دانشمندان توانایی دیدن حروف رسم شده روی مغز را به افراد نابینا بخشیدند

در آزمایشی جدید، افراد بینا و نابینا توانستند حروفی را ببینند که دانشمندان به کمک الکتریسیته روی مغز آن ها ترسیم می کردند.

دانشمندان مغز را با استفاده از الکترودهای کاشته شده روی سطح آن تحریک، الگوهایی از الکتریسیته را به مغز ارسال کردند و مغز را بر آن داشتند حروفی را ببیند که در آنجا نبودند. طبق این مطالعه که به تازگی در مجله ی Cell منتشر شده ، این آزمایش هم در افراد بینا و هم در شرکت کنندگان نابینایی جواب داد که بینایی خود را در بزرگ سالی از دست داده بودند. اگرچه این فناوری روزهای اول خود را می گذراند، دستگاه های کاشتنی می توانند به طور بالقوه در آینده برای تحریک مغز و تا حدودی بازگرداندن بینایی افراد استفاده شوند.

ایمپلنت های به کار رفته در مطالعه که با عنوان پروتزهای بینایی شناخته می شوند، روی قشر بینایی قرار داده شده و سپس طبق الگویی که تحریک شدند می توانند اشکالی را دنبال کنند که شرکت کنندگان سپس بتوانند آن ها را ببینند. نسخه های پیشرفته تر این ایمپلنت ها می توانند مشابه ایمپلنت های حلزون گوش کار کنند که اعصاب گوش داخلی را به مدد الکترودها برای کمک به تقویت توانایی شنوایی کاربر تحریک می کند. نویسندگان مقاله، مایکل ﺑﻮﺷﺎﻣﭗ، دانشمند علوم اعصاب و دکتر دانیل یوشور، جراح مغز و اعصاب، هر دو از کالج پزشکی بیلور هستند و در ایمیلی به وب سایت خبری لایوساینس گفتند: « نسخه ای اولیه از چنین دستگاهی می تواند تشخیص طرح  بیرونی اشکال تجربه شده را ممکن کند». مطالعه ی حاضر گامی کوچک برای تحقق چنین فناوری است.

دیدن ستاره ها

نویسندگان این مطالعه حروف را با تحریک مغز با جریان های الکتریکی ایجاد کردند و باعث شدند مغز فسفن هایی ایجاد کند. فسفن ها نقاط بسیار ریز نور هستند که مردم گاهی اوقات آن ها را بدون ورود نور واقعی به چشم می بینند. برخلاف نوری که از جسمی در اتاق منعکس و وارد چشم شما می شود، فسفن ها به عنوان تغییری ناگهانی در سیستم پردازش بینایی رخ می دهد. شما این نقاط نور را می بینید؛ حتی اگر آن ها درواقع در آنجا نباشند. برای مثال، ممکن است وقتی چشمان خود را در اتاقی تاریک می مالید، فسفن ها را دیده باشید؛ پدیده ای که به گفته ی نویسندگان، اغلب با عنوان «دیدن ستاره ها» توصیف می شود.

جان ﭘﺰارﯾﺲ، رئیس آزمایشگاه پروتزهای بینایی در بیمارستان عمومی ماساچوست و استادیار جراحی مغز و اعصاب در دانشگاه هاروارد گفت: ستاره هایی که وقتی چشمان خود را می مالید، ظاهر و به عنوان فسفن های مکانیکی شناخته می شوند، اولین بار آلکمایون، فیلسوف و فیزیولوژیست یونان باستان، توصیف کرده است.

ﭘﺰارﯾﺲ معتقد است قرن ها بعد، در سال ۱۷۵۵، چارلز لو روی، پزشک فرانسوی، کشف کرد تحریک مغز با استفاده از الکتریسیته می تواند حتی در افراد نابینا فسفن های واضحی تولید کند. به گفته ی ﭘﺰارﯾﺲ، در دهه ی ۱۹۶۰، دانشمندان کار با ایده ی پروتزهای بینایی را شروع کردند. آن ها الکترودها را در قشر بینایی کاشتند. قشر بینایی منطقه ای از مغز است که اطلاعات ورودی از چشم را پردازش می کند. هدف این دانشمندان تولید فسفن ها و قراردادن آن ها درکنارهم به شکل اشکالی منسجم بود. دانشمندان چنین فرض می کردند اگر آن ها چندین نقطه از قشر را تحریک کنند، چندین فسفن ظاهر خواهد شد و به طور خودکار مانند پیکسل های جداگانه روی صفحه ی کامپیوتر باهم ترکیب می شوند. ﺑﻮﺷﺎﻣﭗ و یوشور گفتند:

مغز درمقایسه با صفحه نمایش کامپیوتر بسیار پیچیده تر است و به دلایلی که هنوز آن ها را کاملا درک نمی کنیم، درواقع تولید اشکال تشخیص پذیر از ترکیبات فسفن ها بسیار دشوار است.

نویسندگان در مطالعه ی خود به همان مانع برخورد کردند؛ اما راهی برای دور زدن آن پیدا کردند.

نقاشی روی مغز

پژوهشگران مجموعه ای از الکترودها را روی قشر بینایی پنج شرکت کننده قرار دادند که سه نفر بینا و دو نفر نابینا بودند. به طور خاص، الکترودها روی منطقه ای از مغز  قرار داده شدند که به  V1 معروف است و در آن، اطلاعات از شبکیه ها برای پردازش اولیه هدایت می شود.

افراد بینای شرکت کننده در آزمایش، قبلا به عنوان بخشی از درمان صرع عمل جراحی و الکترودهایی در مغز آن ها کاشته شده بود. این الکترودها به منظور نظارت  بر فعالیت تشنج مغز آن ها طراحی شده بود. افراد نابینا در مطالعه ی جداگانه ای شرکت کرده بودند که پروتزهای بینایی را بررسی کرده بود و در آن زمان، الکترودهای کاشته شده ای در مغز خود داشتند.

منطقه ی V1 همچون نقشه ای کار می کند که در آن، مناطق مختلف نقشه به مناطق مختلف میدان بینایی ما مانند «بالا سمت راست» یا «پایین سمت چپ» مطابقت دارد. نویسندگان دریافتند اگر آن ها هربار یک الکترود را فعال کنند، شرکت کنندگان با اطمینان یک فسفن را می بینند که در منطقه ی پیش بینی شده ی آن ظاهر می شود. با این حال، اگر چندین الکترود به طور هم زمان روشن می شد، فسفن های انفرادی ظاهر می شدند؛ اما به صورت اشکال منسجم گرد هم نمی آمدند. بنابراین، آن ها استراتژی متفاوتی امتحان کردند. این پژوهشگران چنین فرض کردند با حرکت سریع جریان الکتریکی روی چندین الکترود می توانند الگوها را روی سطح مغز دنبال و اشکال تشخیص پذیر تولید کنند. نویسندگان می گویند مغز به طور منحصر به فرد برای تشخیص تغییرات محیط پیرامون ما تنظیم شده است؛ بنابراین، چنین استدلال کردند این ارگان باید الگویی از فسفن ها را دنبال کند که یکی پس از دیگری نشان داده می شوند. پیتر روﻟﻔﺴﻤﺎ، مدیر مؤسسه ی علوم اعصاب هلند ، در ایمیلی به لایوساینس گفت: ایمپلنت های حلزون گوش از استراتژی مشابهی برای ایجاد لحن های شنیداری متفاوت استفاده می کنند. فرض کنید الکترود ۱ ارتفاع صوت بلندتر و الکترود ۲ ارتفاع صوت پایین تری می دهد. با هدایت جریان الکتریکی از هر دو الکترود، می توانید ارتفاع صوت حد واسط بین دو الکترود ۱ و ۲ را به دست آورید.

نویسندگان این مطالعه دریافتند آن ها می توانند کار مشابهی در زمینه ی بینایی انجام دهند. آن ها توانستند فسفن هایی را میان دو مکان دو الکترود جداگانه تولید کنند؛ بنابراین، نقاط بین آن ها را متصل کردند. نویسندگان با استفاده از این تکنیک اشکال حروفی مانند W و S و Z را روی سطح V1 دنبال کردند. شکل ها باید وارونه و رو به عقب کشیده می شدند؛ یعنی همان وضعیتی است که اطلاعات بینایی معمولا از چشمان ما به قشر بینایی می رسد. درپایان، شرکت کنندگان مطالعه توانستند این اشکال را ببیند و آن ها را به دقت روی صفحه ای لمسی بازآفرینی کنند. ﺑﻮﺷﺎﻣﭗ و یوشور گفتند:

وقتی شرکت کنندگان در مطالعه شروع به دیدن حروفی کردند که در چشمان ذهن آن ها شکل می گرفت، فکر می کنم حداقل به اندازه ی ما و شاید هم بیشتر هیجان زده بودند.

نگاه به آینده

روﻟﻔسﻤﺎ همراه با مقاله ی جدید یادداشتی در مجله ی Cell منتشر کرده و در آن نوشته است:

قبل از آنکه پژوهش بتواند در پروتزهای بینایی سودمند به کار گرفته شود، مشکلات متعددی وجود دارد که باید بر آن ها غلبه کرد. در آینده، احتمالا پروتزهای بینایی حاوی هزاران الکترود خواهند بود؛ درحالی که در این مطالعه، تنها ده ها الکترود استفاده شد. علاوه بر این، الکترودها ممکن است به گونه ای طراحی شوند که به قشر مغز نفوذ کنند؛ به طوری که انتهای الکترودها به نورون هایی نزدیک تر باشد که چند صد میکرون پایین تر از قشر قرار دارند.

ﭘﺰارﯾﺲ گفت الکترودهایی که به مغز نفوذ می کنند، فسفن های دقیق تر با میدان های الکتریکی ضعیف تر از چیزی تولید می کنند که درمورد الکترودهای قرارگرفته روی سطح مغز نیاز است. الکترودهای سطحی از میدان های الکتریکی قوی برای رسیدن به سلول های مغز در بافت استفاده می کنند که گاهی موجب تحریک هم زمان سلول های نزدیک یا سلول هایی می شود که با هم هم پوشانی دارند. روﻟﻔﺴﻤﺎ معتقد است برای اینکه پروتزهای بینایی نتیجه بخش باشد، باید الکترودهای جدیدی اختراع شوند که برای مدت طولانی با بافت مغز سازگار بماند. او می گوید: «الکترودهای فعلی که وارد مغز می شوند، موجب آسیب می شوند و طولانی مدت کار نمی کنند».

برای برخی بیماران الکترودهای سطحی بسته  به خطرهای همراه با کاشت عمیق تر الکترودها در مغز ممکن است بهترین گزینه باشد. به گفته ی روﻟﻔﺴﻤﺎ، نابینایی علت های بسیار مختلفی دارد و ممکن است برخی بیماران از الکترودهای کاشته شده در عمق مغز و برخی دیگر از الکترودهای سطحی و گروهی دیگر از پروتزهای کاشته شده درون شبکیه ی چشم ازطریق جراحی بیشترین سود را ببرند. ﺑﻮﺷـﺎﻣﭗ و یوشور گفتند: «مهم تر از همه، برای اینکه وسایل پروتز بینایی واقعا برای افراد نابینا مفید باشند، باید کیفیت زندگی را بهبود بخشند». این بدان معنا است که فراتر از بهینه سازی الکترودهای فیزیکی و نحوه ی عمل آن ها، دانشمندان باید نرم افزار مطمئنی طراحی کنند که به فیلترکردن و پردازش اطلاعات بینایی برای کاربر کمک کند. پس از مونتاژ، سیستم کامل باید به اندازه ی کافی مفید باشد که مردم واقعا از آن استفاده کنند. ﭘﺰارﯾﺲ درباره ی پروتزهای بینایی گفت: اساسا یکی از نکاتی که باید مدنظر قرار دهیم، آن است که نابینایی وضعیت تهدیدکننده ی زندگی نیست؛ بنابراین، خطر های همراه با آن دربرابر مزیت های کافی آن باید به توازن برسد.

منبع: زومیت.

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در آخرین اخبار نابینایان در رسانه های جهان, آرشیو اخبار, اخبار, اخبار فن آوری ویژه ی نابینایان, اهم اخبار نابینایان در رسانه های داخلی., دسترس پذیری, نرم افزار ارسال و , , , , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده − 5 =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *