نویسنده: امیر سرمدی
منبع: پنجاه و چهارمین شماره ماهنامه ی نسل مانا
رادیو اینترنتی انجمن نابینایان ایران که نام صنا (صدای نابینایان ایران) برای آن انتخاب شده است، در ماهی که گذشت، رسماً افتتاح شد. در این یادداشت چرایی راهاندازی یک شبکه رادیویی در انجمن نابینایان ایران و در ادامه، سخنان قائممقام انجمن و مدیر رادیو صنا را از نظر خواهیم گذراند.
توسعه فعالیتهای فرهنگی در انجمن نابینایان ایران
انجمن نابینایان ایران در سالهای اخیر همواره اقدامات فرهنگی را در اولویت برنامههای خود قرار داده است؛ از برگزاری جشنوارههای مختلف مانند کاما و گامینو گرفته تا ماهنامه نسل مانا که به صورت منظم در حال انتشار است. اما تأسیس یک پایگاه اینترنتی که به تولید برنامهها و پادکستهای رادیویی بپردازد، سالها جزء برنامههای انجمن نابینایان ایران بوده است. این طرح در بهمنماه سال گذشته به تصویب هیئتمدیره انجمن رسید و پخش آزمایشی رادیوی اینترنتی انجمن نابینایان ایران، از اوایل اسفندماه سال ۱۴۰۴ شروع شد. رادیو صنا نیز از خردادماه سال جاری، به بهانه برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، برنامههای اختصاصی خود را روی آنتن برد و سرانجام در روز چهارشنبه سیزدهم خردادماه، این شبکه رادیویی به طور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد. انجمن نابینایان ایران، این رادیوی اینترنتی را متعلق به همه نابینایان ایران دانسته و از همگان انتظار دارد در راستای تولید محتوا و افزایش برنامههای این شبکه، در کنار انجمن باشند. در کنار افتتاح این رادیوی اینترنتی، انجمن در نظر دارد یک استودیو مجهز ضبط صدا را در داخل انجمن به بهرهبرداری برساند تا روند تولید برنامههای اختصاصی، در محل انجمن صورت گیرد. رادیو صنا استانداردهای تولید پادکست و برنامههای رادیویی را رعایت کرده و به عوامل برنامهساز خود دستمزد پرداخت خواهد کرد.
موفقیت رادیو صنا به مشارکت جمعی وابسته است
مهندس منصور شادکام، قائممقام انجمن نابینایان ایران، گفت: انجمن نابینایان ایران از سال ۱۳۹۱ تلاش کرده است فعالیتهای فرهنگی را به عنوان یکی از محورهای اصلی خدمترسانی به جامعه نابینایان دنبال کند. در این سالها موفق شدیم ۱۵ کتابخانه را در نقاط مختلف کشور راهاندازی کنیم، برنامه «رادیو شش نقطه» را با همکاری رادیو تهران به روی آنتن ببریم، جشنواره ملی کتاب نابینایی و نابینایان را – که امروز با عنوان «جشنواره ملی کاما» شناخته میشود – برگزار کنیم، ماهنامه «نسل مانا» را به مدت پنج سال منتشر کنیم، چاپخانه بریل را افتتاح نماییم و همچنین جشنواره گامینو را با محوریت تولیدات نابینایان در فضای مجازی برگزار کنیم. همه این اقدامات در راستای توسعه فرهنگی و افزایش مشارکت اجتماعی نابینایان بوده است. وی افزود: رادیو صنا را میتوان یکی از مهمترین گامهای فرهنگی انجمن در سالهای اخیر دانست. بسیاری از پروژههای گذشته ما، هرچند موفق بودند، اما به دلایل مختلف از جمله محدودیتهای جغرافیایی یا ظرفیتهای فیزیکی، امکان پوشش کامل جامعه هدف را نداشتند. اما رادیو صنا به واسطه بستر اینترنت، این امکان را فراهم میکند که یک نابینا در هر نقطهای از کشور، از کلانشهرها تا دورافتادهترین روستاها، بتواند به محتوای تولیدی انجمن دسترسی داشته باشد. منصور شادکام در خصوص ساعات پخش این شبکه رادیویی گفت: در مرحله نخست، برنامههای اصلی این شبکه روزهای شنبه تا پنجشنبه، از ساعت ۱۹ تا ۲۲ پخش میشود و برنامهها هر شش ساعت یک بار، بازپخش خواهد شد. این چرخه به صورت شبانهروزی ادامه خواهد داشت تا مخاطبان در ساعات مختلف امکان بهرهمندی از برنامهها را داشته باشند. وی در پاسخ به اینکه راهاندازی این پروژه در کوتاهمدت چگونه امکانپذیر شد، بیان کرد: یکی از مهمترین دلایل موفقیت این پروژه، بهرهگیری از تجربههای ارزشمند گذشته بود؛ خوشبختانه در هیئت مدیره و مجموعه تیم روابط عمومی انجمن، افرادی حضور دارند که سالها در حوزه فرهنگ و رسانه فعالیت کردهاند. از جمله آقای آذر ماسوله، خانم واحدی و آقای سرمدی که تجربیات ارزشمند آنان باعث شد بسیاری از مراحل برنامهریزی و اجرا، با سرعت بیشتری طی شود و پروژه در زمانی کوتاهتر از آنچه معمولاً برای چنین طرحهایی نیاز است، به مرحله بهرهبرداری برسد. وی در ارتباط با چشمانداز رادیو صنا اظهار داشت: ما رادیو صنا را رقیب سایر فعالیتهای فرهنگی انجمن نمیدانیم؛ بلکه، آن را مکمل همه این برنامهها میبینیم. انتظار داریم این رسانه در آینده بتواند طیف گستردهای از برنامههای علمی، آموزشی، فرهنگی، ادبی، داستانی و سرگرمی را تولید و پخش کند تا پاسخگوی نیازها و سلیقههای مختلف مخاطبان باشد. هدف نهایی ما این است که رادیو صنا به بخشی از زندگی روزمره نابینایان تبدیل شود؛ رسانهای که هم آگاهیبخش باشد، هم آموزش دهد و هم فضایی برای مشارکت و همدلی ایجاد کند. موفقیت رادیو صنا به مشارکت جمعی وابسته است. از همه اعضای جامعه نابینایان، فعالان فرهنگی، برنامهسازان و علاقهمندان دعوت میکنم با ایدهها، پیشنهادها و تولیدات خود در کنار این رسانه باشند تا بتوانیم با همکاری یکدیگر محتوایی غنی، اثرگذار و در شأن جامعه نابینایان ایران تولید کنیم.
رادیو صنا حاصل یک دغدغه قدیمی است
اشکان آذر ماسوله، مدیر رادیو صنا، در مصاحبه با نسل مانا گفت: رادیو صنا حاصل یک دغدغه قدیمی است. اینکه نابینایان علاقهمند به رسانه، فضایی داشته باشند تا بتوانند تواناییهای خود را نشان دهند، آموزش ببینند و در مسیر حرفهای فعالیت رسانهای قرار بگیرند. هدف ما صرفاً راهاندازی یک رسانه نیست؛ بلکه، میخواهیم بستری برای کشف و پرورش استعدادهای نابینای جامعه ایران فراهم کنیم. وی در ارتباط با برنامههایی که برای این شبکه رادیویی دارد، اظهار کرد: من معمولاً هیچ پروژهای را بدون چشمانداز بلندمدت آغاز نمیکنم؛ خوشبختانه پیش از این تجربه، شکلگیری چند برند موفق را داشتهایم. برنامه «شش نقطه» بیش از ده سال است که روی آنتن حضور مستمر دارد و آیتم طنز «سجیل» نیز که با همکاری امیر توسلی تولید شد، توانست بازخوردهای بسیار خوبی دریافت کند و حتی مورد تقدیر نهادهای نظارتی قرار بگیرد. رادیو صنا سومین پروژهای است که امیدوارم به یک برند ماندگار و اثرگذار در حوزه جامعه نابینایان تبدیل شود. آذر ماسوله در پاسخ به این پرسش که چه کسانی نقش مؤثری در پیشبرد این پروژه داشتند، بیان کرد: واقعیت این است که هیچ پروژه رسانهای موفقی حاصل تلاش یک نفر نیست. آقای شادکام نقش بسیار مهمی در هموار کردن مسیر و تسریع روند اجرای کار داشتند. خانم واحدی نیز مانند همیشه در کنار ما بودند و حمایتهای ارزشمندی انجام دادند. همچنین از امیر سرمدی، امیر سپهری، خانم عزتور و امیر توسلی باید نام ببرم که در تمام مراحل همراه و پشتیبان این پروژه بودهاند. وی در پایان افزود: امیدوارم رادیو صنا به پایگاهی برای آموزش، تجربهاندوزی و فعالیت حرفهای نابینایان در حوزه رسانه تبدیل شود. ما به دنبال این هستیم که نسل جدیدی از برنامهسازان، گویندگان، تهیهکنندگان و فعالان رسانهای نابینا را تربیت کنیم. مسیر آسانی نیست و طبیعتاً با چالشها و مشکلات مختلفی روبهرو خواهیم شد، اما تجربه نشان داده است که با کار تیمی، تخصص و پشتکار میتوان از این موانع عبور کرد. آرزوی من این است که رادیو صنا در آینده به نامی ماندگار و افتخارآفرین برای جامعه نابینایان ایران تبدیل شود.