نابینایان حق ندارند شیکپوش باشند. مردم با نچ نچ کردن هایشان، با حرف هایشان، همه لذت زندگی را از آدم می گیرند

مگر می‌شود آدمی به‌ ظاهر و سر و ریختش برسد و دیگران بپرسند چرا؟ اما خیلی‌ها با الهام، مرضیه، آزاده و ناصر و دیگرانی که دچار نوعی معلولیت هستند، همین رفتارهای غیر معمول را کرده‌اند و آنها بارها با همین سؤال‌ها مواجه شده‌اند.

«هیچوقت شده وقتی عینک‌تان را پاک می‌کنید، کسی با تعجب بپرسد چرا این کار را می‌کنی؟ شده موهایتان را رنگ کنید، شانه بزنید و دورو بری‌ها با تعجب بپرسند، چرا؟ اصلاً پیش آمده یک لباس مرتب بپوشید و به خودتان برسید و دور و بری‌هایتان با چشم‌های گرد شده نگاهتان کنند؟ شاید این سؤال‌ها برایتان غیر معمول و عجیب به‌ نظر برسد. شاید بگویید مگر می‌شود آدمی به‌ ظاهر و سر‌ و‌ ریختش برسد و دیگران بپرسند چرا؟ اما خیلی‌ها با الهام، مرضیه، آزاده و ناصر و دیگرانی که دچار نوعی معلولیت هستند، همین رفتارهای غیر معمول را کرده‌اند و آنها بارها با همین سؤال‌ها مواجه شده‌اند. با نگاه‌های پر از قضاوت مردم که گاه از صدها پرسش هم بدتر است؛ با اظهار نظرهایی که آنها را رنجانده و آزار داده. اصلاً بیایید بنشینیم پای حرف‌های خودشان.

الهام اسدی نابینای مادرزاد است. او همیشه به ظاهر و لباس پوشیدنش اهمیت می‌دهد. قشنگ و با دقت زیاد لباس می‌پوشد. درباره رنگ و مدل لباس‌ها از دوستانش سؤال می‌کند و لباس‌هایش را به قول امروزی‌ها همیشه ست می‌کند: «وقتی به‌ عنوان یک فرد نابینا آرایشگاه می‌روم مردم تعجب می‌کنند. می‌پرسند تو که خودت را نمی‌بینی چرا زیبایی برایت مهم است. حالا شاید برایشان کوتاه کردن مو و اینها کمتر مسأله باشد اما آرایش کردن ما واقعاً برایشان خیلی عجیب است.»

الهام تجربه‌های زیادی برای تعریف کردن دارد، مثل زمانی که به آرایشگاه رفت و خانم آرایشگر ابروهایش را برداشت و بعد با لحنی پر از دلسوزی خطاب به او گفت، آخی ببین زبون بسته چقدر صورتش باز شد. الهام این خاطره را با خنده برایم تعریف می‌کند: «فکر می‌کرد چون چشمانم نمی‌بیند نباید به سر و صورت و زیبایی‌ام هم اهمیت بدهم. هر وقت درباره رنگ و مدل لباس‌ها هم اظهار نظر می‌کنم مردم خیلی تعجب می‌کنند.»

الهام برخی خانواده‌ها را هم در ساختن چنین نگرشی مقصر می‌داند: «متأسفانه برخی خانواده‌ها که فرزند دارای معلولیت و فرزند سالم دارند، فرزند معلول‌شان را از نظر استاندارد لباس و زیبایی پایین‌تر از بچه‌های دیگر خانواده نگه می‌دارند و برایشان مهم نیست آن بچه لباس قشنگی بپوشد یا همیشه تمیز و زیبا باشد. گاهی که با آنها حرف زده‌ام، گفته‌اند برای افراد جامعه هم مهم نیست که بچه ما چطور به‌ نظر برسند. می‌گویند بچه‌ات معلول است دیگر.»

الهام در حوزه حقوق معلولان هم فعالیت می‌کند: «مشکل ما فقط نگاه‌های جامعه نیست، خیلی از بچه‌ها که معلولیت جسمی دارند برای خریدن یک لباس هم کم دردسر ندارند. معمولاً محل‌های زیبایی‌سازی، مناسب‌سازی نشده یا اتاق پرو مناسبی وجود ندارد یا لباس‌ها طوری نیست که آنها راحت بتوانند انتخاب کنند که همه این‌ها هم به نگرش جامعه برمی‌گردد؛ این که فکر می‌کنند معلولان اساساً نیازی به انتخاب لباس متنوع ندارند. بچه‌های دارای معلولیت ذهنی انگ و تعصب بیشتری را هم تحمل می‌کنند؛ چرا که اغلب فکر می‌کنند این آدم‌ها اهمیتی به شکل و ظاهرشان نمی‌دهند.»

مرضیه ابراهیمی به‌ خاطر اسیدپاشی بینایی یکی از چشمانش را از دست داده و نیمی از صورتش سوخته. او هم بعد از این حادثه از این اظهار نظرها زیاد شنیده: «با نگاه‌ها و نچ‌نچ کردن‌هایشان، با حرف‌هایشان، گاهی همه لذت زندگی را از آدم می‌گیرند. هر آدمی با معلولیت، با سوختگی در صورت و هر تفاوتی در ظاهر با دیگران، حق زندگی و لذت بردن دارد. هر آدمی مفهوم زیبایی را به نوعی لمس می‌کند اما ما با یک جمله می‌توانیم تمام شخصیت یک فرد معلول را زیر سؤال ببریم. بارها از کنار من گذشته‌اند و گفته آخی… چند وقت پیش وقتی داشتم موهایم را کوتاه می‌کردم شنیدم که چند نفر گفتند این که دیگه…»

مرضیه جمله‌اش را تمام نمی‌کند. دختری که بعد از حادثه تلخ اسیدپاشی، زیبا لباس می‌پوشد و همیشه آراسته در مجامع عمومی حاضر می‌شود: «جامعه ما تفاوت‌ها را به سختی درک می‌کند و می‌پذیرد. کاش از کودکی به بچه‌هایمان این تفاوت‌ها را آموزش بدهیم. من بارها دیده‌ام مادری که خودش با این تفاوت‌ها درست برخورد نمی‌کند، کودکش هم همان قدر بهت زده است. ما باید یاد بگیریم آدم‌ها با هر صورت و شکل و ظاهری چه نابینا و چه ناشنوا و چه معلول و چه سوخته، حق دارند زیبا باشند.»

آزاده چقا، معلولیت شدید جسمی و حرکتی دارد. یک سالی هست در حوزه مدلینگ افراد دارای معلولیت فعالیت می‌کند. او می‌گوید: «بعد از بیماری سه سال خودم را توی خانه حبس کردم. اوایل بیماری، بد راه می‌رفتم و بعد هم ویلچرنشین شدم. حاضر نبودم مردم نگاهم کنند یا درباره‌ام حرف بزنند. اما با آینه دوباره خودم را شناختم؛ این که وقتی به خودت می‌رسی چقدر حس خوبی داری. صورت قشنگی دارم و قبل از معلولیتم هم بارها درباره زیبایی‌ام شنیده بودم. هر بار به خودم بیشتر می‌رسیدم، مردم را متعجب‌تر می‌دیدم اما اهمیتی ندادم و همین باعث شد وارد کار مدلینگ هم بشوم. الان خیلی‌ها که مرا می‌بینند به خودباوری می‌رسند. مثلاً کسی را می‌شناختم که از معلولیتش خجالت می‌کشید اما وقتی من را دید، بهتر شد و این روزها دانشگاه هم می‌رود.»

آزاده برایم می‌گوید تصور مردم از یک معلول روی ویلچر یک آدم بد لباس است. او آن روزی را از یاد نمی‌برد که مردی تا از راه دور او را دید پولی برای کمک درآورد اما وقتی سر و وضعش را دید عذرخواهی کرد: «انگار مردم اول ویلچر ما را می‌بینند تا خود ما را. تازه وقتی خیلی هم زیبایی، از کنارت رد می‌شوند و می‌گویند آخی بمیرم چقدر هم خوشگل است یا می‌گویند وای چرا این بلاها سر دختر به این خوشگلی آمده؟ این جملات واقعاً آزاردهنده است.»

ناصرسرگران نابیناست. او هم می‌گوید: «این ابراز تعجب درباره زیبایی معلولان فقط مختص به خانم‌ها نیست. همین چند روز پیش دوستی از من پرسید ما که سالمیم و خوش‌تیپ می‌گردیم، انعکاسش را در نگاه دیگران می‌بینیم اما شما چرا به خودتان می‌رسید؟ جواب دادم ما هم وقتی وارد محیطی می‌شویم و مرتبیم حس خوب را از دیگران می‌گیریم. یعنی بخشی از زیبایی هم این است؛ دیدن اثر زیبایی روی دیگران.»

مهدی فردیان، جامعه‌شناس نابینا هم می‌گوید: «بارها وقتی عینکم را پاک می‌کنم این را می‌شنوم که وقتی تو نمی‌بینی دیگر چرا عینکت را پاک می‌کنی؟ جواب می‌دهم چرا یک مغازه‌‌دار ویترینش را تمیز می‌کند؟ چرا ماشین‌تان را می‌شویید؟ درباره نابینایی خیلی‌ها فکر می‌کنند چون فرد خودش را نمی‌بیند، نباید برایش زیبایی هم مهم باشد. زیمل و مید از جامعه‌شناسان بنام درباره این مقوله کار کرده‌اند؛ این که «من» هر آدمی، توسط جامعه‌اش ساخته می‌شود. من هم به‌ عنوان یک فرد دارای معلولیت خودم را در آینه جامعه می‌بینم و می‌شناسم. پس تصویر خودم را از بیرون و جامعه می‌گیرم.»

این جامعه‌شناس تأکید می‌کند: «تصویری که صداوسیما از یک ایرانی ساخته، یک فرد سالم است که در شمال شهر و در یک ویلا زندگی می‌کند. در حالی که می‌دانیم تصویر همه ایرانی‌ها این‌گونه نیست. شما می‌توانید یک ایرانی باشید که شمال شهری نیست و در یک خانه کوچک زندگی کنید و دارای معلولیت باشید. این تصاویر مشابه و این یکپارچه‌سازی‌ها و نپذیرفتن تفاوت‌هاست که این روزها عمل بینی و جراحی را هم در ایران این همه گسترش داده و این که ما می‌خواهیم همه شبیه هم باشیم. درباره معلولیت هم همین اتفاق افتاده. تفاوت‌ها را نمی‌پذیریم و برای همین از زیبایی یک فرد معلول تعجب می‌کنیم و زنان دارای معلولیت از این نگاه ضربه بیشتری می‌خورند. شاید برای همین است که ۸۰ درصد زنان نابینا ازدواج نمی‌کنند چون فکر می‌کنند زیبا نیستند.»

آیا باز هم اگر در آرایشگاه یک نابینا دیدید، در گوش بغل‌دستی‌تان آرام پچ‌پچ خواهید کرد که یک نابینا چرا به آرایشگاه آمده؟

منبع: روزنامه ایران

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در اهم اخبار نابینایان در رسانه های داخلی., گزارش, گفت و گو ارسال و , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × 5 =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *