چگونه به یک فرد معلول کمک کنیم

«گاهی در مورد ما طوری حرف می‌زنند انگار شیء هستیم. یک بار برای یک کار اداری به سازمانی رفته بودم، کارمند به شخص همراه من گفت این را یک جا بنشون و برو کارهاش را انجام بده. این بنده خدا را دیگه نمی‌خواد ببری! آدم‌ها نمی‌دانند این طوری و با این حرف‌ها کمکی نمی‌کنند بلکه بیشتر ناراحت‌مان می‌کنند.»

 اینها حرف‌های الهام یوسفیان، نابینا و فعال حقوق افراد دارای معلولیت است. می‌گوید گاهی افراد به قصد کمک به آنها بیشتر آزار می‌رسانند. مثل زمانی که آنها را «این» صدا می‌زنند یا خطاب به همراه‌شان سخن می‌گویند.

 نمی‌دانم شما جزو کدام دسته هستید؛ آنهایی که تا فرد دارای معلولیتی را در خیابان می‌بینید سریع برای کمک به سمتش می‌دوید یا ترجیح می‌دهید اساساً آنها را نادیده بگیرید. اگر جزو افرادی هستید که دلتان برای کمک به این افراد می‌تپد بد نیست پای حرف‌های‌شان بنشینید، چون کمک کردن به آنها هم قواعدی دارد که بیشتر ما درباره‌اش کم می‌دانیم. اگر هم جزو افرادی هستید که آدم‌های متفاوت با خودتان را نادیده می‌گیرید باز هم توصیه می‌کنم این گزارش را بخوانید.

 الهام یوسفیان که سال‌هاست در حوزه افراد دارای معلولیت کار کرده، می‌گوید: «بعضی آدم‌ها موقع کمک به ما دست و پای‌شان را گم می‌کنند و استرس و اضطراب می‌گیرند. گاهی یک آدمی می‌دود تا در را برای من باز کند و این بیشتر حالم را بد می‌کند. این نوع کمک کردن بیشتر به‌خاطر اضطراب و استرس خودشان است نه اینکه فکر کنند ما در معرض خطریم.»

 الهام دلیل این  همه دستپاچگی و رفتارهای نامناسب را آموزش ندیدن می‌داند: «اولاً در مهدکودک‌ها و مدرسه‌ها باید این موارد آموزش داده شود. ما خیلی امیدی نداریم دولت کاری کند یا در صداوسیما به مردم آموزش بدهند، اما کاش این اتفاق می‌افتاد. اگر ما تأکیدمان روی آموزش فراگیر است، برای همین موارد است؛ اینکه بچه‌های دارای معلولیت در کنار سایر بچه‌ها و در یک مدرسه درس بخوانند. چون اگر کسی در مدرسه با یک نابینا، ناشنوا یا یک معلول جسمی همکلاسی باشد، دیگر آنقدر کمک کردن برایش سخت نمی‌شود چون تجربه‌اش را داشته. پس تا جایی که ممکن است، باید سعی کنیم امکان برخورد و تعامل را در سنین پایین‌تر فراهم کنیم.»

 خانه‌نشینی با رفتار نامناسب

آزاده چقا، معلولیت جسمی- حرکتی شدید دارد و چند سالی است روی ویلچر می‌نشیند و می‌گوید برای او که به معلولیتش عادت کرده شاید تحمل برخی رفتارها راحت‌تر باشد اما برای همه بویژه آنها که بتازگی دچار معلولیت شده‌اند این طور نیست و یک رفتار نامناسب می‌تواند فرد را برای همیشه خانه نشین کند: «تا ما را می‌بینند، می‌گویند خدایا شکرت یا الهی خدا شفایت بدهد. شاید خودشان ندانند اما این جمله‌ها بشدت آزاردهنده است و برای کسی که تازه می‌خواهد خودش را به ویلچر عادت بدهد این جمله‌ها خیلی سنگین‌ است.»

 او می‌گوید خیلی از مردم دوست دارند به یک فرد روی ویلچر کمک کنند و مثلاً تا من را می‌بینند می‌دوند و ویلچرم را هل می‌دهند درحالی که ویلچر من برقی است یا مثلاً می‌گویند خیالت راحت ویلچرت را دارم می‌برم درحالی که ویلچر من اصلاً نیاز به هل دادن ندارد یا همین دخالت‌های نابجا و بدون سؤال کردن باعث  شده گاهی روی پل یا جای خاصی ویلچرم کج شده و افتاده‌ام. برخی هم فکر می‌کنند ما خجالت می‌کشیم درخواست کمک کنیم درحالی‌که این طور نیست.

  البته آزاده به آن دسته افرادی که آنها را کاملاً نادیده می‌گیرند یا حتی به درخواست کمک‌شان نه می‌گویند هم اشاره می‌کند: «بعضی‌ها کلاً خودشان را به ندیدن و نشنیدن می زنند تا کمک نکنند. من می‌گویم اگر ما درخواست کمک کردیم بگویید نه، شرمنده! چرا جوری رفتار می‌کنید که انگار ما را ندیده‌اید. دیدن این آدم‌ها هم واقعاً آزاردهنده است. مثلاً چند وقت قبل به خانمی گفتم آشغالم را بیندازد توی سطل زباله. آخر می‌دانی سطل‌ها آنقدر بلندند که دست ما به آنها نمی‌رسد. آن خانم گفت من دیسک کمر دارم و نمی‌توانم. از تعجب خشکم زد چراکه از او خواستم یک زباله چند گرمی را در سطل بیندازد از او نخواسته بودم که ویلچرم را جابه جا کند. این جور مواقع از شهرداری و مسئولان شاکی می‌شوم که چرا فضا و امکانات را برای ما مناسب‌سازی نکرده‌اند.»

  او از سؤال‌های شخصی و کنجکاوی‌های دائم مردم هم گلایه دارد: «در تاکسی، اتوبوس و مترو سر صحبت را باز می‌کنند. می‌پرسند از بچگی این جوری بودی؟ وقتی می‌فهمند متأهلم و بچه دارم تعجب می‌کنند و دامنه سؤال‌های خصوصی را تا رفتار خانواده شوهرم با من هم می‌برند. انگار فکر می‌کنند چون روی ویلچر می‌نشینم حق دارند هر سؤال شخصی از من بپرسند و اینها واقعاً ناراحت‌کننده است.»

ما را به‌نام واقعی‌مان صدا کنید

«بعضی آدم‌ها اصلاً نمی‌دانند با ناشنواها چطور ارتباط برقرار کنند یا افراد دارای معلولیت گفتاری و شنوایی را چطور صدا بزنند.» اینها را ایمان طوسی می‌گوید. ناشنواست و این روزها مدیریت یک کلینیک مددکاری در مشهد را برعهده دارد: «در برخی مراکز دولتی باید تلفنی وقت گرفت و چون من معلولیت شنوایی دارم اگر کارم فوری و ضروری باشد، مجبورم از دیگران درخواست کمک کنم. بارها دیده‌ام افراد موقع معرفی من یا امثال من گفته‌اند آقا یا خانم فلانی کر و لال هستند. این جمله روی افرادی که معلولیت شنوایی دارند، تأثیر خیلی بدی دارد. بعضی اوقات افراد موقع صحبت کردن با ما زود خسته می‌شوند یا عصبانی می‌شوند و با حالت بدی نگاه‌مان می‌کنند یا اگر صحبت را دوبار تکرار کنند و ما متوجه نشویم خسته می‌شوند. این موارد بارها در مراسم رسمی پیش آمده یا برخی کارها را برای همین از دست داده‌ام. کاش به جای این همه کلاس زبان انگلیسی در شهر یک آموزشگاه زبان اشاره هم وجود داشت تا مردم زبان اشاره را یاد بگیرند. خدا را شکر می‌کنم که مردم در کلینیکم برای یاد گرفتن زبان اشاره ثبت‌نام می‌کنند.»

  ایمان درباره نحوه کمک به افراد دارای معلولیت ناشنوایی هم می‌گوید: «خیلی اوقات اگر در مراکز دولتی باشم از افراد درخواست می‌کنم حرف‌هایشان را برایم روی کاغذ بنویسند. البته برخی هم کم لطفی می‌کنند و برای نوشتن یک متن کوتاه روی کاغذ دو ساعت منتظرم می‌گذارند یا برخی مرا به همکارشان حواله می‌دهند و همکارهم با صدای بلند فریاد می‌زند که این باعث می‌شود در شنیدن دچار مشکل بیشتری بشوم.»

 ایمان برای فرهنگ‌سازی در این باره در شهرش پوستری طراحی کرد تا به بهانه روز جهانی ناشنوایان در مراکز دولتی شهر مشهد استفاده شود، اما تلاشش بی‌نتیجه ماند و پوستری که نحوه ارتباط درست با یک ناشنوا را آموزش می‌داد، هرگز در سازمان‌ها استفاده نشد.

 اول سؤال کنید بعد کمک

«اگر کسی معلم یا مربی مهد است و الان حرف‌های ما را می‌خواند برنامه‌ریزی کند تا بچه‌ها را بیشتر با تفاوت‌ها آشنا کند. اصل اول را همیشه بر این بگذاریم که از افراد دارای معلولیت درباره کمک خواستن سؤال کنیم. یعنی اساس را بر این بگذاریم که این افراد یا کمک لازم ندارند، مگر آنکه خودشان درخواست کنند یا احساس می‌کنیم کمک لازم دارند و اگر این حس را داشتیم پیشنهاد کمک بدهیم.» اینها پیشنهادهای الهام یوسفیان برای کمک به افراد دارای معلولیت است.

 او برای حرف‌هایش مثال می‌آورد: «مثلاً پیش آمده در خیابان راه می‌روم یک نفر ناگهان می‌گوید خانم کجا می‌روی؟ مثلاً منظورش این است که اگر مسیرش با من تا چهارراه بعد یکی است همراهی‌ام کند. اما با این سؤال اول فکر می‌کنی به حریم خصوصی‌ات توهین شده. درست است ما معلولیت داریم اما حریم خصوصی داریم.»

 او در جمع‌بندی بحث می‌گوید: «همیشه از افراد دارای معلولیت سؤال کنید که آیا به کمک نیاز دارند؟ هرگز بدون سؤال کردن، بدن، عصا و ویلچر فرد را نگیرید. به حریم خصوصی‌شان احترام بگذارید و بدانید معلولیت باعث نمی‌شود افراد حریم خصوصی نداشته باشند. نکته دیگر اینکه برخی از انواع معلولیت‌ها ممکن است مورد تمسخر قرار گیرند. مثلاً بچه‌های ناشنوا می‌گویند خیلی اوقات موقع کمک گرفتن زبان اشاره‌شان مورد تمسخر قرار می‌گیرد یا نوع معلولیت فرد جوری است که وقتی حرف می‌زند ما متوجه نمی‌شویم که می‌توانیم خیلی محترمانه بگوییم که متوجه نمی‌شویم و از کاغذ و خودکار استفاده کنیم تا حرف‌هایشان را برایمان بنویسند و یاد بگیریم به تفاوت ها احترام بگذاریم.

منبع: ایران

درباره شرکت پکتوس

پکتوس: به صورت اختصاری، مخفف ( پشتیبانی، کیفیت، تحقیقات و ساخت ) است. شركت دانش بنیان پكتوس، اولين توليد كننده تجهيزات کامپیوتری (سخت افزار و نرم افزار) ويژه نابينايان در تاریخ 22 مرداد سال 1370 توسط جمعي از فارغ التحصيلان دانشگاه صنعتي شريف تأسيس شد و از بدو تأسيس تا کنون که در سال جاری وارد بیست و هشتمین سال فعالیت خود شده است، در زمينه توليد تجهيزات كامپيوتري و الكترونيكي ويژه نابينايان و کمبینایان فعال بوده است. در سال های اخیر، این شرکت علاوه بر فعالیت در زمینه تولید تجهیزات توانبخشی ویژه نابینایان، برنامه هایی را نیز در جهت دسترس پذیر کردن خدمات اجتماعی برای این قشر عملیاتی کرده است. از زمان تأسیس شرکت پکتوس سه سال گذشت تا اولین محصول این شرکت برای نابینایان عرضه شد. اولين كامپيوتر براي نابينايان در ايران در سال 1373 به نام كامپيوتر گوياي اميد ساخته شد. اين كامپيوتر با خروجی صوتی تك حرف خوان فارسی، انگليسي و عربي با هدف تسهيل امر خواندن، نوشتن و تصحيح كتب بريل ساخته شد. از آنجایی که تا آن سال هنوز هیچ یک از افراد با آسیب بینایی تجربه کار کردن مستقل با سیستم های رایانه ای را نداشتند، لزوم آموزش کامپیوتر به آنها بسیار ضروری بود. در همین راستا در سال 1374، اولين دوره آموزش كامپيوتر به نابینایان، در مجتمع خدمات بهزيستي نابينايان کشور رودکی و براي كارشناسان بهزیستی سراسر استان های کشور برگزار شد. پس از برگزاری موفقیت آمیز این دوره ها، کلاس های آموزش کامپیوتر به افراد نابینا و کمبینا نیز در مؤسسه رودکی از سال 1374 آغاز شد و این امر برای سال های متمادی ادامه داشت. از سال 1374 به بعد، پکتوس تولیدات سخت افزاری خود را گسترش داد که از جمله آنها می توان به ارائه دستگاه یادداشت الکترونیکی بریل گویا (اسفندیار) و ارائه چاپگر و ماشین تایپ بریل (فرهاد) در سال 1374 اشاره کرد. نیاز های نابینایان و استفاده آنها از فناوری های نوین آموزشی تنها محدود به استفاده از سیستم های تبدیل متن به گفتار نبود. بررسی شرایط نابینایان در سایر کشور ها نیز نشان می داد نابینایان برای دسترسی بهتر و دقیقتر به متون نیازمند دستگاهی هستند تا پوشش خط رسمی آنها یعنی خط بریل را برایشان فراهم کند. به همین جهت مطالعاتی در زمینه تولید مانیتور بریل در شرکت پکتوس آغاز شد. تا اینکه در نهایت در سال 1376 اولين نسل از مانيتور بريل در ايران به نام دستگاه برجسته‌نگار توليد شد. لذا براي اولين بار در جهان، نابينايان قادر به استفاده الكترونيکی از متون فارسي و عربي به خط بريل شدند. دستگاه برجسته نگار یک با کابل پارالل به کامپیوتر وصل میشد و خروجی بریل را برای کاربران نابینا فراهم می کرد. در کنار تولیدات سخت افزاری برای بهبود کیفیت آموزشی و شغلی نابینایان، همچنان توسعه نرم افزار های مرتبط با این قشر نیز مد نظر شرکت پکتوس بود. از این رو، در سال 1378 نرم افزار تبدیل متن به گفتار نوید که تا این سال به صورت تک حرف خوان بود، قادر به خواندن کلمات شد. در نتیجه خروجي صوتي كلمه خوان جايگزين نمونه حرف خوان شد. در سال 1379 مبدل رایانه شخصی نوید عرضه شد. مبدل نوید کیبورد بریلی بود که با اتصال یک کارت صدای اختصاصی به کامپیوتر و نرم افزار های تبدیل متن به گفتار، زمینه استفاده بهتر نابینایان از کامپیوتر را فراهم می کرد. پس از فراهم کردن تجهیزات کمک آموزشی بریل و گویا برای نابینایان، ساخت دستگاهی برای انتقال مفاهیم تصویری به نابینایان نیز در دستور کار مدیران شرکت پکتوس قرار گرفت. در همین راستا، در سال 1379 سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش یک، تولید شد. نابینایان از طریق سیستم سروش، می توانند سوژه مورد نظر خود را که بر روی کاغذ های مخصوص برجسته شده لمس کرده و از طریق نرم افزار های طراحی شده، اطلاعات سوژه مورد نظر را به دست آورند. هم زمان با پروژه های تحقیقاتی شرکت پکتوس برای توسعه تجهیزات توانبخشی برای نابینایان، در سایر کشور های جهان نیز تولید این تجهیزات سیر صعودی یافته بود. تا پیش از سال 1380، نرم افزارهای DSR (DOS SCREEN READER) و WSR (WINDOWS SCREEN READER) نرم افزارهای screen reader تولیدی این شرکت بودند. اما ارائه نرم افزار جاز و توسعه همه جانبه این صفحه خوان، برنامه نویسان شرکت پکتوس را بر آن داشت تا به فکر فراهم کردن پوشش فارسی برای نرم افزار جاز باشند. از این رو، نام نرم افزار پکجاز بعنوان پوشش فارسی صفحه خوان جاز و مجموعه نوید بعنوان یک مجموعه از نرم افزارهای کاربردی بدون نیاز به صفحه خوان جاز، شامل شش نرم افزار قرآن، دیکشنری، کتابخانه الکترونیک، دفترچه یادداشت، شطرنج و ویرایشگر ارائه گردیدند. در سال 1381 و 1382، نرم افزارهای نويد 4 و پکجاز، مجموعه كاملي از ابزار هاي دسترسي نابينايان به كامپيوتر به زبان فارسی را فراهم کرد. با پیشرفت روز به روز سیستم های رایانه ای و تغییر پورت های کامپیوتری از پارالل به یو اس بی، سبب شد تا نسل دوم برجسته نگار (مانیتور و کیبورد بریل) تولید شود. برجسته نگار 2، نمايشگر لمسي بريل با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذيه، در سال 1384 عرضه شد. در همین سال نیز سيستم كمك آموزشي لمسي و صوتي سروش 2، با قابليت اتصال به پورت USB و بدون نياز به منبع تغذیه ساخته شد. در اواسط دهه هشتاد، همچنان توسعه نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز و مجموعه نرم افزاری نوید، مورد توجه برنامه نویسان شرکت پکتوس بود. از این رو، مجموعه نويد 5 و پکجاز 8 مبتني بر موتور توليد صوت ماشيني در سال 1386 تولید و روانه بازار شد. چهار سال بعد یعنی در سال 1390، نرم افزار تبدیل متن به گفتار پکجاز با صدای انسانی مرد و زن ساخته و در اسفند ماه سال 92 عرضه شد.نسخه قابل تکثیر نرم افزار پکجاز در سال 92 توسط سازمان بهزیستی خریداری شد و به صورت رایگان در اختیار نابینایان و کمبینایان قرار گرفت. تا به حال این برنامه سه بار بروز رسانی شده که آخرین آپدیت آن نیز در اسفند ماه سال 94 عرضه شده است. به مرور زمان با افزایش حضور نابینایان در دانشگاه ها و به منظور دسترسی بهتر به منابع مطالعاتی، بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی در دستور کار قرار گرفت. از این رو، در سال 1389 دستگاه برجسته نگار 3 با هدف استفاده انفرادی کاربران تولید شد. این نسل از دستگاه های مانیتور و کیبورد بریل، در ابعادی کوچکتر و با وزنی کمتر عرضه شد و قادر به پشتیبانی از 20 کاراکتر بریل است. همچنین در سال 1390، نرم افزار دکلمه (پخش کننده فایل های صوتی و متنی با فرمت دیزی) ارائه گردید. با عرضه نرم افزار دکلمه، ساخت نرم افزاری برای تولید کتب با فرمت دیزی ضروری به نظر میرسید. در همین راستا در سال 1392، نرم افزار تولید کتاب دیزی با نام تک گو، تولید شد. توسعه دستگاه برجسته نگار همواره جزء اهداف شرکت پکتوس محسوب می شود. در سال 1394، برجسته نگار با فناوری ( HID ) با دو قابلیت جدید نصب خودکار درایور ویندوز و امکان تنظیم سطح نقاط بریل (سفت یا نرم کردن نقاط بریل) تولید شد. یکی از اصلی ترین پروژه های شرکت پکتوس، در سال های اخیر، ارائه آخرین نسل از برجسته نگار های هوشمند موجود در بازار جهانی (BRAILLE NOTETAKER) بود. سر انجام این پروژه تحقیقاتی در اسفندماه سال 1396 تبدیل به یک محصول قابل عرضه در بازار شد و هم اکنون در مرحله نهایی بروز رسانی برنامه های خود قرار دارد. برجسته نگار هوشمند همراه یا همان نوت تیکر، دارای سیستم عامل لینوکس بوده و بدون نیاز به اتصال به کامپیوتر، این امکان را به نابینایان میدهد متون خود را با فرمت های رایج ورد به صورت صوتی و بریل بخوانند، به دو زبان فارسی و انگلیسی تایپ کنند، موسیقی ها و کلیه فایل های صوتی خود را بشنوند، به گوشی اندروید خود متصل شوند و بسیاری امکانات دیگر که در این دستگاه گنجانده شده است. از سال 1392، در کنار تولیدات سخت افزاری و نرم افزاری برای نابینایان، دسترس پذیر کردن خدمات مختلف اجتماعی در دستور کار شرکت پکتوس قرار گرفته است. این برنامه ها عمدتاً با همکاری انجمن نابینایان ایران پیگیری می شود. در همین راستا، دسترس پذیر کردن خدمات شعب بانکی برای نابینایان برای اولین بار در ایران در سال 1394 در پست بانک اجرایی شد. با طراحی یک نرم افزار و با کمک گرفتن از دستگاه برجسته نگار، نابینایان می توانند کلیه خدمات بانکی ارائه شده در شعب بانک ها را خود به صورت مستقل انجام دهند. دسترس پذیری موزه ها که یک مورد از آنها در موزه ایران باستان عملیاتی شده، یکی دیگر از مواردی است که شرکت پکتوس در دستور کار خود قرار داده است. این پروژه نیز در حال توسعه است. سامانه فروشگاهی نابینایان، یکی دیگر از خدمات جذاب شرکت پکتوس در زمینه دسترس پذیری خدمات مختلف اجتماعی برای نابینایان است. سامانه فروشگاهی نابینایان که اسفندماه سال 96 برای اولین بار در شعبه بیهقی فروشگاه شهروند عملیاتی شد، این امکان را به نابینایان می دهد تا خود به صورت مستقل از کلیه اقلام موجود در فروشگاه به همراه قیمت آنها مطلع شده و به واسطه طراحی یک نرم افزار که به بانک اطلاعات فروشگاه متصل است، اقلام خود را خریداری کرده و به وسیله مسئول سامانه فروشگاهی نابینایان، آن را از سطح فروشگاه جمعآوری کند. دسترس پذیر کردن سایت های اینترنتی و اپلیکیشن های پر کاربرد اندرویدی نیز از دیگر کار های جاری شرکت پکتوس است که مهمترین آن، دسترس پذیری کامل سایت درگاه ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی www.iran.gov.ir است. شرکت پکتوس، با ایجاد یک سایت پویا در زمینه ی نابینایان و فناوری اطلاعات، تلاش دارد مسئولیت های اجتماعی خود را نیز جامع عمل پوشانده و از طریق این وبسایت نیز خدمات بیشتری به معلولان با آسیب بینایی عرضه کند. وبسایت pactos.net که با مدیریت امیر سرمدی از خبرنگاران و روزنامه نگاران نابینا و تعداد محدودی از نابینایان متخصص در زمینه آیتی اداره می شود، در صدد آن است خلأ اطلاعاتی یک وبسایت تخصصی در زمینه آموزش، فناوری و اخبار مرتبط با نابینایان چه در داخل و چه خارج از کشور را پر کند. پوشش اخبار نابینایان در رسانه های جهان، آشنایی با نابینایان برجسته خارج از کشور، پوشش اهم اخبار مربوط به نابینایان با گرداوری و تنظیم از رسانه های داخلی، مجموعه ثابت ترفند که شامل آموزش اپلیکیشن های پر کاربرد برای نابینایان است، معرفی سایت ها و نرم افزار های دسترس پذیر و دکه خبر دنیای موبایل و کامپیوتر که به بررسی خبر های روز حوزه تکنولوژی و فناوری می پردازد، از جمله مهمترین شرح وظایف وبسایت نابینایان شرکت پکتوس است. از شما کاربر گرامی خواهش مندیم، نظرات، انتقادات و پیشنهادات خود را با ما از طریق بخش تماس با ما در میان گذارید. شماره های تماس با شرکت پکتوس: 88810291-292
این نوشته در اهم اخبار نابینایان در رسانه های داخلی., گزارش, گفت و گو ارسال و , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهارده − سیزده =

لطفا پاسخ عبارت امنیتی را در کادر بنویسید. *