یک سال پس از ابلاغ قانون و در گفتگو با جوانان معلول/چرا قانون حمایت از حقوق معلولان اجرا نمی شود

هشتم اردیبهشت ماه سال گذشته بود که قانون حمایت از حقوق معلولان بعد از کش و قوس‌های فراوان در راه اجرا توسط دکتر روحانی رئیس جمهوری محترم برای اجرا به دستگاه‌های اجرایی و وزارتخانه‌ها ابلاغ شد؛ قانونی که جامعه معلولان ایران به‌ بند بند ماده‌ها و تبصره‌هایش برای داشتن زندگی راحت تر در دنیایی فارغ از تبعیض‌ها چشم دوخته‌اند اما بعد از یک سال از ابلاغ این قانون کدام مواد آن اجرا شده‌اند و آن موادی که اجرا نشده‌اند در چه وضعیتی به سر می‌برند. به سراغ جوانان معلول رفته‌ایم و از آنها در مورد قانون حمایت از حقوق معلولان پرسیده‌ایم.

قانون چیز جدیدی نیست
علی ۲۵ ساله و دانشجوی رشته ادبیات فارسی در دانشگاه آزاد اسلامی است .او معتقد است که قانون حمایت از حقوق معلولان چیز جدیدی نیست و قرار نیست با اجرای آن دنیای معلولان گلستان شود. «به نظر من قانون ادامه همان قانون قبلی است و چیز جدیدی اتفاق نیفتاده است.» علی در پاسخ به این سؤال که چرا فکر می‌کنید قانون چیز جدیدی نیست، می‌گوید: «قانون باید در اجرا خودش را نشان بدهد برای من جوان معلول که وقتی به زندگیم نگاه می‌کنم و می‌بینم مثل روز گذشته است هزاران هزار قانون و کنوانسیون دردی از مشکلاتم دوا نمی‌کند.» از علی می‌پرسم یعنی حتی لحظه‌ای نبوده که با خودت فکر کنی  وجود این قانون حداقل کمی از مشکلاتت کم کرده است؟ «قانون به‌هر حال بودنش از نبودنش بهتر است اما من با واقعیات زندگی می‌کنم، من دانشجو هستم تا قبل از این قانون هم طی توافقی که بین دانشگاه آزاد اسلامی و سازمان بهزیستی کشور منعقد شده بود شهریه دانشجویان معلول رایگان بود که حالا هم کمابیش این اجرا می‌شود البته این بحث در قانون جامع حمایت از حقوق معلولان که قبل از این قانون و در ۱۶ ماده تصویب شده بود آمده بود و طی همان توافقی که گفتم تا امروز ادامه دارد. البته فقط در مورد دانشگاه آزاد این اتفاق افتاده بود حالا شنیده‌ام که در قانون جدید دانشگاه‌های غیرانتفاعی و پیام نور هم قرار است بحث شهریه رایگان را دنبال کنند اما نمی‌دانم که اجرایی شده است یا نه؟
کمپینی برای پیگیری قانون
بهروز مروتی که خود معلول جسمی و حرکتی است از چند سال پیش حرکتی را برای تصویب قانون حمایت از حقوق معلولان شروع کرده او امروز خود را مدیر کمپینی از معلولان با حدود ۵۲۰۰ عضو می‌داند و به بهانه‌های مختلف و در روزهایی خاص اقدام به جمع‌آوری امضا و نوشتن طومار برای اجرای قانون می‌کند، در همین رابطه وی بارها اقدام به برپایی تجمعاتی در راه خواسته‌های قانونی معلولان کرده است «با برپایی تجمع و گردهمایی در مقابل مراکز تصمیم‌گیری مثل مجلس به‌دنبال آشنا کردن نمایندگان ملت با خواسته‌های معلولان بودیم و از طرف دیگر گردهمایی‌هایی هم در پارک ها و به مناسبت‌های مختلف جهت آشنایی عموم مردم با افراد معلول و مشکلات و خواسته‌های آنان داشته‌ایم.» مروتی در پاسخ به این سؤال که به‌نظر شما اجرای قانون زندگی معلولان را گلستان می‌کند، می‌گوید: اجرای قانون اولین گام برای تحقق مفاد کنوانسیون بین المللی  و قطعاً با اجرای کامل قانون مشکلات افراد دارای معلولیت ریشه کن نخواهد شد بلکه باید گام های بیشتری تا رسیدن به اهداف مدنظر کنوانسیون برداشت و در ادامه راه حتماً اصلاحات اساسی و جدی رو برای همین قانون صورت داد.» مروتی در ادامه با اشاره به بودجه‌ای که امسال برای اجرای قانون پیش‌بینی شده ادامه می‌دهد: بودجه‌ای که امسال تعلق گرفته برای اجرا نزدیک به یک دهم بودجه پیش‌بینی شده است از آن طرف در بحث مدیریت همین بودجه هم می‌بینیم که همین بودجه اندک هم درست مدیریت نمی‌شود بنابراین به نظر من در خوشبینانه‌ترین حالت تنها پنج درصد احتمال اجرای این قانون وجود دارد.
قانون برایم کار نمی‌شود
مریم معلولیت حرکتی دارد. خودش معتقد است که معلولیتش زیاد بارز نیست اما با وجود همین معلولیت خفیف و با وجود داشتن تحصیلات عالیه همچنان بیکار است. «برای من بودن یا نبودن قانون فرقی نمی‌کند در شرایطی که بیکارم و هر روز برای پیدا کردن شغلی مناسب همه جا را زیر پا می‌گذارم برای من قانون وقتی مهم است که بتواند راه زندگی سختم را هموار کند اگر قرار باشد قانون باشد و اجرا نشود هزاران هزار قانون بودنشان علاج کار من و همنوعان من نیست.» البته مریم معتقد است که تا به حال اصلاً به سراغ این قانون نرفته چون به نظرش نیازی نداشته «یه چیزهایی در مورد این قانون از بحث هایی که بچه‌ها در گروه‌های تخصصی مربوط به معلولان می‌کنند شنیده‌ام اما هیچ وقت به آن مراجعه نکرده‌ام قانون من الان شغل است و آینده‌ای نامعلوم که نمی‌دانم چطور باید زندگی ام را بگذرانم.
به قانون امیدوارم
حسین نابینا و دانش آموخته حقوق است، به قول خودش همین ماده‌ها و قانون ها در تار و پود زندگی اش تنیده شده‌اند. حسین با اشاره به پیوستن کشورمان به کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت می‌گوید: کشور ما به این کنوانسیون جهانی پیوسته و همین پیوستن به کنوانسیون کشورها را ملزم به رعایت یکسری نکات می‌کند که همین نکات گاه کوچک در زندگی افراد معلول تأثیرگذار است. به‌نظرم انتظار از دوستان معلول بخصوص تحصیلکرده‌ها این است که با نگاهی مثبت به قانون نگاه کنند، همه ما در زندگی مشکلاتی داریم اما نمی‌توانیم کتمان کنیم که اگر  برخی قوانین و الزامات  نبود، شاید الان وضع بدتری داشتیم بنابراین به نظر من همه قوانین در جهت رفاه بیشتر و برای سعادت انسان ها طرح‌ریزی می‌شوند که قانون حمایت از حقوق معلولان هم از آن جمله است، واقعاً نمی‌توانیم کتمان کنیم که همان قانون جامع حمایت از حقوق معلولان که قبل از این قانون وجود داشت چه تأثیرهایی در زندگی معلولان داشته‌اند، بحث شهریه رایگان از همانجا مطرح شد و باعث شد خیلی از بچه‌ها به‌دنبال ادامه تحصیل بروند. یا ماده‌های دیگر نیز به همین صورت به هر حال تأثیری هر چند اندک در زندگی معلولان داشته‌اند.
باید منتظر اجرای قانون بمانیم
سهیل معینی از دست اندرکاران قانون جامع حمایت از حقوق معلولان که از روزهای اولیه نوشتن تا تصویب قانون جامع و قانون جدید حمایت از حقوق معلولان حضور داشته و تأثیرگذار بوده است، می‌گوید: به‌نظر من اظهار نظر در این زمینه کمی زود است، ما وقتی می‌توانیم اظهار نظر کنیم که قانون اجرا شده باشد هنوز بخش زیادی از قانون اجرایی نشده است البته جامعه معلولان ایران کمی بدشانسی هم داشته است. ابلاغ قانون مصادف شد با تشدید تحریم‌ها علیه کشورمان و همه می‌دانستیم که سال ۹۸ سال سختی برای دولت و ملت خواهد بود بنابراین زمان تصویب قانون زمان خوبی نبود. البته طی رایزنی‌ها و جلسات مختلفی که گذاشته شد بخشی از بودجه لازم برای اجرای قانون تأمین شد همین که در بودجه ۹۸ دو هزار میلیارد تومان به اعتبارات سازمان بهزیستی و ۱۱۰۰ میلیارد تومان به طور خاص برای قانون در نظر گرفته شد حالا اگر همین بودجه محقق شود قطعاً شاهد اجرای بخشی از قانون خواهیم بود. معینی معتقد است این قانون در سال جدید هم شانس کمی برای اجرا دارد: ببینید دولت در شروع سال با بحث سیل مواجه شد و خب طبعاً الان بازسازی مناطق سیل زده اولویت مهمتری است تا اجرای قانون و  همین بازسازی‌ها چون در بودجه مطرح نبوده دولت را با مشکل مواجه می‌کند اما خارج از بحث بودجه به نظرم نیاز است که دولت به طور جدی اقدام به اصلاح سیاست‌ها در زمینه رفاه اجتماعی نماید، باید مدیریت یارانه‌ها تغییر کند همین‌ها بخش بالقوه‌ای از منابع را آزاد می‌کند و درآمدهای دولت را افزایش می‌دهد در این صورت بهتر می‌تواند در زمینه رفاه اجتماعی اقشار پایین دست جامعه و بخصوص معلولان برنامه‌ریزی نماید بنابراین صرفنظر از بودجه باید یک دگرگونی در منابع داشته باشیم و از طرف دیگر از همه دوستان و تحصیلکرده‌های دارای معلولیت می‌خواهم که تلاش کنند و از دستگاه های اجرایی  و نهادهای مختلف خواستار اجرای قانون شوند چرا که خیلی از مواد شاید ارتباط زیادی با منابع مالی نداشته باشند بنابراین بهتر است قانون اجرا شود و بعد از تأثیر آن در زندگی افراد معلول سخن بگوییم.

منبع: ایران سپید

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در اخبار, اهم اخبار نابینایان در رسانه های داخلی., گزارش, گفت و گو ارسال و , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *