نویسنده: رقیه شفیعی
منبع: چهل و نهمین شماره ی ماهنامه ی نسل مانا
با سلام به خوانندگان نسل مانا و همراهان سرویس کتاب خوان؛
این ماه به سراغ یکی از پلتفرم های اختصاصی مطالعه برای نابینایان رفته ایم که توسط خود نابینایان و ویژه آنان شکل گرفته و آغاز به کار کرده است. در این گزارش، ابتدا به معرفی کتابخانه می پردازیم و سپس نحوه کار با آن را توضیح خواهیم داد.
کتابخانه برلین از سال ۲۰۰۱ میلادی فعالیت خود را آغاز کرد. هدف اصلی آن، فراهم کردن دسترسی به منابع فارسی برای نابینایان فارسی زبان در کشورهای مختلف بود؛ زیرا بسیاری از آنان به زبان کشور محل اقامت خود تسلط کامل ندارند و نمی توانند از همه منابع موجود بهره ببرند؛ بنابراین، دسترسی به منابع فارسی برایشان ضروری به نظر می رسید.
آقای علی تینای تهرانی از همکاران مؤسسه کوب پیشنهاد داد که این کار به صورت یک پروژه مستقل اجرا شود؛ با این تضمین که هیچ هزینه ای برای مؤسسه کوب در بر نداشته باشد.
در ابتدا، از کتاب های صوتی ضبط شده موجود نزد دوستان و همکاران استفاده شد. شرط بهره برداری، ارائه کارت معلولیت توسط نابینایان بود.
در ادامه، کتابخانه به جمع آوری آثار از مراکز تخصصی ضبط کتاب برای نابینایان پرداخت. از سال ۲۰۱۰، خدمات به صورت اینترنتی ارائه شد و خود مؤسسه کتابخانه برلین مسئولیت ضبط کتاب های فارسی را بر عهده گرفت. برای این منظور، از کتاب ها و گویندگان داخل ایران استفاده می شد و سالانه حدود سه هزار ساعت کتاب صوتی به آرشیو اضافه می گردید.
هرچند هدف اصلی، خدمت به نابینایان فارسی زبان خارج از ایران بود، اما نابینایان داخل ایران نیز از این پلتفرم به عنوان نخستین کتابخانه مجازی ویژه نابینایان بهره مند شدند.
تولید کتاب های صوتی در کتابخانه برلین تا سال ۲۰۲۱ به طور مداوم ادامه داشت. در سال های اخیر، به دلایل مختلف، این روند کاهش یافته است. با این حال، تمامی کتاب های تولیدشده از ابتدا و همچنین آثار گردآوری شده از مراکز دیگر همچنان در دسترس کاربران قرار دارد و افرادی که به دنبال منابع مطالعه هستند، می توانند از آن ها استفاده کنند.
در ادامه، برای علاقه مندان به بازدید از منابع یا انتخاب کتاب برای مطالعه، راهنمای گام به گام استفاده از پلتفرم کتابخانه برلین ارائه خواهد شد:
۱. ابتدا نرم افزار FlashFXP را از منبع معتبر دانلود نمایید.
۲. فایل دانلودشده را از حالت فشرده (ZIP) استخراج کنید.
۳. اتصال اینترنت خود را قطع نمایید و سپس فایل Setup را اجرا کرده و برنامه را نصب کنید.
۴. پس از اتمام نصب، فایل اجرایی برنامه را ببندید. اگر مطمئن نیستید که برنامه کاملاً بسته شده است، کلیدهای ترکیبی Ctrl + Shift + Escape را فشار دهید تا Task Manager باز شود. در فهرست فرایندها، FlashFXP را پیدا کرده و گزینه End Task را انتخاب نمایید.
۵. از داخل پوشه فایل دانلودشده، پوشه Crack یا Patch را باز کنید و فایل Patch را کپی نمایید.
۶. به محل نصب برنامه مراجعه کنید و فایل کپی شده را در آنجا جای گذاری (Paste) نمایید. برای دسترسی سریع به محل نصب، می توانید روی میان بر برنامه در دسکتاپ راست کلیک کرده و گزینه Open File Location را انتخاب نمایید.
۷. فایل Patch را در محل نصب اجرا کنید تا فرآیند کرک نرم افزار انجام شود.
۸. در نهایت، از داخل پوشه Patch، فایل ReadMe. xt را باز کنید. به پایین فایل بروید تا به بخش زیر برسید:
——– FlashFXP Registration Data START ——–
تمام محتوای پس از این خط تا انتهای بخش مربوطه را کپی نمایید.
۹. نرم افزار FlashFXP را اجرا کنید، گزینه Registration را انتخاب نمایید و سپس از گزینه Paste from Clipboard) که با کلید Tab قابل دسترسی است) برای جای گذاری اطلاعات کپی شده استفاده کنید. در نهایت، دکمه OK را بزنید تا نرم افزار به صورت دائمی فعال شود.
راهنمای استفاده از نرم افزار FlashFXP برای دانلود و آپلود:
برای استفاده از FlashFXP به منظور دانلود یا آپلود فایل، ابتدا باید آدرس FTP سرور مورد نظر، همراه با نام کاربری (Username) و رمز عبور (Password) آن را در اختیار داشته باشید.
به عنوان مثال، برای اتصال به کتابخانه برلین:
۱. نرم افزار FlashFXP را اجرا کنید و کلید F8 را فشار دهید تا پنجره Quick Connect باز شود.
۲. در فیلد Address، آدرس سرور را وارد نمایید:
kub.dyndns.berlin
۳. با فشار دادن کلید Tab به فیلد Port برسید (به طور پیش فرض ۲۱ است و نیازی به تغییر ندارد).
۴. تب بعدی به فیلد Username می رسد؛ مقدار gast را وارد کنید.
۵. با تب بعدی به فیلد Password برسید و مقدار pabfb! را وارد نمایید.
۶. فیلدهای Remote Path و Proxy Server را بدون تغییر رد کنید.
۷. در نهایت، با تب به گزینه Connect برسید و کلید Enter را فشار دهید تا اتصال برقرار شود.
هشدار: توجه داشته باشید که این آدرس و یوزر و پسورد فقط مخصوص نا بینایان است و آن را در اختیار دیگر اقشار قرار ندهید تا حق اختصاصی نا بینایان دچار خدشه نگردد.
پس از برقرار شدن اتصال:
سمت چپ پنجره، محیط سیستم محلی (کامپیوتر شما) را نمایش می دهد که به طور پیش فرض پوشه Documents باز است. با کلید Backspace می توانید به سطوح بالاتر بروید و به درایو یا پوشه دلخواه خود دسترسی پیدا کنید.
با دو بار فشار دادن کلید Tab به بخش Remote Browser می رسید که محیط سرور متصل شده را نشان می دهد.
برای دانلود کتاب های صوتی از کتابخانه برلین:
۱. با کلیدهای جهت نما به پوشه audiobook برسید و کلید Enter را فشار دهید.
۲. به ترتیب پوشه های مورد نظر (مانند سال، ژانر و عنوان کتاب) را باز کنید تا به پوشه کتاب دلخواه برسید؛ برای مثال: (audiobook\2017\roman\soltankoshi).
۳. در داخل پوشه کتاب، کلید Application را فشار دهید، با کلیدهای جهت نما به گزینه Transfer برسید و کلید Enter را بزنید.
دانلود فایل ها آغاز خواهد شد و فایل ها در مسیری که قبلاً در سمت محلی انتخاب کرده اید، ذخیره می شوند.
نکات مهم:
در حین دانلود، امکان تغییر مسیر ذخیره سازی فایل وجود ندارد و فایل ها به ترتیب دانلود می شوند.
پس از اتمام دانلود تمام فایل ها، می توانید نرم افزار را ببندید.
نرم افزار از قابلیت Resume (ادامه دانلود یا آپلود در دفعات بعدی) پشتیبانی می کند.
نام کتاب ها به فینگلیش نوشته شده اند؛ چون جامعه هدف نا بینایان خارج از ایران بوده اند.
ذخیره سازی اطلاعات اتصال برای دفعات بعدی:
پس از فشار دادن F8، با دو یا سه بار Shift + Tab به بخش History برسید. با کلیدهای جهت نما، سرورهای ذخیره شده را مرور کنید. روی سرور دلخواه که قرار گرفتید، با دو بار Shift + Tab به گزینه Connect برسید و کلید Enter را فشار دهید تا مستقیماً متصل شوید.