آموزش نصب و راه اندازی نرم افزار داکسبری با برجسته نگار

با سلام و احترام به همراهان وبسایت نابینایان شرکت پکتوس.

با توجه به تماس های مکرر کاربران در انجمن های مختلف به ویژه پیگیری های مستمر مؤسسه نابینایان استان قزوین مبنی بر سازگار شدن دستگاه برجسته نگار با نرم افزار داکسبری، تلاش برای دسترس پذیری این برنامه با برجسته نگار در شرکت پکتوس آغاز شد.

پس از گذشت یک سال،
در شهریور ماه سال 95
این اتفاق به سر انجام رسید و به سفارش شرکت، خودآموز زیر که در بر دارنده آموزش کار با برجسته نگار در محیط داکسبری است، تقدیم شما عزیزان می شود.

لازم به ذکر است تنظیم و گرداوری این مجموعه، توسط آقای حسن رجبی، معاون فرهنگی قرآنی مؤسسه نابینایان استان قزوین صورت گرفته که امیدواریم مورد توجه شما عزیزان همراه قرار گیرد.
پیش از پرداختن به این مجموعه آموزشی، شما میتوانید اطلاعات لازم در خصوص برجسته نگار های شرکت پکتوس را از
این لینک
مطالعه کنید.

راهنمای نصب و راه اندازی برجسته نگار نیز از طریق
این بخش
قابل خواندن است.
همچنین درایور های برجسته نگار را می توانید
از اینجا
دانلود کنید.
در پایان به این نکته اشاره می کنیم که آموزش زیر، بر اساس ورژن 11.1 داکسبری بوده و شما می توانید نسخه ی رسمی این برنامه را خریداری کرده و یا نسخه های کرک شده ی این برنامه را از سایت های مختلف، دانلود کنید.

مقدمه

داکسبری یا همان DBT به کاربر این امکان را میدهد که نقاط بریل را به صورت یک فایل کامپیوتری قابل چاپ، ایجاد، تبدیل یا ویرایش نماید .

برای اینکار، لازم است با DBT، بیشتر آشنا شویم.

برای اینکه تصور بهتری در ذهن کاربر از محیط  DBT بدست آید، میتوان دستگاه پرکینز را در نظر گرفت که شش کلید برای تایپ شش نقطه ی بریل و دکمه هایی برای ایجاد فاصله، برگشتن به کاراکتر قبل و رفتن به خط بعد را دارد.

DBT  نیز کلیدهای FDS و JKL  صفحه ی کیبورد  بینایی را به نقاط یک، دو، سه،  و چهار، پنج، شش بریل تبدیل  میکند.

همچنین در صورت اتصال برجسته نگار، به وسیله شش کلید مخصوص تایپ حروف، فرمان تایپ نقاط بریل صادر می شود.

البته با فشردن  کلید F2، صفحه کلید بینایی، به حالت عادی بر میگردد.

با ورود به محیط DBT و استفاده از قابلیتهای استثنائی و بسیار جذاب آن، محدودیتها و دشواریهای استفاده از پرکینز و یا لوح و قلم از میان رفته و لذت و گرایش شما به استفاده از خط بریل، افزایش می یابد.

امکانات و مزایای DBT

قبل از آموزش نحوه ی نصب  و استفاده، به برخی از امکانات و مزایای DBT  اشاره می کنیم:

  1. جلوگیری از هدر رفت و اسراف کاغذ.
  2. امکان ویرایش حقیقی بدون وجود محدودیت های پیشین.
  3. امکان ذخیره ی مطالب و نگهداری آسان در کمترین فضا.
  4. ایجاد بزرگترین آرشیو بریل با کمترین حجم.
  5. قابلیت حذف، کپی و یا انتقال در قسمتهای مختلف یک سند.
  6. قابلیت جایگزینی (replace) پس از اتمام کار نگارش.
  7. امکان جست و جوی فوری برای یافتن کاراکتر، کلمه، خط، جمله و یا صفحه ی مورد نظر.
  8. امکان صدور دستور چاپ (پرینت) بر روی کاغذ بدون هیچ گونه تعارض و یا تفاوت با فایل نرم افزاری.
  9. نمایش گرافیکی بریل بر روی نمایشگر برای افراد بینا.
  10. قابلیت ارائه خروجی مطلوب بر روی نمایشگرهای بریل.

آموزش نصب DBT

پس از اجرای فایل نصبیDBT ، صفحه ای با عنوان  installer wizard  نمایان میشود که دارای دو گزینه next  و cancel  است.

در این مرحله، next  را  انتخاب می کنیم و در مرحله ی بعد، accept را check میکنیم.

با زدن next  به مرحله ی  بعد می رویم و مجدداً با انتخاب next وارد  مرحله ی بعدی می شویم.

در این بخش، حالت پیش فرض، گزینه typical  است که آن را تغییر نمیدهیم و با next  عبور می کنیم.

حال با انتخاب install   به استقبال نصب می رویم و در پایان با انتخاب گزینه ی finish  نصب به اتمام می رسد.

نکته: گزینه ی launch DBT11.1 SR3 باید check بماند.

نکاتی چند در مورد تنظیمات جاز، DBT و برجسته نگار

در صورتی که به جای شش نقطه با خروجی نقاط بیشتر یعنی هشت نقطه مواجه شدید، می بایست ابتدا بر روی جاز کلیک راست کرده، از منوی option  گزینه های braille، advance، braille  و پس از آن، گزینه ی general را انتخاب کنید.

حال، گزینه ی Display text in 8 dot braille mode، راuncheckکنید و با ok تغییرات را ذخیره کنید.

توجه داشته باشید هنگام سوئیچ کردن، برجسته نگار باید در حالت جازی قرار داشته باشد نه در حالت اصطلاحاً نویدی.

TABLE کردن جاز:

با ورود به منوی utilities جاز و انتخاب گزینه ی settings center، دکمه enter  را میفشاریم ، سپس با نوشتن حروف (TA) با استفاده از کلید جهت نمای پایین، بر روی گزینه ی computer braille table  قرار میگیریم.

در این مرحله، با فشردن دکمه ی space، وارد صفحه ی دیگری میشویم، حال با استفاده از کلید end، بر روی آخرین گزینه یعنی US-UNICODE  رفته و با فشردن کلید space، آن را check  میکنیم.

سپس با استفاده از کلید tab، بر روی set primary قرار گرفته و enter را فشرده و دوباره با جهت نمای بالا، بر روی گزینه ی  PAC-UNICODE دکمه ی  space   را میزنیم.

حال به منظور تأیید نهایی، ok  را میزنیم.

با انجام دقیق مراحل بالا، هماهنگی کامل بین جاز و برجسته نگار برای استفاده از DBT اعمال می شود.

آموزش استفاده از نرم افزار DBT:

ابتدا بر روی برنامه ی DBT در desktop، کلید enter  را فشرده و بعد از چند ثانیه، با پیغام welcome to DBT مواجه می شویم که بر روی آن enter  میکنیم.

سپس با فشردن کلید Alt وارد گزینه ی  New  میشویم .

در این مرحله، با دو گزینه ی print  و braille   روبرو می شویم و از آنجا که موضوع آموزش ما ، تایپ و ویرایش بریل است، بر روی  گزینه ی braille، enter  میزنیم.

اکنون صفحه پیش روی شما، آماده ی نگارش است .

با قرار دادن انگشتان خود بر روی شش کلید مخصوص بریل، می توانید شروع به نگارش کرده و از آن لذّت ببرید.

لازم به  ذکر است، برای حرکت بر روی کلمات، خطوط  و یا صفحات، می بایست از قوانین حاکم بر محیط مایکروسافت آفیس و جاز، تبعیت کرد.

در ادامه، به برخی دیگر از کارکرد های داکسبری و آموزش استفاده از آن اشاره می شود.

  1. جستجو کلمه و یا حرف مورد نظر (find):

با فشردن کلیدهای ctrl +f، میتوان وارد گزینه ی edit find شد .

سپس با تایپ کلمه و یا حرف مورد نظر، با کلید tab بر روی  ok رفته و enter را فشرد.

2  . جایگزین کردن نقاط دلخواه بجای هر یک از نقاط تایپ شده ی قبلی (replace):

کلید F6 را میفشاریم، اکنون با تایپ نقاط بریل مورد نظر و فشردن کلید TAB، بر روی قسمت replace with رفته، و نقاط بریل مورد نظر برای جایگزینی را تایپ میکنیم.

در نهایت، با استفاده از دکمه ی TAB، OK  را میزنیم.

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در Uncategorized, اخبار شرکت پکتوس, اخبار فن آوری ویژه ی نابینایان, دسترس پذیری, دنیای فن آوری, مقاله ها, نرم افزار, کامپیوتر, گزارش ارسال و , , , , , , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

2 Responses to آموزش نصب و راه اندازی نرم افزار داکسبری با برجسته نگار

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    ده + 9 =

    لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *