توانید هر کدام از گزینه‌های موجود را در صورت عدم نیاز، غیر فعال کنید.

گزینه‌های منوی Voice control را که یکی یکی پایین بروید، به گزینه Vocabulary خواهید رسید. اینجا، جایی است که می‌توانید یک واژه یا عبارت را که دوست دارید به وسیله Voice control شناسایی شود، بنویسید. Show Confirmation و Play Sound، دو گزینه‌اند برای اینکه Voice control بتواند به شما اطلاع دهد که آیا فرمان صوتی شما را به درستی شنیده یا نه. به کمک گزینه Hints، کاربران تازه‌کار راهنمایی‌هایی برای استفاده بهتر از Voice control دریافت خواهند کرد. مثلا تصور کنید می‌خواهید گزینه mail در حالتی برایتان فعال شود که Voice over هم Enable باشد. شما ممکن است از عبارت Select mail استفاده کنید اما در قالب یک پیغام راهنما به شما اطلاع داده می‌شود که بهتر است از عبارت “VoiceOver, select Mail” استفاده کنید. گزینه Overlay هم به کاربران امکان می‌دهد به جای استفاده از اسم گزینه‌ها، شماره متناسب با آن را اعلام کنند. مثلاً اگر شماره ۲۲ به گزینه‌ای اختصاص یافته، شما می‌توانید فقط با گفتن ۲۲، به آن دست یابید. اگر می‌خواهید در خصوص قابلیت Voice control بیشتر بدانید، بهتر است به پادکستی که Thomas Domville برای وبسایت applevis ضبط کرده گوش کنید. او در این پادکست به تمام جزئیات Voice control پرداخته است.

Voice over

صدا‌ها و بازخورد‌های لمسی

 

اگر عملیات به‌روز‌رسانی به IOS ۱۳ را درست انجام بدهید ملاحظه خواهید کرد که بازخورد‌های جدیدی در زمان لمس گزینه‌ها اضافه شده است. همچنین بازخورد‌های صوتی Voice over هم تغییر کرده است و صدا‌های جدیدی به مجموعه سر و صدا‌هایی که Voice over معمولاً تولید می‌کند، اضافه شده است.. اگر خیلی علاقه‌ای به این قبیل سر و صدا‌ها ندارید، برای اعمال تنظیمات دلخواهتان به مسیر Settings > Accessibility > VoiceOver > Audio > Sounds & Haptics بروید. اگرچه در این بخش امکان غیر فعال کردن همه سر و صدا‌ها به صورت یکجا وجود ندارد اما شما می‌توانید هر کدام از صدا‌ها را که دوست ندارید، خاموش کنید. همچنین امکان تعیین میزان بلندی صدا‌ها هم در این قسمت در اختیار کاربران قرار گرفته است.

همه چیز در باره context menu ها

 

همانطور که احتمالاً می‌دانید، اپل در نسخه جدید IOS بی‌خیالِ فناوری لمس سه بُعدی شده و آن را با فناوری تازه‌ای با نام Haptic touch جایگزین کرده است. بنا بر این باید برای منو‌هایی که پیش‌تر از طریق فناوری لمس سه بعدی در دسترس کاربران بودند، فکری شود. در نسخه جدید IOS در صفحه Home و سایر صفحاتی که در آنها یک گزینه از طریق لمس سه بعدی فعال می‌شده، گزینه‌ای تحت عنوان Show context menu گنجانده شده که همان منویی را فعال می‌کند که قبلاً از طریق لمس سه بعدی فعال می‌شده است.

آسان‌تر scroll کنید

 

در شرایطی که Voice over روشن باشد، در بیشتر صفحات با گزینه‌ای مواجه خواهید شد تحت عنوان Vertical scroll bar. این گزینه به شما امکان می‌دهد به بخش‌های مختلف یک لیست، پیام یا متن طولانی دسترسی داشته باشید. در حالت عادی این گزینه در سمت راست صفحه لمسی قرار گرفته است. وقتی voice over نام گزینه را می‌خواند، اطلاعات دیگری نظیر اینکه در چه صفحه‌ای هستید و دقیقاً در کجای صفحه قرار دارید هم برایتان خوانده می‌شود. این اطلاعات از طریق درصد‌های مختلف اعلام می‌شود. مثلاً در صورتی که با عبارت ۹۹ percent مواجه شوید، به این معنا است که نشانگر شما تقریباً در انتهای متن قرار گرفته است. وقتی انگشت را به سرعت به سمت بالا یا پایین بکشید، می‌توانید بر روی متن جا به جا شوید. مثلاً اگر انگشت را به بالا بکشید و عبارت ۵۰ percent را بشنوید و سپس انگشت را به چپ بکشید، نشانگر در وسط متن، لیست یا پیام قرار خواهد گرفت.

به سادگی هرچه تمام‌تر عکس بگیرید

 

وقتی به وسیله اپلیکیشن Camera عکس می‌گیرید، حالا IOS این قدرت را پیدا کرده که به شما اطلاع دهد دوربین در چه level یا سطحی قرار گرفته است. افزون بر این، می‌تواند به شما بگوید که چهره‌هایی که در تصویر وجود دارند، در کجای تصویر دیده می‌شوند. مثلاً ممکن است موقع عکس گرفتن با جمله‌ای مواجه شوید با این مضمون: یک چهره در پایین سمت راست تصویر. می‌توانید بر اساس این اطلاعات، زاویه و محل استقرار دوربین را تنظیم کنید. اپلیکیشن دوربین همچنین می‌تواند چهره‌های آشنا را شناسایی کند. اگر چهره‌ای در دید‌رس دوربین قرار بگیرد که قبلاً عکسش در گوشی شما موجود بوده و نام صاحب عکس را هم ذخیره کرده‌اید، دوربین با دیدن آن چهره، نام او را اعلام خواهد کرد. این اپلیکیشن پا را از این هم فرا‌تر گذاشته و می‌تواند اصلی‌ترین اجزای یک تصویر را به کاربر نابینا اعلام کند. این کار از طریق پیوند یادگیری ماشین و هوش مصنوعی صورت گرفته است.

حواسِت بهش باشه لطفاً

 

یکی دیگر از امکانات جالبی که به IOS ۱۳ اضافه شده، قابلیتی است با نام «Watch Item». می‌توانید این قابلیت را در مسیرِ Settings > Accessibility > VoiceOver > Commands فعال کنید. ابتدا باید یک gesture به آن اختصاص دهید تا بتوانید از آن استفاده کنید. اما این امکان کجا به کار شما خواهد آمد؟ اگر در پنجره‌ای باشید و نیاز داشته باشید تغییرات و اتفاقات پنجره، به محض وقوع به اطلاعتان برسد، می‌توانید Watch Item را فعال کنید. مثلاً می‌توانید از این امکان در هنگام دانلود یک فایل در مرورگر برای مشاهده وضعیت دانلود استفاده کنید. زمان رسیدن راننده به مبدأ شما در اپلیکیشن‌هایی نظیر تپ۳۰ هم از دیگر موقعیت‌هایی است که چنین قابلیتی به کار می‌آید. به محض کم یا زیاد شدن زمان، Voice over آن را به شما اعلام خواهد کرد.

Gesture های جدید

 

چند Gesture به voice over اضافه شده که هیچ فرمانی به آن اختصاص نیافته است. مثلاً دو بار لمس با سه انگشت یا نگه داشتن و سپس کشیدن در جهت‌های مختلف. این Gesture ها البته ممکن است در برخی دستگاه‌های قدیمی قابل اجرا نباشند.

حالا این همه داده یعنی چه؟

 

در برخی اپلیکیشن‌های خاص، حالا Voice over قادر است محتوای چارت‌ها یا داده‌های گرافیکی را برای کاربر تحلیل کند. این امکان فعلاً برای اپلیکیشن‌های Health, Stocks و Battery life فراهم شده است. کاربر در هر یک از این اپلیکیشن‌ها ابتدا باید چارتی را انتخاب کند. در چنین موقعیتی، یکی از گزینه‌هایی که به rotor اضافه شده، Data comprehention یا تفسیر داده نام دارد. کاربر بعد از انتخاب این گزینه چنانچه انگشت را یک بار با سرعت به سمت بالا بکشید، توصیف صوتی داده را خواهید شنید. بار بعد، بازنمایی صوتی آن برای شما پخش خواهد شد. توصیف سری‌های داده‌ای هم برایتان خوانده خواهد شد. برای این کار باید کک بار دیگر انگشت را به بالا بکشید. بدر دفعه چهارم هم خلاصه داده‌ها خوانده خواهد شد.

آنچه را که تو می‌شنوی، من می‌بینم

 

یکی از قابلیت‌های MacOS که به IOS راه یافته، Caption panel است. در این قابلیت که از مسیر Settings > Accessibility > VoiceOver > Caption Panel فعال می‌شود، هر آنچه که توسط Voice over خوانده می‌شود، در قالب نواری در بالای صفحه نمایش داده می‌شود. این امکان به کار کسانی می‌آید که می‌خواهند ببینند یک کاربر Voice over دقیقاً دارد چه کار می‌کند، اما به هر دلیل نمی‌توانند صحبت‌های voice over را بفهمند یا بشنوند. کاربران Voice over با فعال کردن این گزینه با هیچ تغییری در صفحه یا نوع کاربری مواجه نخواهند شد.

امکان شخصی‌سازی Voice over برای محیط‌های مختلف

 

به نظر می‌رسد فاز اصلی آپدیت‌ها در IOS ۱۳، ایجاد امکان شخصی‌سازی است. دامنه شخصی‌سازی حالا به Voice over هم کشیده شده. در IOS 13 این امکان به وجود آمده که بتوانید چند پروفایل مختلف برای Voice over طراحی کنید و در مواقع لزوم، پروفایل‌ها را به وسیله rotor تغییر دهید. سرعت خواندن، گوینده، زیر و بمی صدا و حتی زبان و بسیاری دیگر از تنظیمات voice over قابل شخصی‌سازی است. می‌توانید با رفتن به مسیر Settings > Accessibility > VoiceOver > Activities شخصی‌سازی را انجام دهید. این شخصی‌سازی می‌تواند برای اپلیکیشن‌های مختلف هم باشد. به طوری که مثلاً در اپلیکیشن کتاب‌خوان Voice over با تنظیمات دلخواه شما برای آن محیط رفتار کند و در پخش کننده موسیقی، رفتار دیگری متناسب با محیط پخش موسیقی داشته باشد.

شخصی‌سازی علائم نگارشی

 

این یکی هم از قابلیت‌های شگفت‌انگیزی است که به Voice over اضافه شده است. شما می‌توانید چند پروفایل مختلف برای موقعیت‌های گوناگون طراحی کنید و در هر موقعیت، پروفایل مورد نیاز را اجرا کنید. به عنوان مثال، شما در زمان مواجهه با یک متن ممکن است دو گونه انتظار متفاوت از Voice over داشته باشید: یکی در حالت خواندن و دیگری در موقعیت ویرایش کردن. در حالت خواندن، مثلاً وقتی مشغول خواندن روزنامه یا متن یک ایمیل هستید، نقطه‌گذاری و سجاوندی زیاد برایتان اهمیتی ندارد. اما در موقعیت ویرایش، لازم دارید همه پرانتز‌ها، آکولاد‌ها و کروشه‌ها برایتان خوانده شود. می‌توانید دو پروفایل مختلف برای هر یک از این موقعیت‌ها تنظیم کنید. امکان دیگری که از همین طریق در اختیار کاربران Voice over قرار گرفته این است که تنظیم کنند به ازای نام اصلی علائم، کلمه دیگری خوانده شود. موقعیتی را تصور کنید که دارید به عنوان برنامه‌نویس، با یک زبان برنامه نویسی کار می‌کنید که علامت تعجب یا Exclaim در آن به معنای Not است. شما می‌توانید پروفایلی مثلاً با نام Programming بسازید و Exclaim را در آن پروفایل به Not تغییر نام دهید. به این ترتیب می‌توانید در زمان شروع برنامه‌نویسی، از پروفایل Programming استفاده کنید تا exclaim ها برایتان not خوانده شوند.

تغییر خودکارِ زبان

 

یکی دیگر از قابلیت‌های اضافه شده به voice over در IOS ۱۳ این است که می‌توانید تعیین کنید در متونی که به زبانی غیر از زبان پیشفرض گوشی می‌خوانید، زبانِ Voice over هم به طور خودکار تغییر کند یا نه. برای انجام این تنظیم می‌توانید به مسیر Settings > Accessibility > VoiceOver > Speech مراجعه کنید.

ختم کلام

 

آنطور که از جزئیاتی که در بالا گفته شد بر می‌آید، اپل روز به روز در حال ارتقا کیفیت دسترسی کاربران نابینا به محصولاتش است. چیزی که از سوی گوگل در محصولات اندروید مغفول واقع شده. البته گزارش‌ها نشان می‌دهد IOS ۱۳ آنچنان هم بی‌اشکال نیست و باید منتظر باشیم تا اشکالات در ۱۳.۱ برطرف شود. با توجه به وجود اشکالات احتمالی، بهتر است اگر قصد به‌روز‌رسانی دارید، IOS ۱۳ را اول بر روی یک دستگاه دیگر امتحانی کنید و وقتی از همه چیز اطمینان حاصل کردید، آنگاه با خیال راحت دستگاه خودتان را هم به‌روز کنید. برای انجام به‌روز‌رسانی به مسیر Settings > General > Software update مراجعه کنید و طبق دستور‌ها کار را پیش ببرید. البته از طریق Itunes هم می‌توانید این کار را انجام دهید.

در پایان، این هم از فهرست دستگاه‌هایی که می‌توانند IOS ۱۳ را دریافت کنن:

  • iPhone XS
  • iPhone XS Max
  • iPhone XR
  • iPhone X
  • iPhone 8
  • iPhone 8 Plus
  • iPhone 7
  • iPhone 7 Plus
  • iPhone 6s
  • iPhone 6s Plus
  • iPhone SE
  • iPod touch (7th generation)

 

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در آخرین اخبار نابینایان در رسانه های جهان, آرشیو اخبار, آموزشی, اخبار, اخبار فن آوری ویژه ی نابینایان, دسترس پذیری, دنیای فن آوری, رصد آن سوی مرز, مطالب ویژه ارسال و , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *