چالش های والدین نابینا با فرزندانشان در دوران نوجوانی

نویسنده: فاطمه جوادیان: کارشناس نابینایان  آموزش و پرورش استثنایی گیلان

همراهان عزیز! دوران نوجوانی یکی از پیچیده ترین دوران های تحول انسان است. دوران گذار از کودکی به جوانی. دورانی که استخوان ها رشد می کنند؛ بچه ها به جنس مخالف تمایل دارند. دورانی که در آن دخترها دوره پردرد عادت ماهانه را تجربه می کنند. دردهایی که موجبات فشار  های عصبی را فراهم می کند. دوره ای که تا سال ها در آن، بیش از هر زمان دیگری آنها را به توجه، محبت و مهربانی نیازمند می دارد. از سویی دیگر پسرها با ظاهر شدن تغییرات فیزیکی از درون خود را بالغ می دانند و برای تحقق تمایلات خود تلاش می کنند؛ در حالی که از سوی بزرگ ترها همچنان به عنوان فردی نابالغ مخاطب واقع می شوند.

خوب است پای صحبت دوستانمان بنشینیم تا ببینیم آنها علیرغم مسئله نابینایی چگونه توانسته اند فرزندانشان را در این مسیر پر از بحران همراهی کنند.

در این شماره علاوه بر الهام و پروانه دو تن از همراهان قدیمی و صمیمی ستون زندگی با معصومه نیز همراه خواهیم بود.

معصومه حدوداً سی سال است که با همسر نابینایش ازدواج کرده و همواره تلاش کرده راهنمای مناسبی برای دوستان خود در مسیر زندگی باشد. آن ها دو فرزند دختر دارند.

معصومه: «به عنوان مقدمه باید بگویم مبحث خوبی را انتخاب کردید. امیدوارم بهتر اطلاع رسانی شود تا بیشتر از تجربیات یکدیگر استفاده کنیم. همه ما کامل نیستیم. »

نوع برخورد: دوره نوجوانی دوره بسیار حساسی است. بچه ها نسبت به خود، خانواده، ارتباط با اجتماع، ارتباط والدین و مدرسه با یکدیگر حساسیت  های بیش از حدی دارند. توجهشان به خود و خانواده شدید است تا زمانی که خودشان را پیدا کنند و شخصیتشان شکل بگیرد. در این میان، بچه هایی  که پدر و مادر آسیب دیده دارند، به مراتب، با چالش  های بیشتری مواجه هستند. به نظر من، برای این که بتوانیم با مشکلات فرزند نوجوانمان بهترین برخورد را داشته باشیم، بهتر است از ابتدا نوع برخوردمان با او عادی و درست باشد تا وقتی به دوره نوجوانی وارد می شود با یک فاجعه مواجه نباشد. می گویم از ابتدا یعنی از همان دوره نوزادی. از زمانی که چهار دست و پا راه می رود؛ نوپا می شود؛ به پیش دبستانی می رود؛ اگر در تمام این موارد برخورد های ما عادی باشد، در نوجوانی با مشکلات کمتری مواجه هستیم.

برخی از والدین مشکلات ناشی از نابینایی خود را یا با کودکان خود و یا در حضور آنها با دوستان خود مطرح می کنند؛ یا از اولیای مدرسه توجه بیش از حدی را برای فرزندشان طلب می کنند. وقتی ما به این شکل خطی دور خودمان می کشیم و خود را در پرانتزی به نام استثنایی قرار می دهیم، فرزندمان متوجه این تفاوت و فرق داشتن می شود که در نوجوانی چرا های بسیاری علاوه بر مسائل نوجوانی ذهن او را مشغول می کند که او را به دردسر می اندازد. »

کمک گرفتن: «ما به عنوان فرد نابینا در بسیاری از مسائل نیاز به کمک داریم اما هرگز طوری برخورد نکردیم که فرزندانمان احساس عجز و ناتوانی را در ما ببینند. اگر هم از بچه ها کمک می گرفتیم این طور برایشان توضیح می دادیم که هر کس به گونه ای در اداره زندگی احتیاج به کمک دارد. یکی از مواردی که الآن به خاطر دارم این است که فرزندان من در مدرسه با تکیه بر دانش و نظارت ما، سخت ترین نقش را در انجام کار گروهی بر عهده می گرفتند. بچه ها به طور مستقل کارها را انجام می دادند؛ ما هم آنها را راهنمایی می کردیم و در صورت لزوم مستقیم یا غیر مستقیم از سایرین کمک می گرفتیم. هرگز این اتفاق نیفتاد که اولیای مدرسه ما و بچه های مان را از سایر دانش آموزان و والدینشان جدا کنند. چرا که همین جداسازی موجبات ناراحتی بچه ها را فراهم می کند. هرجا که لازم بود از مشاوران مدرسه کمک می گرفتیم.

یکی از مهمترین نکاتی که به نظرم می رسد دوستی مادر و پدر با دختر نوجوان است. دخترهایم تمام مسائل جسمی و روحی خود را به راحتی با من در میان می گذاشتند. از طرفی، پدرشان به عنوان یک دوست از جنس مخالف می توانست بسیاری از خلأ های عاطفی بچه ها را پوشش دهد. من معتقدم فرزند نوجوان ما هرگز نباید فکر کند مسئولیت والدین نابینای خود را بر عهده دارد. وقتی با او رفیق باشیم، اگر زمانی از او کمک بگیریم، او مثل یک رفیق در کنار ما خواهد بود و از این بودن لذت خواهد برد. ممکن است دوستان بچه  های ما به والدین خود کمک کنند اما این کمک ها برای آنها ایجاد مسئولیت نمی کند. ما می توانیم امور روزمره را به گونه ای دیگر مدیریت کنیم. طوری که از کسی غیر از بچه ها کمک بگیریم. ما والدین آنها هستیم در هر شرایطی. این ما هستیم که باید به آنها کمک کنیم نه آنها به ما.

نگاه مردم: «من هرگز نابینایی ام را انکار نکرده ام ولی هیچ وقت نابینایی را در روزمرگی ها پررنگ نکردم. هر مسئله ای را به نابینایی ربط ندادم. به هر دلیلی از جمله من نابینا هستم استفاده نکردم. تا این که این مسئله کم کم به حاشیه رفت و آن چه باقی ماند مادر بودن و انسان بودنم بود. و این که محدودیت برای همه وجود دارد؛ هر کس به نوعی.

رفتار خیلی مؤثر است. چهره به چهره با او صحبت کنیم. تا او بتواند علائم مختلف چهره ما را یاد بگیرد و بشناسد. پوشش ما باید مناسب باشد. لباس  های مرتب و اتو شده استفاده کنیم. هرگز بچه  های ما با لباس نامرتب به مدرسه نرفتند. همیشه برایشان غذای خانگی به عنوان تغذیه می گذاشتم. هر کاری کنیم، توجه افراد به فرزند من بیشتر است. نمی توانیم در این مورد کاری کنیم اما اگر رفتار ما درست باشد، این توجه منطقی تر خواهد بود و او کمتر آسیب می بیند. وقتی او مرا باور کند، توجه دیگران او را آزار نمی دهد.

الهام: «پسرم دوران نوجوانی را پشت سر گذاشته و دخترم به تازگی وارد این دوران سخت شده. یکی از مواردی که در مورد پسرم دچار چالش بودم، نحوه صحبت کردن و لحن برخورد بود. به عنوان مثال، بچه ها در سن بلوغ بیشتر باید نکات بهداشتی را رعایت کنند؛ اما به هر دلیلی ممکن است این نکات را آن طور که ما می خواهیم، رعایت نکنند. مادرها مجبور می شوند بیشتر تذکر بدهند و درست همین جاست که ارتباط دچار چالش می شود. در این مسیر به نتیجه رسیدم که بچه ها در دوران نوجوانی به راحتی پذیرای تذکر و نصیحت نیستند و فقط رفتار های دوستانه است که کمک می کند این دوران با تنش  های کمتری سپری شود. حالا در مورد دخترم این چالش را کمتر احساس می کنم. اول به دلیل تجربه ای که به دست آوردم و دوم به این دلیل که دخترها در بسیاری موارد به مادرشان احساس نزدیکی بیشتری دارند.

در مورد مسأله نابینایی مشکلی باهم نداشتیم؛ چرا که از وقتی چشم باز کرده بود، آنچه دیده بود، جدیت مادرانه من بود. به همین دلیل هم اگر با جمله یا کلمه ای نامناسب در مورد شرایط من از طرف هم سالانش مواجه می شد، با آن ها برخورد قاطعانه ای داشت.

راستش را بخواهید، ما در این دوران بیشتر به فکر حل مسأله میان خودمان هستیم. اختلاف نظرهایی که میان هر والد و فرزند نوجوانش پیش می آید. مثل انتخاب رشته، شغل، تصمیم گیری برای آینده و…. این است که نابینایی دیگر به حاشیه رفته و مانند یک ویژگی در خانواده پذیرفته شده است.»

پروانه: «من دو پسر دارم. شرایطی که جامعه برای دخترها و پسرها ایجاد می کند، کاملاً با یکدیگر متفاوت است. به این گونه که آزادی ها در مورد پسرها از نظر عرف و شرع راحت تر پذیرفته می شود. شخصیت بچه ها در دوره ابتدایی در حال شکل گرفتن است. بچه  های من در این دوران به همراه پدرشان به مدرسه می رفتند و بعد از مدرسه هم در اداره کنار پدرشان به انجام تکالیفشان مشغول می شدند. آن ها بیشتر اوقات خود را در این دوران حساس شکل پذیری، با پدرشان سپری می کردند. همین مسئله سبب شد تا بچه ها به پدرشان بسیار نزدیک و با او بسیار راحت باشند و سؤال  های خود را در زمینه  های مختلف از او بپرسند.

بچه ها شخصیت  های متفاوتی دارند. ممکن است در یک خانواده هم شخصیت بچه ها با هم فرق داشته باشد. پسر اولم خیلی پاستوریزه بود؛ دست از پا خطا نمی کرد. پسر دومم اما یک پسر عادی بود که شیطنت  های پسر های امروزی را داشت. بچه ها کار های شان را با پدرشان در میان می گذاشتند. گاهی وقت ها ممکن بود کار آنها خلاف عقیده پدرشان باشد اما چون از پدرشان همراهی و توجه لازم را دریافت می کردند، چنانچه پدرشان می گفت به نظر من این کار را نکنی بهتر است، واقعاً آن کار را انجام نمی دادند. آن ها می دانستند که پدرشان به رعایت اصول اخلاقی بسیار پای بند است. گاهی وقتها پیش می آمد که از من می خواستند نظرم را در مورد دوست جدیدی که پیدا کرده اند به آنها بگویم. خصوصاً اگر این دوست از جنس مخالف بود. آن ها نسبت به تجارب من و پدرشان اعتماد داشتند.»

او در پایان صحبت هایش، در نهایت تواضع و قدرشناسی می گوید: «کنترل پسرها با توجه به این همه آزادی که از سوی جامعه به آنها داده شده، اصلاً کار ساده ای نیست. اگر بچه های ما این دوران را به سلامت پشت سر گذاشتند، حاصل همراهی، راهنمایی و قاطعیت پدرشان بوده است.»

ما نیز قدر شناسانه از دوستان عزیزمان سپاسگزاریم که سخاوت مندانه تجربیات خود را در اختیار ما گذاشتند تا انعکاس آن در جامعه راه گشای زندگی افراد بیشتری باشد.

در شماره بعد به معیار هایی  می پردازیم که می بایست در زمان انتخاب خانه مورد توجه افراد نابینا قرار گیرد.

روز هایتان پر از شوق زندگی

منبع: ماهنامه ی مانا.h

توسط شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 − دوازده =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *